1.
doğanın kara hekimi, şifacısı püse... namı diğer; püze, pisi, pis ve biz yörüklerin kullandığı adı ile pise. reçineli çam odunlarının özellikle ( kızılçam ) hava almayan bir kapta kaynatılması veya damıtılmasıyla elde edilen, koyu renkli, koyu kıvamlı, yağlı şifa sıvısıdır. rengi genellikle siyah ya da koyu kahverengi olur, keskin isli kokusu vardır...
nasıl yapılır?
reçineli çam odunları küçük parçalara ayrılır. hava almayacak şekilde ( kapalı sistemde), yani oksijensiz ortamda ısıl işlemle damıtılır. işlem sırasında çıkan duman ve buharlar yoğunlaştırılarak sıvı hale gelir. sonucunda ise yoğun, yapışkan, katran benzeri kara hekimimiz püse kullanıma hazırdır...
en çok hangi bölgelerde yapıldığına gelirsek; toros dağları'n da, güney anadolu'da ( mersin, antalya, adana çevresi) ayrıca kastamonu, sinop, artvin gibi çam ormanlarının yoğun olduğu bölgelerde yapılır. yörük kültüründe çok eski bir uygulamadır...
yara, mantar,egzema gibi deri rahatsızlıklarında merhem gibi sürülür. hayvanlarda '' özellikle keçi, koyun'' deri yaraları ve parazitler için kullanılır. ahşap koruyucu ve su geçirmezlik için de geleneksel bir malzemedir. doğal antiseptik olarak diş eti hastalıklarına bile kullanıldığı olur...
çocukluğumdan hatırladıklarımı yazayım. dedem dizine sürer, üstünü beyaz patiskayla sarardı geceden. bir kaç güne bir şeyi kalmazdı. yazın yaylaya çıkardık, malum mersin cayır, cayır yanıyor yazın. ilk yapılan iş çardakların bakımıydı. işte bu şifacıyı burada da kullanırdı dedem... çardağın dışına fırçalarla sürerlerdi. su geçirmesin ve böcekler çıkmasın diye... şimdilerde kaldık kimyasalları insafına...
nasıl yapılır?
reçineli çam odunları küçük parçalara ayrılır. hava almayacak şekilde ( kapalı sistemde), yani oksijensiz ortamda ısıl işlemle damıtılır. işlem sırasında çıkan duman ve buharlar yoğunlaştırılarak sıvı hale gelir. sonucunda ise yoğun, yapışkan, katran benzeri kara hekimimiz püse kullanıma hazırdır...
en çok hangi bölgelerde yapıldığına gelirsek; toros dağları'n da, güney anadolu'da ( mersin, antalya, adana çevresi) ayrıca kastamonu, sinop, artvin gibi çam ormanlarının yoğun olduğu bölgelerde yapılır. yörük kültüründe çok eski bir uygulamadır...
yara, mantar,egzema gibi deri rahatsızlıklarında merhem gibi sürülür. hayvanlarda '' özellikle keçi, koyun'' deri yaraları ve parazitler için kullanılır. ahşap koruyucu ve su geçirmezlik için de geleneksel bir malzemedir. doğal antiseptik olarak diş eti hastalıklarına bile kullanıldığı olur...
çocukluğumdan hatırladıklarımı yazayım. dedem dizine sürer, üstünü beyaz patiskayla sarardı geceden. bir kaç güne bir şeyi kalmazdı. yazın yaylaya çıkardık, malum mersin cayır, cayır yanıyor yazın. ilk yapılan iş çardakların bakımıydı. işte bu şifacıyı burada da kullanırdı dedem... çardağın dışına fırçalarla sürerlerdi. su geçirmesin ve böcekler çıkmasın diye... şimdilerde kaldık kimyasalları insafına...
devamını gör...