hiroşima

ikinci dünya savaşı sırasında abd'nin japonya'ya attığı atom bombasına maruz kalmış japon şehri.

ümit yaşar oğuzcan'a ait, bildiğim ve sevdiğim tek şiiri:


önce, bir bulut yükseldi
yerden göğe doğru.
ben gördüm,
akahito gördü
yuhara gördü,
hisaki gördü,
yaşıyanların hepsi gördüler.
şimdi yaşıyanlar diyorum,
oysa ben kaldım,
onlar öldüler..



memede çocuklar öldü,
pirinç tarlasında kadınlar öldü,
çiçekler öldü,
kuşlar öldü
ve sevgilim sanuki öldü.
sanuki'yi seviyordum,
sanuki öldü,
sanuki öldü..



ateşten top kayboldu göklerde,
ardından
bir ölüm sessizliği çöktü şehre.
bulutlar gitti,
renkler gitti,
sesler gitti.
gülerken ölmüştü babam,
anam chiyo-ni ağlıyordu
ve kız kardeşim shirara.
ah shirara,
o da saçlarını tararken öldü.
shirara, ah shirara,
aynada unuttu gençliğini..



ve ben yamamura,
bizim sokaktan bir ben sağ kaldım,
bizim sokağın ağaçları da öldü..



ve ben yamamura,
17 yıl geçti aradan,
hala yaşıyorum,
ağaçları, çiçekleri görmeden..



ben yamamura,
kör, sağır,
çoktan öldüm,
kimse farkında değil.

zülfü livaneli'nin şu mükemmel bestesinde ceylan ertem'i tüm sesleri kapatıp dinleyin.

livanelinin bu trio cd sinin anısı çoktur bende. kızları okula bırakıyorum, bu çıktı, arabayı kenara çektim, zırıl zırıl... kızlarıma anlattım daha sonra mevzuyu.

nazım hikmet'in hakkında şiir yazdığı, 2. dünya savaşında oldukça büyük bir yıkıma uğrayan japonya şehridir.

--- alıntı ---

kapıları çalan benim
kapıları birer birer.
gözünüze görünemem
göze görünmez ölüler.

hiroşima’da öleli
oluyor bir on yıl kadar.
yedi yaşında bir kızım,
büyümez ölü çocuklar.

saçlarım tutuştu önce,
gözlerim yandı kavruldu.
bir avuç kül oluverdim,
külüm havaya savruldu.

benim sizden kendim için
hiçbir şey istediğim yok.
şeker bile yiyemez ki
kâat gibi yanan çocuk.

çalıyorum kapınızı,
teyze, amca, bir imza ver.
çocuklar öldürülmesin
şeker de yiyebilsinler.

--- alıntı ---
şiirin hikayesi

şu an sözlükte hiroşima başlığı arayan bir ademoğlunun atom bombası, şiir ve şarkı dışında herhangi bir bilgi edinemeyeceği atom bombası, şiir ve şarkı mekanı.

ilk başlıkta japonya'da bir şehir olduğu yazıyor, koordinatlarını, hava durumunu, rakımını, demografik yapısını isteyen varsa wiki orada.

広島市

japonya'nın hiroşima prefektörlüğünün merkezi ve chūgoku bölgesinin en büyük şehri olup, japoncada ''geniş ada'' anlamına gelir.
yüzölçümü 905.01 km² dir.


mōri terumoto tarafından 1589 yılında seto iç denizi nehir deltasının kıyı şeridi üzerinde kurulmuş ve 1 nisan 1889 yılında şehir statüsünü almıştır.

hiroşima, dünya tarihine nükleer saldırıya maruz kalan ilk şehir olarak bilinir.

6 ağustos 1945 sabahı, hiroşima için sıradan bir gündü. gökyüzü açıktı, çocuklar okula gitmek, insanlar gündelik işlerine koşturmak üzere hazırlanıyordu. fakat o sabahın , tarihin en acımasız katliamına şahitlik edeceğinden kimsenin haberi yoktu.

gökyüzü bir anda karardı, fakat bu bir fırtına habercisi değildi. “little boy” adı verilen insanlık suçu olan bomba, gökten düştü. patlamayla birlikte zaman ikiye bölündü: öncesi ve sonrası. zaman durdu, acı başladı.

hiroşima eridi. sadece insanlar değil, bitkiler, hayvanlar yani bütün kent eridi. her şey bir anda yok oldu ya da şekil değiştirdi. bombanın kendisinden çok, geride bıraktığı izler kaldı: duvarlara kazınmış bedenler, merdivenlerde oturur gibi duran ancak orayı çoktan terk etmiş insan siluetleri…

bugün tüm dünyanın en uygar ve özgürlüğün teminatı olarak görüp, övgüler düzdüğü abd'nin utanç eseridir hiroşima. iki yüzlülüğün de turnusolüdür bir yerde. dünyanın hiçbir yerinde tekrar yaşanmaması dileğiyle.

hirioşima sonrası, eve eli kolu dolu gelen kocalarına ev hanımları "ne o atom bombası getirmişsin" diye gülerek takılırdı ülkemizde.

deney malzemesi olmuş şehir.

enola gay isimli b-29 ağır bombardıman uçağının 31.000 feet (9400 metre) irtifadan attığı little boy isimli uranyum çekirdekli mühimmata kurban olmuştur.

bomba tapası bombanın yere çarpmasına 2000 feet (600 metre) kala patlayacak şekilde ayarlanmış ve patlamanın çok daha etkili olması hedeflenmiştir. enola gay isimli 4 adet pistonlu motora sahip pervaneli uçak yeterince uzaklaşamadığı için ilk patlamanın etkisiyle ciddi bir şekilde sarsılmış ve 2000 feet'teki patlamanın yere çarpması sonucu yerden gelen yansımayla ikinci kez tekrar sarsılmıştır.

kaç kişinin öldüğünün sayı bakımından bir önemi kalmamış ve şehir önce blast etkisiyle yıkılmış, ardından cayır cayır yanmış ve mühimmat son olarak radyasyon etkisini bırakmıştır. radyasyon etkisi cılız da olsa günümüzde etkisini halen göstermektedir.

deney malzemesi olmuş şehirdir çünkü little boy isimli nükleer mühimmat ilk defa hiroşima üzerinde denenmiştir. maalesef nagazaki üzerine atılan fat man isimli plütonyum çekirdekli mühimmat çok daha ölümcül bir şekilde nagazaki'yi komple yıkmıştır.

fakat ilk olarak hiroşima'ya atıldığı için atom bombası denince literatürde her zaman hiroşima öne çıkar.

ben atom bombası atıldığına inanmıyorum. içimize korku attılar onun ekmeğini yiyorlar. atılsa şimdiye gazze mi iran mı kalırdı. 500 sene dayak yedikleri türklere de bi iki tane fırlatmazlar mıydı? onları durduracak güç ya da erdem kaldı mı? aya da gitmediler. dünya da düz. aşklar da yalan.

amerika, bu kentin üzerine bir uçaktan sadece 15 kilotonluk bir bomba attı.
patlama anı ve ardından gelen etki ise muazzamdı. öyle bir etki ki artık bu silahlar kullanılmamak üzerine sadece caydırıcı amaçla inşa edilmeye başlandı. zira eğer kullanılacak olursa kazananı olmayacak karşılıklı garantili bir yok oluş ?!

bugün bir balistik füze içerisinde 13 ila 41 başlık taşıyabiliyor. ve günümüzdeki nükleer cephanelik ağırlıklı olarak 500 kilotonluk taktik sınıf nükleer silahlardan oluşuyor. stratejik seviyede olan megatonluk güçler soğuk savaş döneminde kalan silahlardı.

yani bugün olası bir küresel nükleer savaşta istanbul'un üzerine 1 ya da 10 megatonluk tek bir bomba atılmayacak. 6-7 farklı noktasını hedef alacak her biri 500 kilotonluk, yani hiroşimaya atılan bombanın 33 kat büyüğü atılacaktır.

tarihten bakıp ibret almak gerekiyor.
gerçekten korkunç.

bu arada şehirde bulunan barış anıtı da (patlamanın sıfır noktasındaki bina) bugün hala radyasyon barındırıyor.*

(bkz: hiroshima mon amour)