nesnelerin interneti

mümkün olan her cihazın internet ile birbirine bağlanması denebilir kısaca.

2025 yılına kadar 22 milyar cihazın internete bağlanacağı tahmin edilmektedir.

kaynak

yok mu şöyle güzel komplo teorileri? küreselciler, 5g, aşı gibi anahtar kelimeleri içeren bir şeyler yazın da okuyalım. *

tanıma gelecek olursak nesnelerin interneti(iot) karmaşık bir konu değildir. cebinizdeki telefon, kolunuzdaki akıllı saat, evinizdeki akıllı süpürge, akıllı televizyon hatta akıllı buzdolabı buna dahildir.

neler sağlar?
-herhangi bir cihazdan herhangi bir zamanda herhangi bir yerden bilgiye erişim
-bağlı elektronik cihazlar arasında gelişmiş iletişim
-veri paketlerinin bağlı bir ağ üzerinden aktarılması sayesinde zamandan ve paradan tasarruf
-işletmeler için gelişmiş otonom sistemler

artik var. akilli saattir falandir.

sahi böyle bir şey vardı noldu ona?

mqtt, amqp, ble gibi protokollerin rol oynadığı ağ.

ne gerek var ya. internete bağlanan bir çamaşır makinesinin sahip olduğu özellik başına çıkarabileceği arıza sayısını düşününce bana iot özellik içeren hiçbir eşya verimli gelmiyor.

30 sene langır lungur çalışan, bozulunca laps diye tamir edilen merdaneli delikanlı makinelerin yerini 5 senede cortlayan süt çocuğu akıllı ev aletleri aldı.

kardeşim bana akıl lazım değil. bana kahve, temiz çamaşır, temiz bulaşık lazım.

öncelikli olarak #3276470 çok haklı ama sadece bu arkadaşlar yok bu sistemde. en başta envai çeşit veri toplayan sensörler var ki, önce şehirlerimizi sonra dünyamızı anlamak adına çok güzel veriler sunuyorlar bize.

bu arada ble'den nefret ediyorum.

bazıları harika. (kullanım açısından)
yaz sıcağı, dışarısı leş. arabalar eriyecek utanmasa.
ofisten çıkmadan açılan klima, eve varıyorsun ev buz...

gerçi bu saatlik planla (kumandası olan klimaların %90'ında var) yapılabilir.
çamaşır makinesi de internetsiz kalsın ya*

bilgisayar kelimesinin mucidi olan aydın köksal tarafından türkçeye çevrilen ve herhangi bir nesnenin kendisi, çevresi ve daha geniş sistemler içerisinde birbirlerine internet protokolleri aracılığıyla bağlanması ve birbirleriyle iletişim halinde çalışmasını açıklayan kavram.

bu konunun akademik anlamdaki popüler başlıklarından birisi de, bu yolla elde edilen verilerin ne şekilde ve ne sırada işleme sokulacağı ve yorumlanacağı üzerinedir. işin içerisine veri bilimi, veri analizi, kuyruk teorisi ve age of information denilen bilgi yaşı kavramı giriyor ki, her bir kavramı başlı başına araştırma konusu.

insanı çok temel ve çok ilkel sorumluluklarından dahi uzaklaştırmaya yemin etmiş bir ortaklığın ortaya çıkardığı şey.

özünde insanın tembellik arzusuna hitap eden ve bu sayede neredeyse bilinçdışı düzeyde kabul gören bu yeni sistemin faydadan çok zararı olacaktır.

çünkü insan büyük sorumlulukları taşıyabilmek için, küçük sorumlulukları taşımaya alışık olmak zorundadır.

nesnelerin interneti ile son noktada hayali kurulan durum şu şekilde;

işten çıktınız ve arabanıza binip "eve git" komutu verdiniz. siz arabada uyuklarken bu komut evdeki ocağınıza ve ısıtıcınıza ulaştı ve ocağınız yemeği ısıtmaya, ısıtıcınız da evi ısıtmaya başladı. eve gelip arabayı park ettiğinizde evinzin ışıkları, bilgisayarınız ya da televizyonunuz kendiliğinden açıldı ve sevdiğiniz videoyu hazırladı. siz banyoya yürürken sıcak su kendiliğinden hazırlandı ve çamaşırlarınızı attığınız sepet "evet makina kapasitesine ulaşıldı, ben şunu bi çalıştırayım" dedi. kendliğinden çalışmaya başladı. ama çamaşır makinanız telefonunuza bağlı, ve çamaşır makinanız yarın önemli bir randevunuz olacağını biliyor, o yüzden hiç durmadan tekrar tekrar uyarı veriyor. "randevuda giyecek kravatınız yok, kırmızı kravatı makinaya atınız."

nasıl ? iyi senaryo di mi ?

her türlü elektronik aletiniz sizin yerinize düşünüyor, biribiriyle iletişim kuruyor,

bu kadar temel sorumluluklar dahi olmazsa insan yaşayamaz ki sözlük ?

bugüne kadar tanıdığınız insanları şöyle bi tartın; beğense de beğenmese de sorumluluk taşımayan kişiler arasında psikolojisinde herhangi bir sorun olmayanı gördünüz mü ?

insanın organize etme yeteneği, dirlik düzen sürdürme becerisi sınırlı

kafası karışan dalgınlık yaşayan unutmakla malül bir canlı insan canlısı

algoritmalarla ve sorunsuz sınırsız çalışan makinalar önünde sonunda insanın bu zayıf alanını dolduracaktır.

arz talep başka bir şey değil

asıl amacı ilk olarak manuel olarak takip edilemeyecek kadar çok verinin interneti olan her yerden kontrol edilip müdahale edilebilir olması ve ilgili verinin pozitif ya da negatif limitleri aşarsa otonom karar verebilmesi ya da kullanıcıya haber verip bir karar vermesini isteyebilmesi.

adı çok teknolojik dursa da nesnelerin interneti ya da internet of things ya da iot ismi verilen bu şey ortak çalışan sistemlerin kavram olarak adı sadece. pratikte ise zaten uzun yıllardır cihazlar internet ya da wifi üzerinden birbiriyle haberleşiyor. son dönem adını çok duymamızın sebebi esp32 gibi bu işi son kullanıcı için çok kolaylaştıran modüllerin piyasaya çıkmış olması. son dönem dediğim de 2006 falan olması lazım.

genelde insanlara anlasın diye "efendim işte çamaşır makinen dolunca kendi otomatik yıkayacak. sana da haber verecek internet üzerinden. " ya da "buzdolabın eksikleri tespit edecek, internetten kendi sipariş edecek" şeklinde örneklendirilen bir şey nesnelerin interneti. bunlar olamaz mı? olabilir. fakat bunlar o kadar da önemli değil. hatta hali hazırda bankanızın mobil uygulamasından faturalara otomatik ödeme talimatı vermenizle aynı şey.

nesnelerin interneti asıl olarak büyük veriler için önemli. yoksa 90'lı yıllarda internete bile gerek kalmadan telefonunuzla arama yapıp bir tarlayı sulatma komutu verebiliyordunuz. ilk aklıma gelen örnek bir çiftlikte 1000 adet kafes olsun. tavukların aydınlatması, beslenmesi, sıcaklığı, nemi gibi sadece 4 adet veri totalde 4000 adet veri eder. ve sizin haber alma sıklığındaki isteğiniz durumu daha da karmaşıklaştırabilir. dakikada bir, saatte bir ya da anlık istekler projenin maliyetini belirler. her request bir like. (bkz: swh)

elbette giyilebilir eşyalar ile başta sağlık olmak üzere çeşitli farklı kullanım senaryoları da mevcut. kalp ritmin aşırı düzensizleşince doktoru ya da 112'yi aramak da nesnelerin internetine girer.

yukarıdaki senaryolar pratikteki durumlar. daha futuristik olanları ise her yerde duydunuz bir kez de ben tekrar edeyim. yollarda arabalar birbiriyle haberleşecek ilerde. trafiğin akışını yapay zeka kendisi belirleyecek. böylece gereksiz hızlanma, yavaşlama, sollama olmayacağı için trafik azalacak. bunun için yapay zeka kullanılırken haberleşmesi için nesnelerin interneti kullanılacak.

teoriyi bırakıp biraz da pratik üzerinden gidelim. aşağıdaki videoyu internetten rastgele buldum. datalogger'dan gelen veriyi iot ile ilgili kişiye fiştekleyen sistem yapmışlar. yalnız iot için datalogger kullanmak hiç aklıma gelmemişti. datalogger dediğimiz şeyi çok kullandım. bendeki 10 kanallıydı. yani 10 adet sensörün bilgilerini saatlerce ya da günlerce kaydeden bir cihaz. isterseniz excele döker veriyi, isterseniz grafiğini çıkarır falan filan.



işin pratiğine biraz daha girersek önce neler lazım ona bakalım;

sensörmüş mikroişlemciymiş falan öncelikle elektronik bilmemiz gerekiyor. aşağı ardunio ile sıcaklık okuma videosu bırakıyorum. shorts video.

youtube.com/shorts/vC--uKCg...


sensörlerden gelen veriyi ister ardunio ister pic ister datalogger ile okudunuz. iyi çok güzel. şimdi bu verileri alıp bazı kararları ya otonom verdireceksiniz ya da kullanıcıyı bilgilendirip karar verdireceksiniz. hatta çok kaliteli projelerde işin içine yapay zeka katabilirsiniz ya da farklı platformlara iş yaptırabilirsiniz. demek ki hem sensör okuması hem de verilerin iletimi için yazılım bilmeniz gerekli. ardunio için bildiğim kadarıyla c++ türevi bir dil kullanılıyor. fakat bu gömülü sistem için. yani elektronik devreyi programlamak için. aşağıda kısa bir ardunio kodlama playlisti var.
youtube.com/playlist?list=P...

programlanmış devre bu bilgileri nereye yollayacak, nasıl yollayacak? bunun için ben esp32 kartını görüyorum çokça. tabii ki tek seçenek bu değil. esp'nin de geliştirme kartı, mini kart, kameralı kart gibi seçenekleri var. esp32 ardunio'dan gelen bilgiyi internete aktaran modül. kendisi bir wifi cihazı yani çok kabaca. aşağıda ardunio ve esp32nin birlikte kullanıldığı kısa bir video var. (esp32'nin halihazırda kendisinin mikroişlemci olma durumunu bilerek gözardı ediyorum)



verimizi internet ortamına da saldık. nereye gidecek bu veri? şimdi de gömülü bir elektronik sisteme değil masaüstüne yazılım üretmeniz gerekiyor. bunun için 24 saat açık bir web sayfanız olması gerekli. doğal olarak bir server'ınız ya da cloud hesabınız olması gerekli. html dili falan bileceksiniz ya da ekibinizde bunu biri yapacak.

diğer yandan bunları artık günümüz dünyasında mobil'e de taşımanız gerekli. ya app yazacaksınız ya da mobil sitesi falan bir şeyler olacak.

genel olarak sistem yukarda yazdığım adımlarla ilerliyor. bunu daha da soslandırmak isterseniz profesyonel noktada otomasyon sistemleri zaten devreye mecburen giriyor. nedir o da? otomasyoncular knxdenilen bir haberleşme sistemi kullanır kabaca. yani bir yapının panjuru da, aydınlatması da aklımıza gelebilecek bütün on off ya da dim edilen cihazların kontrolü ve sensörlerin kontrolü knx protokolüne bağlanır. otomasyoncu da alır bu bütün girişleri ve çıkışları kullanım senaryoları kurabilir. evin içinde knx sistemlerini kullanırken evin dışında iot cihazlarından faydalanır. (kapalı wifi senaryolarını saymıyorum. o başka bir mevzu)

gördüğünüz gibi gelecek gelmiş gibi görünüyor. (bkz: swh)

nasıl mümkün olacağıyla teknik adamlar ilgilenirler.

neden olacağı* ise biz fildişi kulelerde the macallan m yudumlayan kişileri ilgilendirir.

olmaması gerekiyor efendim.

"sen bir buzdolabısın ve arabamla arkamdan iş çevirip benim yerime karar veremezsin, haddini bil!" şeklinde müdahalede bulunun efenim.

unutmayın ki, size yekünen bağlı bile olsa, sizin haricinizde bir data yolu ve karar mekanizması kullanan her sistem, buzdolabınızın, arabanızın ve sizin dışınızda 4üncü bir bileşenin müdahalesine açıktır.

dolapta tavsiye edilen son tüketim tarihli şeyleri bildirecek, yerlerine yenileri sipariş edecek, ben işsiz kalacak,

ünvanım anlam ve değer kaybına uğrayacak

davacıyım hakim bey