demeter

tahıl, tarım, hasat, büyüme ve beslenme tanrıçası.

roma mitolojisinde ceres olarak bilinir. toprak , bereket, tahıl ve hasat tanrıçasıdır. homeros destanlarında "güzel örgülü demeter" diye anılır. kronos ve rheia'nın kızıdır. hestia'dan sonra doğmuştur. yok etmek ve yaratma gücüne sahiptir. hiç evlenmemiş fakat kız kardeşi hestia gibi bakire kalmamıştır. ilk aşkı zeus'tur. atina'da ekim ayında yalnızca kadınların katıldığı thesmophoria bayramı kutlanır. zeus'tan olma kızı persephone hades tarafından yeraltı dünyasına kaçırılır. buğday demeti, bereket boynuzu ve meşale simgeleridir.

persephone-demeter-hekate aslında aynı kişi. (doğum-yaşam-ölüm) (bkz: oedipius'un yolda karşılaştığı sfenks)

hiçbi zaman olympos'a tam kabul edilmemiş olan, myhtos'un gerçek temsilcilerinden demeter. dionysos'la beraber antik yunan'da logosantrik anlayışın ötekileştirdiği gariban tanrıçadır. tek yüzünün güldüğü bi yer var. o da eleusis yolculuğunda bi ara kahkayı patlatmış. iambe denilen eleman belden aşağı şakalar yapıp güldürüyo demeter'i ve malumunuz, kızından ötürü tuttuğu yasa son son veriyo. gerçi bu homeros anlatısıdır. hristiyan geleneğinde daha farklı bi anlatısı daha vardır bunun. neyse, yunan mitolojisi de aynı şekilde özellikle demeter ve dionysos ekseninde okunduğunda kesinlikle politiktir ve transformasyona uğramıştır. mitik metinlerin senetleri ve bugüne ulaşması hakkındaki güvenilirlikten bahsetmiyorum bile...

yunan mitolojisindeki tarım tanrıçası. en büyük üç tanrıça arasında ortanca olan. bundan dolayı hestia'nın tatlılığıyla hera'nın baş döndürücü güzelliğine sahiptir.

hestia'nın asla evlenmemeye karar verdiği için demeter erkek tanrıların ciddi anlamda dikkatini çeken ilk tanrıça oldu. demeter hem güzeldi hem de iyi kaplıydı. ikiz ejderhaların çektiği altın bir arabası vardı. belinden altın bir kılıç sarkardı.

yunanca adlarından biri "demeter khrysaoros" du. yanı altın kılıç leydi. bazı efsanelere göre kılıcı aslında kronos'un ortağıydı ve demeter bu ocağı ateşten dövüp ekin biçme aletine dönüştürdü.

her neyse, tüm erkek tanrılar ondan hoşlanıyordu. zeus, poseidon ve hades ona evlenme teklifi etti ama demeter onu geri çevirdi.

bir gün zeus ısrarcı oldu. themis'ten yeni boşanmıştı ve yalnızlık çekiyordu. demetere kafayı takmıştı ve kesinlikle onunla birlikte olması gerektiğini düşünüyordu. demeter zeus'un teklifini geri çevirdi ve bir yılana dönüşerek kaçmaya başladı. bu kötü bir fikirdi çünkü zeus'ta hayvana dönüşebiliyordu. o da yılana dönüşerek demeter'in peşinden gitti. demeter bir deliğe girdi - bir berbat fikir daha. zeus da peşinden süründü. çukur o kadar dardı ki zeus girişi kapatınca demeter içeride mahsur kaldı. formunu değiştirmek için yeterince alan yoktu. zeus onu tuzağa düşürmüştü ve serbest bırakmayacaktı, ta ki... anlayın işte.

aylar sonra demeter ilk çocuğunu doğurdu: persephone isimli bir kız. o kadar tatlı, sevimli bir bebekti ki demeter neredeyse zeus'u o sürüngen kaçamağı için affedecekti. neredeyse ama. evlenmediler ve zeus bayağı ihmal bir baba olup çıktı. ancak o küçük kız demeter'in yaşam zevki oldu.

demeter mitlere göre intikamcı biriydi. hades persephone'yi kaçırdığında toprağın tüm verimini almıştır. bir keresinde de erisikhthon isimli bir ölümlüyü ölene kadar aç ve susuz bırakmıştır.

persephone’u hades’in yanından bir alışı vardır, fena.

erysichthon'u aç ve susuz bırakan limos'tur.

demeter bereket tanrıçası olarak bilinir. imtikam içim limos'tan yardım istemiştir #710767

ana gibi ana.

ekin tanrıçası.

kayıp kızı için yas tutması kışa sebebiyet verir, kızının geri gelmesi ise bahardır.

yine kış geldi, demeter abla yasta...

ütüpyoda honus un yardımcılarından

de-meter şeklinde etimolojik incelemesi yapılabilecek yunan tanrıçası. aslında ge-meter şeklinde erken etimolojisi... en azından limc'te öyleydi. ge yani gaia yani toprak ile ana kelimelerinin birleşimidir. toprak anadır. tabi baktığınız zaman maternal bir disiplin ve kült ile karşılaşıyorsunuz. genellikle toprak, tarım ve ekinlerle özdeşleşir ama feminen ve maternal bir kültün temsilcisidir. yunan toplumunda ve tarihin geri kalanında da öteki olan kadına yönelik bir inanç sistemidir. tabi yunanlılarda bu işin izleri biraz muğlak. yani bu kavramlara uyan rhea var. kybele var. ama kybele bizim bu tarafın yani anadolu'nun bir tanrıçası. zaten bombik basenleri ve kilosuyla da yeterince anadolu kokar. neyse; demeter'in esas sükse yaptığı dönem hellenistik dönemdir. klasik ve arkaik çağların abidevi ve uhrevi tanrıları bu dönemde daha insansı kimliklerle öne çıkmışlardır. zeus athena ya da apollon gibi görece daha prime tanrılar yerine insanlar sıradan halka daha çok hitap eden dionysos ve demeter gibi tanrılara daha çok tapınmışlardır. zaten bu altın başaklı örgülü saçları olan ablamızın tapınaklarını arayacağınız zaman asla öyle sütunlar anıtsal tapınaklar falan beklemeyin. cinderesi gecekondusundan hallice ultra mütevazi yapılarda, kentlerin getto banliyo kısımlarında karşılaşırsınız demeter ile. tabi bir de eleusis diye bir yer vardır ki bu ablanın kültünün esas merkezidir. burada bazı gizemli ayinler yapılırdı... bu ayinlerle alakalı (telesterion) verilen bilgiler oldukça sınırlıdır çünkü erkeklerin katılmaları kat-i suret ile memnudur. olur da katılırsanız şarap kafası ile succubus'a dönüşmüş histerik ablalar tarafından linç edilme riskiniz vardı... hatta samsatlı lukianos galiba bahsediyordu herifin teki çok merak edip gitmiş bunların thesmophoria bayramlarını izlemeye... kadınlar herifi çakozlayınca şişleyip yol kenarına atmışlar falan...

bu ablanın kültünde thesmophoria ve haloa bayramları çok önemlidir. 3 gün sürer. ilk gün kadınlar oruç tutarlar ve kuru tarlada oturarak beklerler. burada toprağı döllediklerine inanırlar. ikinci gün sanırsam kült merkezi yakınındaki doğal mağaraya domuz yavruları atıp kurban falan ediyorlardı... üçüncü gün ise şarap eğlence ve ziyafet yapılırdı... kadınlar tabi alkolün de etkisi ile birbirleri ile edepsiz şeyler falan yapabiliyorlarmış. terrakottadan yapılmış falluslar ile falan... en azından hatırlayabildiğim kadarıyla hikaye böyleydi...

tabi yunan dini ve kültürü sizlere hollywood ve 19. yüzyıl batı medeniyetinin sunduğu kusursuz mermer ve demokrasi medeniyeti değil. üstte yazdım işte pişmiş topraktan dildolarla birbirleriyle münasebetler falan... meraklılarınız varsa özellikle kara athena isimli kitabı okumanızı şiddetle öneririm.

son olarak; eğer kadın olsaydım ve mavi saçlı, yoga yapan kadıköy bomonti feministi olsaydım kesinlikle demeter nickini kullanırdım. milleti görüyorum hemen sağda solda lilith xkraliçelilith_tr ya da lilith666 gibi isimler seçiyorlar. afedersiniz kızlar ama demeter'in yanında lilith kedi osuruğu gibi kalır.

geçen sene baharda sizi demetere benzettim diyen bir yazara kadar, varlığından * bihaber olduğum tanrıça. ben o ana kadar sadece demetevler'i duymuştum.

bu sıralar benim böcüğüm * mitolojiye sardı. sabah sabah tanrıları, tanrıçaları yad ettik. öyle de mübarek bir sabah oldu. neysem...

ona, benim demeter olduğumu söyledim diye, bu demeter hakkında ne varsa okudu. bir tane kötü icraatını bulamadı.

ilk 12'de olmasıda, ayrıca kıskandırdı, kıskanç böcüğümü.

ağzının içinde, öyle kendi halinde bir tanrıçaymış, dedi.

bir baktık ne görelim, demeter yani ben* başak burcuymuşuz. yok artık.

neyse, eskiden baya çilim vardı ve biraz kızıldım. *. aslında ben bile demeter olduğuma inanmak üzereyim.

ama işte o yazar uçuruldu. çok güzel yalanları vardı.

neyse ne, benim özgüvenim ve coolluğum demeter'den. ben aslında yoğum ya da demeter'im.

kimseye kötülük yapmadan kimse hakkında kötü şey düşünmeden yaşarım giderim. * bu arada kuşa dikkat ediniz. kuş sevgimi bilmeyen yoktur. acaba bu kadın ve ben, acaba...

güzel saçlı kraliçe olarak anılan, bereket ve tarımın simgesi olan antik yunan tanrıçası olarak tanınır.

buğday kendisi ile özdeşleşmiştir.

buradan

(bkz: demetevler)
(bkz: serbest çağrışım)