lazca

bir güney kafkas dilidir.
doğu karadeniz kıyı şeridinde, rize ilinin pazar ilçesinden gürcistan sarpa kadar yerli halk tarafından konuşulur.

taşıdıkları kültür ve yaşadıkları doğanın uyumundan olsa gerek, aynı anda hem türkçe hem de lazcayı konuşma alışkanlığı edinmişler. fakat şehir dışında okuyan yeni nesil ve göç eden lazlar, dillerine uzak kalmışlar.

ana dilim, anne dilim. güney kafkas dil ailesinin zan dili kolunda yer alan dildir. çoğunlukla pazar, ardeşen*, çamlıhemşin*, fındıklı, arhavi, borçka*, hopa ve kemalpaşa ilçelerinde konuşulur. bölgeden bölgeye kelime ve telaffuz farklılıkları içerir. kaybolmaya yüz tutmuş bir dildir, 3 nesil sonra kaybolması öngörülüyor. mücadele veren oluşumlardan bazıları laz enstitüsü, lazca.org, lazuri.com, laz kültür derneği

herhalde lazlar hariç herkesin "haçan" ve "uşagum" kelimeleriyle sınırlandırdığı dil. haçan temel ile dursun gitmusler, gormusler bir usagu begenmusler daa falan. *

biraz biraz bildiğim dildir.

ağız dediğimiz karadeniz ağzını aslında oluşturan dildir. genel anlamda lazca da harflerin türkçeye göre değişik okunması karadeniz ağzını oluşturan temel etmenlerdir. nitekim türkiye de yaşayan gürcüler ve lazlar bu ağzı konuşmalarındaki temel neden ortak bir dil aile grubuna almalarıdır.

muç̌ore? = nasılsın? muç̌orert? = nasılsınız? ǩai bore / vorsi vore = iyiyim si muçore? = sen nasılsın? t̆ǩva muç̌orert = siz nasılsınız?

buradan da derine inebilirsiniz.

karadenizli olmayanlar 'napaysun, uşağum' tarzındaki kelimeleri lazca sanıyor halbuki uzaktan yakından alakası yok. lazca bu değil toplumda sakın bu tarz konuşanları laz sanmayın rezil olursunuz. şive ile dil farklı şeyler.

yaşatılması gerekirken, günden güne kan kaybeden bu ülkenin zenginliklerinden bir dil.

tüm kafkas dilleri gibi öğrenmesi son derecede güç bir dildir. kendi aralarında lazuri derler. sözcüklerin sonu mutlaka sesli harfle biter (ya da laz bir kadın arkadaşımın bana söylediği bu.)
şu adresten ayrıntılı bilgi alabilir ve becerebilirseniz lazca öğrenebilirsiniz:
www.doviguram.lazuri.com/

şöyle bi gramerine bakayım dedim 30'a yakın yön eki, hem önden hem sondan eklemeli olması, bir fiilin nötr, kendi ve başkası için yapıldığının bile ekleri olması vs gibi özelliklerini öğrendiğim dildir, yok olma tehlikesi altında, sarı uyarıda epl'ye göre, 20-30k konuşuru var imiş

konuşandan derhal uzaklaşılması gereken dildir.

danimarka krallığında çok gerizekalı, mal, embesil, aptal olan insanlar yüzünden, kıyı kesiminde yaşayan insanların hepsinin laz zannedilmesi ( bunu gerizekalılar öyle zannediyor) ve şive ile konuşanların da lazca konuştuğunu zanneden ( bunu daha daha gerizekalılar öyle zannediyor) insanların karşısında yar*** gibi dimdik duran dil.

trabzonlu, rizeli, giresunlu ve oflularin ortak dili. evet.

2025de sive mi kaldi. hala soyle konusmayin pls.

lazca, laz halkının konuştuğu güney kafkas dillerinden biridir. gürcüce, megrelce ve svan diliyle birlikte kartvel dilleri ailesine aittir. türkiye’de özellikle rize (pazar, ardeşen, fındıklı, çamlıhemşin, hemşin) ve artvin (hopa, arhavi, borçka) ilçelerinde konuşulur. ayrıca gürcistan’da da lazca bilen küçük topluluklar vardır.

lazca’nın özellikleri:
• hint-avrupa dillerinden farklıdır, kendine özgü bir gramer yapısı vardır.
• ünlü uyumu yoktur, kelime kökleri ve ekleri esnektir.
• alfabesi latin harflerine dayalıdır ama eskiden gürcü alfabesi de kullanılmıştır.
• yazılı bir edebiyatı sınırlıdır, daha çok sözlü kültürle aktarılmıştır.

günümüzde lazca, unesco tarafından “tehlike altındaki diller” arasında sayılmaktadır. konuşan sayısı azaldığı için dilin korunması ve yaşatılması için çeşitli projeler yürütülmektedir.

her karadenizliye laz denildiği gibi şive veya yöre ağzıyla konuşan herkesi de lazca konuşuyor sanıyorlar.
lazca, unesco tehlike altındaki diller atlası’na göre “kesinlikle tehlike altında” statüsünde görülüyor.
hatta bazı il ve ilçelerde seçmeli ders olarak da işleniyordu bir ara ama bu uyguluma hâlâ devam ediyor mu bilmiyorum.
bence öğrenmesi zor bir dil. babam laz ve doğduğumdan beri lazca konuşmalar duymama rağmen genel cümleler dışında pek bir şey konuşamıyorum. sadece konuşulanı anlama evresindeyim. nickim lazca hatta sevdiğim kelimeleri kullanıyorum bazı yerlerde.

yav bu tüm karadeniz'e laz deme olayı cehaletten değil de herhalde endonimden kaynaklı. avrupa kıtasında uzun yıllar bütün müslümanlara türk denilmesi, türkler gelmeden önce de sarazen deniliyordu. bunun gibi bir esitleme de karadeniz-laz ile yapılıyor mesela erzurum'da hemşinliler soyca ermeni olmalarına rağmen ispir ile birlikte niyeyse laz olarak anılır, pontuslular yunan olmalarına ve romeika konuşmasına rağmen diğer yunanlılar tarafından laz olarak anılır, keza van'daki emek ve döndere olarak bilinen iki rum-pontus köyü de çevresinde laz olarak anılır gibi gibi. bizimkiler de karadenizin türklerine laz diyor.

diyor da bu etnik veya dilsel bir durum değil, senin o "uyyy uşağum" dediğin karadeniz'de konuşulan türkçenin bir ağzı, lazca apayrı bir lisan, lazlar da türk değil apayrı bir kavim. karadenizde ise tunceli, urfa, batman'daki kripto-ermeni muhabbeti gibi bir durum yok.