nato

10 milyon nüfusa sahip olan israel, 500 milyondan fazla nüfusu olan abd dışı nato ülkeleri toplamından daha yetenekli bir abd müttefikidir.

kuzey atlantik antlaşması örgütü’nün (nato) iran’a karşı savaşta abd’yi görmezden gelmesi üzerine, dışişleri bakanı marco rubio salı günü yaptığı açıklamada, iran’a karşı savaş sona erdiğinde abd’nin nato ile ilişkilerini yeniden değerlendirebileceğini söyledi. fox news’e verdiği röportajda rubio, nato’ya yönelik eleştirilerini yineleyerek, washington’un ittifakı ve ülkenin çıkarları açısından değerini yeniden gözden geçirmesi gerekeceği uyarısında bulundu.

rubio, çatışmanın sona ermesinin ardından abd’nin nato ile ilişkilerini yeniden gözden geçirmek zorunda kalacağına dair “hiç şüphe olmadığını” söyledi. bu gözden geçirmenin, ittifakın abd’ye sağladığı faydalara odaklanacağını vurguladı.

rubio, “ne yazık ki, bu çatışma bittiğinde bu ilişkiye yeni bir bakış açısıyla yaklaşmak zorunda kalacağımıza dair hiç şüphe yok. ittifak kapsamında nato’nun ülkemize ne kattığını yeniden değerlendirmemiz gerekecek” dedi.

rubio, nihai kararın donald trump'a ait olacağını da ekledi. rubio, abd senatosu'nda görev yaptığı süre boyunca uzun süredir nato'nun en güçlü savunucularından biri olduğunu belirterek, daha önce ittifakta “büyük değer” gördüğünü söyledi.

rubio’nun gündeme getirdiği temel konulardan biri askeri üslere erişimdi. rubio, nato düzenlemelerinin abd’nin çıkarlarını korumak için müttefiklerin üslerini kullanmasını engelliyorsa, bunun ciddi endişeler doğurduğunu belirtti.

“eğer şu anda nato ittifakı, bu üsleri kullanamayacağımız anlamına geliyorsa... o zaman nato tek yönlü bir yoldur,” dedi.

ayrıca, washington'un müttefiklerinden iran savaşında hava saldırıları düzenlemelerini istemese de, askeri altyapıya erişim şeklinde destek beklediğini de vurguladı.

müttefikler, iran çatışmasında abd'yi desteklemeye isteksiz

rubio, bazı nato ortaklarının bu çatışmayla bağlantılı abd operasyonlarını destekleme konusundaki isteksizliğini sorguladı. müttefiklerin gerektiğinde üslerinin kullanımına izin vermemeleri halinde, bu durumun ittifakın amacına dair daha geniş kapsamlı bir soruyu gündeme getirdiğini belirtti.

bu açıklamalar, başkan trump’ın iran’a karşı savaşta abd ve israel’in çabalarını desteklemedikleri gerekçesiyle nato üyelerini defalarca eleştirmesinin ardından geldi.

avrupa'nın direnci gerilimi artırıyor

avrupa ülkelerinin son kararları gerilimi artırdı. ispanya, iran çatışmasına dahil olan amerikan uçaklarının hava sahasına girmesini yasakladı. italya, orta doğu'ya giden abd bombardıman uçaklarının üslerine iniş yapmasına izin vermedi.

birleşik krallık da başlangıçta abd'nin kraliyet hava kuvvetleri üssünü kullanmasına izin vermeyi reddetti, ancak daha sonra tutumunu değiştirdi.

pentagon’un bir iç e-postasında, abd’nin iran’daki askeri operasyonlarda kendisine destek vermediğini düşündüğü nato müttefiklerini cezalandırma seçenekleri ayrıntılı olarak ele alınmakta. haberin bağlantısını daha sonra paylaşacağım ancak bir abd’li yetkili, seçenekler arasında şunların yer aldığını belirtiyor:

* ispanya’nın nato üyeliğinin askıya alınması.
* avrupa'daki bazı ülkelerin "sömürge topraklarına" yönelik abd diplomatik desteğinin yeniden değerlendirilmesi; buna ingiltere'nin arjantin yakınlarındaki falkland adaları üzerindeki hak iddiası da dahil.
* "zorlayıcı" ülkelerin nato'daki önemli veya prestijli pozisyonlarından uzaklaştırılması.
* e-postada abd üslerinin kapatılmasına yönelik bir seçenek yok
* e-postada abd'nin ittifaktan çekilmesine yönelik bir seçenek yok