jeofaji

toprak yeme davranışının çok eski zamanlardan beridir var olduğunu, hatta bundan iki milyon yıl önce yaşamış insan türünün ilk örneklerinden homo habilis dönemine kadar uzanabileceğini düşündüren arkeolojik kanıtlar vardır.

mezopotamya ve eski mısırlıların özellikle bağırsak rahatsızlıklarını tedavi etmek için kil kullandıkları bilinmektedir. eski çağdan beri yunanistan'ın limni adasına özgü bir tür killi topraktan hazırlanan ve zehirlenme, dizanteri, veba, yılan sokması ve göz iltihabı gibi pek çok rahatsızlığın tedavisinde kullanılan haplar çeşitli figürlerle mühürlenerek dünyanın birçok bölgesine satılmaktaydı. "terra sigillata" (mühürlü toprak) olarak adlandırılan bu haplar altın değerindeydi.

16-19. yüzyıllar arasında afrika'da amerika'ya getirilen kölelerde jeofaji sık görülüyordu. bunun bir çeşit intihar olduğunu düşünen köle sahipleri toprak yemeyi yasaklamış ve bu yasağa uymayanları zalimce yollarla engellemeye çalışmışlardır. bu yöntemlerden biri kölenin yüzüne takılan ve yemek saatleri dışında çıkarılması yasak olan metal bir maske idi.

bir davranışın anormal mi yoksa adaptif mi olduğunu anlamanın yollarından biri hayvanlarda ve dünyanın farklı bölgelerindeki çeşitli insan gruplarında ne kadar yaygın olduğuna bakmaktır. jeofaji papağan, geyik, fil, yarasa, tavşan, babun, goril ve şempanzeler de dahil olmak üzere 297 hayvan türünde gözlemlenmiştir.

gerçekten de yapılan araştırmalar özellikle killi toprak yeme davranışının evrimsel bir avantajı olabileceğini göstermektedir. bu konuda ortaya atılan görüşlerden en çok kabul gören iki tanesi besin yetersizliği ve korunma hipotezleridir.