guernica

ispanya'nın kuzeyinde bask bölgesindeki şehir. ama başlığa sebep, ispanya iç savaşında nazi uçaklarınca, tamamı sivil binlerce kişinin ölümüne ithaf edilen, picasso'nun aynı adlı tablosu.

acının somutlaşmış halidir. savaşa karşı nefretin yansıması olan picasso'nun meşhur tablosu. hakkındaki rivayeti de bırakayım hemen aşağıya

naziler picasso'ya sorar 'bunu siz mi yaptınız?'
picasso yanıtlar 'hayır siz yaptınız.'

savaş kötüdür ama iç savaş çok daha kötüdür. birinde sizi bir başkası öldürür, diğerinde kader ortağınız öldürür.

tanım: picasso’ nun bir resmi.

kübizm akımının en önemli temsilcilerinden olan güzide tablo. adını ispanya’da devam eden iç savaş sırasında alman ve italyan savaş uçaklarının bombaladığı kuzey ispanya’daki köyden almıştır. bombardımanın ardından kasaba yerle bir olmuş, tarihte iz bırakacak bir katliam yaşanmıştır. yapılan saldırının çoğunluğunu alman kuvvetleri üstlense de italyan kuvvetleri destekte bulunarak, kasabadaki vahşetin günlerce sürmesine sebep olmuşlardır. bunlar yaşanırken paris’te sürgün halinde olan pablo picasso’dan ispanya hükümeti, paris dünya fuarı’nda sergilenmek için bir tablo yapmasını istemiş, ancak picasso bombalanma haberini alana kadar ne çizeceğine karar vermemiştir. picasso, guernica’da yaşanan olaydan sonra nihai kararını vermiştir. sanatçının 1937 yılında resmettiği bu başyapıt, guernica’nın nazi bombardımanına karşı açık bir protesto niteliğindedir. resim acı ve şiddetin kişiselleştirilmiş sembolleriyle doludur. renksiz resmin gazeteye benzer özelliği, koyu ve açık renklerin dikkat çekici tezatlığı güçlü bir etkiye sahiptir.

picasso tarafından haziran 1937'de tamamlanan sanat tarihinin en önemli ve aynı zamanda çarpıcı çalışmalarından birisidir. şu an madrid'deki museo reina sofia'da sergilenmektedir.

tablo siyah, beyaz ve gri renklere sahip adeta şiddet ve kaos nedeniyle yamulmuş insan ve hayvan figürleri içermektedir. çığlık atan kadin, kopan organlar, alevler, yaralı bir at ve boğa gibi öğeler barındırır. 3.39×7.76 metre ebatlarında oldukça büyük bir resimdir.

guernica zaman içinde savaş karşıtlığının öncüsü haline gelmiştir. öyle ki ilk olarak 1937'de paris'te sergilendikten sonra pek çok şehir gezmiş ve tüm gelirler ispanya'daki savaşın yaralarını sarmak için harcanmıştır.

peki bu önemli tabloya ilham olan olay neydi? olay ispanya iç savaşı sırasında bask bölgesine bağlı bir kasaba olan guernica'da yaşandı. guernica cumhuriyetçilerin yoğunlukta olduğu bir bölgeydi. cumhuriyetçilere o dönem sosyalist, komünist, anarşist gözüyle bakılıyordu ve francisco franco önderliğindeki miliyetçilerin açık hedefi konumundaydı.

26 nisan 1937 günü öğle 4 sularında alman savaş uçakları guernica’yı tam 2 saat bombardımana tuttu. o gün bir pazar günüydü ve kasaba halkı çoğunlukla dışardaydı. o günlerde erkek nüfus cumhuriyetçi kanat adına savaşta olduğu için o gün dışarda olanlar çoğunlukla kadın ve çocuklardı.

rudolf arnheim da bu konuyu şu sözlerle aktarıyor: “guernica resmindeki kadınlar ve çocuklar masum, savunmasız insanlığın bombalandığını temsil ediyor. kadın ve çocuk figürleri picasso resimlerinde insanlığın kusursuzlukları olarak yer alır. bu açıdan guernica resmini insanlığın merkezine yapılmış bir saldırının temsili olarak okumak mümkün.”

alman işgali esnasında paris’te yaşayan picasso’nun evine gelen bir alman yetkilinin picasso’ya “bunu siz mi yaptınız?” demesi üzerine “hayır, siz yaptınız.” demesi ise guernica tablosunun arkasındaki düşünceyi en iyi açıklayan anektodlardan biri olarak görülmektedir.

ocak 1937’de ispanyol cumhuriyetçi hükümet, picasso’ya paris sanat fuarı’nda ispanya’yı temsil etmesi için büyük bir mural sipariş etti.

1934’te ispanya’yı terk eden ve bir daha ülkesine geri dönmeyen picasso o dönem paris’te yaşıyordu.

ocak ve nisan arası dönemde bir miktar isteksiz bir şekilde bu resme çalışan picasso, 26 nisan 1937’de guernica kasabasının bombalandığını öğrendikten sonra arkadaşı şair juan larrea tarafından savaşla alakalı bir resim yapması için teşvik edildi.

1 mayıs günü george steer’in guernica kasabasının bombardıman sonrası durumunu anlattığı yazıyı okuduktan sonra aklındaki mural fikrini terk etti ve guernica’da yaşanan dehşet ve vahşeti temsil etmesi amacıyla guernica resmi üzerinde çalışmaya başladı.

genel olarak çalışma alanına ziyaretçilerin gelmesini pek istemeyen picasso, guernica’yı yaparken insanların gelip üretim sürecini izlemesine izin verdi. zira insanların faşizm karşıtlığı konusunda bilgi ve duyarlılık sahibi olmasını istiyordu. guernica üzerindeki çalışmaları devam ederken picasso şöyle bir ifadede bulundu.

“hayatım boyunca sanatın ölümüne karşı mücadele verdim. ispanya’da olaylar ise insanlara ve özgürlüğe karşı gelişiyor. ölüm ve teslim olmakla bir anlığına dahi mutabık olduğumu kim iddia edebilir?”

picasso, guernica tablosunu 35 günlük bir çalışmanın ardından 4 haziran 1937’de tamamladı.

tabloda resmedilen öğelerin anlattıkları da bir o kadar ilginç ve ilgi çekicidir.

boğa figürü
tablonun solunda yer alan kızgın boğa figürü, en dikkat çeken ögelerinden birisidir. bu kızgın boğa figürü, o dönemlerde dünyada gelişen milliyetçilik akımının sembollerinden biri olarak gösterilir. aynı zamanda ispanya kültüründe tarihi bir yeri olan figür, kuyruğundaki alevler ve tüten meşale şeklinde olması savaşın iç yüzünü gösterir.

ölü bebeği tutan kadın figürü
guernıca tablosunda, kızgın boğa figürünün altında yer alan ölü bebeği tutan kadın ögesi, acılar içinde çığlık çığlığa haykırarak resmedilmiştir. bebeğin cansız bedeni, kadının kollarının arasından sarkık olarak resmedilmektedir.

at figürü
tablonun tam ortasında baktığımızda, atın karnını delerek diğer bir yanından çıkan mızrağın, atı acılar içinde bıraktığı çizilmiştir. at figürünün ispanya’nın acı çeken insanlarını temsil ettiği düşünülmektedir

ölü adam figürü
guernica tablosunda acılar içinde olan atın hemen altında bulunan ölü adam figürü, kopuk kolu ile bir kılıç tutmakta, tuttuğu kılıcın ucundan ise bir çiçek filizlenmektedir. diğer kolunda ise avuç içindeki kesikler dikkat çekmektedir. kılıcın ucunda filizlenen çiçek geleceğe dair umutları temsil ederken, avuç içindeki kesikler ise proleter sınıfını temsil etmektedir.

ampul figürü
tablonun ortasında atın başının hemen üstünde göz şeklinin içinde bir ampül figürü yansımaktadır. ispanyolca ampül anlamına gelen ‘bombilla’ya gönderme yaptığı gibi aynı zamanda da tanrı’yı temsil etmektedir. insanlığın savaş ve şiddet karşısında savunmasızlığını ve tanrı’ya sığınmaktan başka bir çare olmadığını ifade etmektedir.

gaz lambalı kadın figürü
atın sağ tarafında endişeli ve korku dolu ifadeye bürünen, içeri süzülen bir kadın figürü görülmektedir. elinde gaz lambası tutan kadın figürü, guernıca tablosundaki ışıklar arasındaki çatışmayı resmetmektedir.

diğer kadın figürü
gaz lambalı kadın ögesinin altında soldan sağa doğru hareket eden ve ampulün ışığına boş bakışlarla kilitlenen bir kadın figürü bulunmaktadır. geriden gelen bacağından yaralı olduğu ve eliyle bacağını destekleyerek ilerleyebildiği anlaşılmaktadır. picasso, bu kadın figürü ile savaşta yaralanan çaresiz sivil insanları simgelemektedir.

beyaz güvercin figürü
boğanın sağında duvara kazınmış bir güvercin figürü dikkat çekmektedir. güvercin, bir kanadı ile zeytin dalı tutarken, gövdesini üzerinden beyaz renkli bir ışık hüznesi yayıldığı görülmektedir. tıpkı gaz lambasında olduğu gibi beyaz güvercin figürü de umudu işaret etmektedir.

açık kapı figürü
guernıca tablosunun belki de en dikkat çekici öğesidir bu. tablonun sağ görselinde, koyu zemin üzerinde açık bir kapı resmedilmektedir. kapı figürü, bombardıman esnasında yaşananlara karşı bir kaçış yolu veya geleceğe dair umutlara ışık tutmakla birlikte; yaşananlara karşı suskunluk sarmalı içinde kalındığını da resmetmektedir

emoji.com.tr/guernica-tablosu/
tr.m.wikipedia.org/wiki/Gue...
sanatkaravani.com/guernica-...

tablonun duvar halısı versiyonu 1985 yılından beri birleşmiş milletler konseyi girişinde sergileniyordu. halının sahibi nelson rockefeller jr. yıllar önce rockefeller ailesi tarafından bm'ye ödünç verilen halıyı geri istemesi üzerine konseyin girişindeki asılı olduğu yerden indirildi.

müzikteki karşılığı krzysztof penderecki'nin ofiarum hiroszimy: tren, na 52 instrumenty smyczkowe başlıklı bestesidir.

#491745
colin powell saddam yönetiminin ''nükleer silahları var'' çığırtkanlığını yapmak ve destek için birleşmiş milletlere gittiğinde, savaşa karar verdiklerini açıklamak istemişti.
o ana kadar tüm duyurular bu halının önünde yapılıyordu.
ancak, çığlık atan kadınlar, parçalanan uzuvlar, patlamalar ve bombaların kötü bir etki yaratacağını düşünerek halıyı kaldırdılar. ve açıklamayı öyle yaptılar.
öyle etkili bir resimdir bu.

www.nytimes.com/2003/02/05/...

ben bir çizerin ağacı olduğu gibi tuvale aktardığı resimleri sanat olarak değerlendirmem. sanat ve sanatçı dediğin ürününde duygu geçirebilen bir olgu olmalıdır. ürün harika olmayabilir. resimden bahsedersek çok basit şekilde çizilmiş olabliir. ünlü ressamların çoğunun resimleri aslında basit de resimlerdir. van gogh, monet gibi isimler dahil. ama önemli olan kendi tarzlarının oluşu ve duyguyu geçirebiliyor oluşları.
bu fikrimin tohumları ortaokulda guernica ile tanışmamla atıldı. çünkü picasso sadece kübizm ile zihinlerde yer edinmişti. insanları bile geometrik cisimler ile çiziyor falan derler anca.
fakat şu guernica'ya bakınca savaş, kasvet, telaş görmek.. çok büyük iş bence.
üstelik bu duyguları hissetmemin ardından çok sonra resmin konusunu, altında yatan metni, olayları öğrenmiştim. daha da şaşırmıştım çünkü savaşı bana anlatabilmiş. işte sanat ve sanatçı demiştim o zaman. bu şekilde, kimse anlamasa bile üzüntümü, sevincimi, heyecanımı tuvale aktarabilmek sanat olacaktır diyerek yapmaya başladım ben de resimlerimi. umarım bir gün gerçekten sanatçı olabilirim. guernica hâlâ benim için ayrı bir yerdedir.

1937 yılında yapılmış pablo picasso tablosudur.
349 cm × 776 cm (137 in × 306 in) boyutlarındadır.

tablo nâzi almanya'sına ait uçakların ispanya iç savaşı sırasında guernica şehrini bombalamasını konu edinir.


reina sofía müzesi'nde sergilenmektedir.

söylentiye göre paris, nazi kuşatması altındayken picasso gestapo tarafından sorgulanıyor. nazi subaylarından biri picasso’ya guernica’yı işaret ederek “bunu siz mi yaptınız?” diye soruyor ve picasso, o etkileyici yanıtı veriyor: “hayır, siz yaptınız!”

orijinali, evimin duvarını süsleyen tablodur.

guernica bir etkileniş resmidir, "masumların katli" #1758018 adlı vatikan'da bulunan 9 halıdan biridir kaynak. ancak ispanyol iç savaşı ve franco faşizmi'nin hicvi de çok nettir.

picasso'nun afrika masklarından etkilendiği de ayan beyan ortadadır. zaten sakladığı bir şey de değildir.
sanat tarihinde ustalardan feyz almanın, onların eserlerinden etkilenmenin, yorumlar yapmanın binlerce örneği var. tıpkı balthus'un pierra della francesca'dan, van gogh'un millet'den yaptıkları gibi binlerce örnek.

ama konu sanat ve siyaset idi, hatırlatırım.