1.
kişinin rıza göstermediği herhangi bir cinsel davranıştaki hayırı evete çevirmek için kullanılan ve fiziksel zorlama içermeyen bütün yöntemler.
ısrar(sürekli talep etme), manipülasyon (rahatlatıcı yalan söyleme), duygusal tehditler ( rıza verilmezse başkalarına gitme tehdidi), ikna süreçleri (hediyeler, maddi destek ve ikram), duygusal baskı (kişiye kendini suçlu hissettirme), kaygıyı azaltma (birliktelik üzerine verilen güvenceler) gibi örneklerle gösterilen olguya rıza inşası deniyor.
bu tanımın kaynağı cinsel şiddetle mücadele derneği.
çok ince çizgilere sahip bir konu olduğu için hukuki olarak tartışılsa da varlığını inkar etmenin pek mümkün olmadığı bir şey rıza inşası. yukardaki örneklere beşer madde daha eklenip yanlarına onar tane açıklama yazılabilir. gördüğümüz, duyduğumuz hatta bazen içinde bulunduğumuz bir durum olduğu aşikar.
sıkça geyiği çevrilen nude konusunda bile çokça örnek yazılabilir:
-bana güvenmiyor musun?
-herkes atıyor ne olacak sanki?
-tabuların mı var?
-bakıp hemen silerim
-sen atmazsan atacak olan bulunur
-beni sevsen kırmazdın
peki yapılması gereken nedir?
yapılması gereken içinde bulunduğumuz ilişkideki cinsellik konusu bizi tatmin etmiyorsa ilişkide ısrar etmek ve rıza inşası yerine hayatımıza beklentilerimize daha uygun insanlarla devam etmektir(kadın-erkek fark etmeksizin).
doğru bir birliktelik ikna ve inşaya gerek duymaz.
ısrar(sürekli talep etme), manipülasyon (rahatlatıcı yalan söyleme), duygusal tehditler ( rıza verilmezse başkalarına gitme tehdidi), ikna süreçleri (hediyeler, maddi destek ve ikram), duygusal baskı (kişiye kendini suçlu hissettirme), kaygıyı azaltma (birliktelik üzerine verilen güvenceler) gibi örneklerle gösterilen olguya rıza inşası deniyor.
bu tanımın kaynağı cinsel şiddetle mücadele derneği.
çok ince çizgilere sahip bir konu olduğu için hukuki olarak tartışılsa da varlığını inkar etmenin pek mümkün olmadığı bir şey rıza inşası. yukardaki örneklere beşer madde daha eklenip yanlarına onar tane açıklama yazılabilir. gördüğümüz, duyduğumuz hatta bazen içinde bulunduğumuz bir durum olduğu aşikar.
sıkça geyiği çevrilen nude konusunda bile çokça örnek yazılabilir:
-bana güvenmiyor musun?
-herkes atıyor ne olacak sanki?
-tabuların mı var?
-bakıp hemen silerim
-sen atmazsan atacak olan bulunur
-beni sevsen kırmazdın
peki yapılması gereken nedir?
yapılması gereken içinde bulunduğumuz ilişkideki cinsellik konusu bizi tatmin etmiyorsa ilişkide ısrar etmek ve rıza inşası yerine hayatımıza beklentilerimize daha uygun insanlarla devam etmektir(kadın-erkek fark etmeksizin).
doğru bir birliktelik ikna ve inşaya gerek duymaz.
devamını gör...
2.
sıklıkla güven inşası kurduğunu zannetmekle karıştırılır. tam olarak bu yüzden de bilinçli ya da bilinçsiz yapılan bir manipülasyondur. gerçek bir ilişki ispat istemez, ama ve fakat ile devam etmez, bir taraf sürekli talep eden diğeri sağlayıcı konumunda olmaz. aradaki temel farkı ayırt etmek için minik bir hikâye oluşturdum ve bununla ilgili farkın özet tablosu:
devamını gör...
3.
sanırım hukukçu eli değmiş bir açıklama. suçun unsurları kapsamında, kimi günlük, masum gibi algılanan bu türden mesaj ve ifadelerin, failin suç işleme iradesini, bunun mağduru iknaya hazırlama adım ve eylemleri olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeki yorum esaslıdır. (kendi adıma yanlış bulmadığımı, ancak geniş bir bütünsellik içinde değerlendirilerek suçun oluşumundaki rol ve payının gösterilmesi gerektiğini düşünüyorum.)
devamını gör...
4.
25 kasım kadına yönelik şiddetle mücadele günü için çıkacak, kesk dergisi için yazdığım yazı. yayınlanırsa altına not düşerim ponçiklerim
hayırım benim hayrıma
kadın özelinde şiddet, bir kadının fiziksel, cinsel, politik ve psikolojik olarak zarar görmesine, baskı altına alınmasına, korkutulmasına yönelik her türlü eylem ve davranıştır.
kadınlar bazen yaşadıkları şiddetin şiddet olduğunun bile farkına varmayabiliyorlar.
tüm şiddet türleri arasında tanımlanması en zor olanı psikolojik şiddettir. psikolojik şiddet, kontrol ve güç kullanarak kadının özgüvenini, benlik algısını ve ruh sağlığını zedeleyen her türlü manipülatif davranıştır. kişi bu manipülasyonlar sonucunda kendi gerçeklik algısından şüpheye düşüp manipüle eden kişinin istediği doğrultuda düşünmekte ve hareket etmektedir.
psikolojik şiddet cinsel şiddetle de bağlantılıdır.
ilişkide cinsel şiddete sebep olan manipülasyonların en tehlikelilerinden biri rıza inşasıdır.
rıza inşası, bir kadının cinsel olarak istemediği ya da başlangıçta hayır dediği bir durumun, psikolojik yöntemler ve ikna süreçleri kullanılarak kadının özgür iradesini kullanmasının zorlaştırıldığı ve hayırının evete dönüştürülmeye çalışıldığı bir süreçtir. bu durumda manipüle edilen kadın, verdiği kararı kendi kararı sanabilmektedir. rıza inşasının en belirgin özelliği hayırın kabul edilmemesi, kişinin direncinin baskı, ısrar, korku, suçluluk duygusu ya da duygusal bağımlılıkla aşındırılmasıdır.
cinsel şiddetle mücadele derneğinin 29 mayıs 2016'da gerçekleştirdiği “cinsel şiddet kavram tartışmaları-2: arzu, rıza ve rıza inşası” başlıklı etkinlikte rıza kavramı, toplumsal boyutları ve kişisel ilişkilerdeki yeriyle ele alınmıştır. cinsel şiddet kavramı olarak rıza inşası kapsamında değerlendirilebilecek davranışlar şu şekilde sayılabilir:
ısrar (sürekli talep etme)
manipülasyon (rahatlatıcı yalan söyleme)
duygusal tehdit (rıza verilmezse başkasına gitme tehdidi)
ikna süreçleri (hediye, maddi destek, ikram)
duygusal baskı (kişiye kendini suçlu hissettirme)
kaygı azaltma (birlikte olmak için verilen vaadler) vb. olabilir.
mesela:
bir kadına rızasını zedeleyecek şekilde içki içirip birlikte olmak
zaten evlenmeyecek miyiz diye baskı kurmak
sen de istiyorsun diye ikna etmek
kadınlık görevi diye birlikte olmak
ahlakçılıkla suçlamak
seni terk ederim diye tehdit etmek vb. en bilinen örnekleridir.
bu davranışlara maruz bırakılan kadın, şiddeti çok sonra fark edebilir.
kadınların ailede kararlara genellikle uyumlanması bekleniyor. kadının uyumlanmasının ve itaat etmesinin beklendiği bir aile yapısında kadınların en önemli sorunlarından biri de hayır diyememek olabiliyor.
belki de biz bir birliktelik yaşarken:
sınırlarımızın nerede başlayıp nerede bittiğini bilmek zorundayız.
cinselliği reddettiğimiz zaman istenmeyeceğimizi bilsek bile hayır diyebilmeliyiz.
ayrıca kendimize dair içgörümüzü berraklaştırmalıyız.
en önemlisi de kadın dostlarımızla iletişimimizi kuvvetlendirip kız kardeşliği yeşertmeliyiz. bunun için de deneyimlerimizi konuşabileceğimiz güvenli alanlar oluşturmamız önemli. kendimiz dayanışma ağları ile güçlenirken bize dayatılan rıza, aşk, fedakârlık gibi kavramları tartışmak ve bazen görünenin ardına bakmak ve zarar verici noktalarını açık etmek bizim amaçlarımızdan birkaçı olmalı.
biz, bir kadın hayır dediyse aslında bu evet demektir diyen tüm eril anlatılara:
"hayır daima hayırdır"
diyerek karşılık veriyoruz.
not: ayrıca, mental klitoris podcastinin “onay inşası” başlıklı, 14 mayıs 2020 tarihli bölümü de konuyla ilgili dinlenebilir. bu bölümde cinsel şiddetle mücadele derneğinden nurgül öz ile onay inşası üzerine konuşulmaktadır.
dayanışmayla...
hayırım benim hayrıma
kadın özelinde şiddet, bir kadının fiziksel, cinsel, politik ve psikolojik olarak zarar görmesine, baskı altına alınmasına, korkutulmasına yönelik her türlü eylem ve davranıştır.
kadınlar bazen yaşadıkları şiddetin şiddet olduğunun bile farkına varmayabiliyorlar.
tüm şiddet türleri arasında tanımlanması en zor olanı psikolojik şiddettir. psikolojik şiddet, kontrol ve güç kullanarak kadının özgüvenini, benlik algısını ve ruh sağlığını zedeleyen her türlü manipülatif davranıştır. kişi bu manipülasyonlar sonucunda kendi gerçeklik algısından şüpheye düşüp manipüle eden kişinin istediği doğrultuda düşünmekte ve hareket etmektedir.
psikolojik şiddet cinsel şiddetle de bağlantılıdır.
ilişkide cinsel şiddete sebep olan manipülasyonların en tehlikelilerinden biri rıza inşasıdır.
rıza inşası, bir kadının cinsel olarak istemediği ya da başlangıçta hayır dediği bir durumun, psikolojik yöntemler ve ikna süreçleri kullanılarak kadının özgür iradesini kullanmasının zorlaştırıldığı ve hayırının evete dönüştürülmeye çalışıldığı bir süreçtir. bu durumda manipüle edilen kadın, verdiği kararı kendi kararı sanabilmektedir. rıza inşasının en belirgin özelliği hayırın kabul edilmemesi, kişinin direncinin baskı, ısrar, korku, suçluluk duygusu ya da duygusal bağımlılıkla aşındırılmasıdır.
cinsel şiddetle mücadele derneğinin 29 mayıs 2016'da gerçekleştirdiği “cinsel şiddet kavram tartışmaları-2: arzu, rıza ve rıza inşası” başlıklı etkinlikte rıza kavramı, toplumsal boyutları ve kişisel ilişkilerdeki yeriyle ele alınmıştır. cinsel şiddet kavramı olarak rıza inşası kapsamında değerlendirilebilecek davranışlar şu şekilde sayılabilir:
ısrar (sürekli talep etme)
manipülasyon (rahatlatıcı yalan söyleme)
duygusal tehdit (rıza verilmezse başkasına gitme tehdidi)
ikna süreçleri (hediye, maddi destek, ikram)
duygusal baskı (kişiye kendini suçlu hissettirme)
kaygı azaltma (birlikte olmak için verilen vaadler) vb. olabilir.
mesela:
bir kadına rızasını zedeleyecek şekilde içki içirip birlikte olmak
zaten evlenmeyecek miyiz diye baskı kurmak
sen de istiyorsun diye ikna etmek
kadınlık görevi diye birlikte olmak
ahlakçılıkla suçlamak
seni terk ederim diye tehdit etmek vb. en bilinen örnekleridir.
bu davranışlara maruz bırakılan kadın, şiddeti çok sonra fark edebilir.
kadınların ailede kararlara genellikle uyumlanması bekleniyor. kadının uyumlanmasının ve itaat etmesinin beklendiği bir aile yapısında kadınların en önemli sorunlarından biri de hayır diyememek olabiliyor.
belki de biz bir birliktelik yaşarken:
sınırlarımızın nerede başlayıp nerede bittiğini bilmek zorundayız.
cinselliği reddettiğimiz zaman istenmeyeceğimizi bilsek bile hayır diyebilmeliyiz.
ayrıca kendimize dair içgörümüzü berraklaştırmalıyız.
en önemlisi de kadın dostlarımızla iletişimimizi kuvvetlendirip kız kardeşliği yeşertmeliyiz. bunun için de deneyimlerimizi konuşabileceğimiz güvenli alanlar oluşturmamız önemli. kendimiz dayanışma ağları ile güçlenirken bize dayatılan rıza, aşk, fedakârlık gibi kavramları tartışmak ve bazen görünenin ardına bakmak ve zarar verici noktalarını açık etmek bizim amaçlarımızdan birkaçı olmalı.
biz, bir kadın hayır dediyse aslında bu evet demektir diyen tüm eril anlatılara:
"hayır daima hayırdır"
diyerek karşılık veriyoruz.
not: ayrıca, mental klitoris podcastinin “onay inşası” başlıklı, 14 mayıs 2020 tarihli bölümü de konuyla ilgili dinlenebilir. bu bölümde cinsel şiddetle mücadele derneğinden nurgül öz ile onay inşası üzerine konuşulmaktadır.
dayanışmayla...
devamını gör...