dexter (dizi)

ben onu önceleri biraz raskolnikova benzetirdim ama düşününce hayır, bariz farklılıkları var.
bir defa dexter ile raskolnikov arasında ilk bakışta ikisi de katil gibi bir bağ kurulabilir ama ilginç olan neden öldürdüklerinden ziyade kendilerini buna nasıl ikna ettikleridir.

raskolnikov, suç ve ceza’da kendini olağanüstü insan teorisiyle kandırır. ona göre bazı insanlar, daha büyük bir iyilik uğruna ahlaki sınırları aşma hakkına sahiptir. yani suç işler ama bunu bir çeşit felsefi gerekçeyle meşrulaştırır. ne var ki cinayetten sonra zihni bu teoriyi taşıyamaz ve suç, onun içinde çürüyen bir şeye dönüşür. vicdanı, teorisini sistematik biçimde sabote eder.

dexter ise aynı yere bambaşka bir yoldan gelir. onun teorisi kitaplardan değil, travmadan ve yetiştirilme biçiminden doğar. dexter morgan, içindeki öldürme dürtüsünü bastıramayacağını kabul eder ama onu bir koda bağlar, yani sadece suçluları öldürmek. bu, raskolnikov’un aksine sonradan kurduğu bir felsefe değil, baştan beri tutunduğu bir denge mekanizmasıdır. yani biri suçtan sonra teori kurar, diğeri teoriyi baştan kurup suçu onun içine yerleştirir.

en kritik fark ise bence, raskolnikov’un hikayesinin bir çözülme, dexter’ınkinin ise sürdürülebilirlik olması. raskolnikov parçalanır çünkü insan kalır. dexter ise hayatta kalır çünkü kendini insanlıktan kısmen muaf tutmayı başarır. ama bu muafiyet de tam değildir-zaman zaman onun da hissetmeye başladığı anlar, zorlandığı zamanlar olur.

ikisi de aslında aynı sorunun etrafında dolanır, bir insan, kendine çizdiği ahlaki sınırların dışında yaşayabilir mi..? raskolnikov hayır diye cevap verir, çökerek... dexter ise belki der, ama bu belki her zaman diken üstündedir. biri vicdanın ağırlığı altında ezilen bir zihin, diğeri vicdanı eğip bükerek onunla birlikte yaşamaya çalışan bir sistemdir. biri suçtan kaçamaz, diğeri suçla düzen kurar.