enver sedat

mısırın üçüncü cumhurbaşkanı.
camal cemal abdünnasır ölünce, 1970'te sedat mısır cumhur başkanı oldu.
1981 yılında mısırı'ın bağımsızlığının kutlandığı bir törende silahlı saldırıya uğradı ve öldürüldü.
17 eylül 1978'de, abd arabulucuğunda israil'le masaya oturmuş ve camp david sözleşmesini imzalamıştır.
barış çabalarına gösterdiği yaklaşım sebebiyle, manehem begin * ile birlite 1979'da nobel almıştır.

içinde kendisinin de geçtiği bir fıkrayı yazmak istediğim eski mısır cumhurbaşkanı.

bu adamdan önceki mısır cumhurbaşkanı olan cemal abdülnasır'ın yardımcısını seçerken aradığı tek kriter kendisinden daha salak olmasıymış, bu sebepten enver sedat'ı seçmiş. gel zaman git zaman abdülnasır ölmüş, sedat cumhurbaşkanı olmuş. kendine aynı kriteri uygulayarak bulabildiği yardımcı ise hüsnü mübarek olmuş. sedat'da bir suikast ile cumhurbaşkanlığına veda edince cumhurbaşkanlığına mübarek gelmiş, o da aynı kriterle kendine bir yardımcı aramış ancak kimseyi seçememiş zira koca mısır'da kendinden daha salağı yokmuş.
*

okka altına gitmesinin sebebi, bugün hemen tüm arap ülkelerinin paşa paşa yaptığı şeyi yani israil'le barışmayı ilk isteyen, hatta knesset'e gidip, şahsen israilli parlamenterlere zeytin dalı uzatan ilk arap lider olmasıdır. 70'lerin dünyasında israil'e zeytin dalı uzatmak şöyle dursun, onu devlet olarak kabul etme fikri bile allah'a sövmek ile aynı kategoride bir cürümdü. arap aleminde durum bu iken bir kez komuta kademesinde bir kez de cumhurbaşkanı olarak israil'le iki kez savaşan enver sedat bizzat gidip israil'e dost eli uzattı. hatta söylemleri o kadar ileriydi ki israil bile '' o kadar da değil '' dedi. dolayısıyla öldürüldüğü 1981 senesinin kurban bayramı'na kadar mısır, arap alemindeki doğal liderliğini kaybetmiş, arap ülkelerince tecrit edilmiş bir vaziyette kaldı. amerikan televizyonlarının ve washington'un gördüğü karizmatik ve devrimci lider imajının aksine mısır'da ekonomik durum gitgide kötüleşiyor, radikal islamcı muhalefet gücünü arttırıyordu. bu da yetmezmiş gibi enver sedat kontrolünü kaybedip kendi kabinesinden, rejimin resmi yayın organında yazan kalem erbabında, ordudan bile bir çok düşman edinmişti. müslüman aşırılıkçılara şirin gözükmek için yaptığı anayasa madde değişikliği ise daha büyük skandaldı. ''kur'an-ı kerim teşride esas alınır '' ibaresi yeni ''kur'an-ı kerim teşride tek esas kaynaktır '' ifadesi, ülkenin yüzde 10'unu oluşturan kıptileri delirtmişti. oysa ok yaydan çıkmıştı. bu popülist islami icraat, o grupların sedat'ı benimsemesine yetmezdi. çoğu zaten onu çoktan kafir olarak kabul etmişti. üstelik yasadışı olan müslüman kardeşler örgütü artık en ılımlı gruptu. ihvan, kendi içinden kutubçular, cemaat-i islami, el tekfir ve-l hicre gibi bir çok radikal oluşum çıkarmıştı.

sonunda beklenen oldu ve sistemi kilitleyen lider bertaraf edildi. suikasti her ne kadar görünürde cemaat-i islami bağlantılı subay halid el islambuli yapmış olsa da tetiği çekenlerin ardında bence büyük iç ve dış odaklar vardı. mısır'ın fabrika ayarlarına dönmesi gerektiğini bilen odaklar. nitekim döndü de...