ütopik sosyalizm

sınıf varlığını reddederek, proletaryayı yok sayarak serbest piyasa ve özel mülkiyeti bitireceğini düşünen sosyalist düşünceye verilmiş isim. engels olayıdır aslında ama sonradan marx'ta kullanmış bu terimi. türkçe'ye de çevrildi ilgili metin ama 'anti-duhring'in içinden alınıp ayrı bi metin olarak basıldı. kabaca, ütopik sosyalistler marx ve saz arkadaşlarına göre asla ve asla tarih ve sosyoloji bilmeden, sadece iktisadi bi antitez ile kendilerini komik duruma düşürmektedir. hatta burjuvaziyle proletar düşünce arasında köprü olmakla bile suçlanır.

yeşil parkayla başlamadığı kesin. burada bir anlaşalım. ayrıca o parkalar artık markalara dönüştü zaten bir devrimcinin ulaşması mümkün değil. ulaşsa da alması devrimci ahlaka uymaz. var oğlum böyle bir ahlak saçmalamayın. biz bunları öğrendik arkadaşlardan. onlar da öğrendi arkadaşlardan. devrim bile kulaktan kulağa öğrenildi. okumak güven özveri ve tecrübe (akrostişi kaçırma) ister.

aslına bakarsan ilk modern sosyalist düşünce akımları için kullanılan bu terim devrmici değil de evrimci bir sosyalizmi savunurdu. yani şöyle zengini yarattığı kötülüklere ikna edebilirse zengin sosyalizmin kurulmasına razı olabilir bu mücadeleye zengin de katılabilir ve kapitalizm kendiliğinden ortadan yok olur diye düşünüldü. düşünceler kusursuzdur. davranışlar ise kısıtlı. bu gözünün çapağına kurban olduklarım ütopyalarını vicdana oynama şeklinde kurdular. adalet, iyi niyet, fayda zarar gibi soyut kavramları kullandılar. sonuç ekte;



zenginin vicdanı mı olur demeyin. insanın vicdanı vardır. zenginin ki zengin vicdanıdır. duyar dolu olabilir. ama fakirin derdi zengindir. bu değişmez. fakir fakirliğine çare aramaz. zengin de zenginliğinden vermez. orta yol yoktur. bu yüzden ütopik sosyalizmi severim. çünkü ütopyalar güzeldir.

ortada işçi sınıfının olmadığı bir dönemde ortaya çıkan akımdır. ütopik sosyalistler toplumsal değişimi, yönetici sınıfının mücadelesinde ararlar. onlara göre toplumu değiştirecek sınıf, zümre yönetici sınıfıdır. bu anlamıyla bilimsel sosyalizmden ayrılır.

(bkz: saint-simon)
(bkz: charles fourier)
(bkz: robert owen)

belki bu, thomas more’un utopia’sına kadar geri götürülebilir. ancak bu metni doğrudan ütopyacı sosyalizm kapsamında değerlendirmek anakronik bir okuma olur. zira kapitalizmin temel enstrümanlarının henüz belirginleşmediği bir dönemde kaleme alınmıştır ve bu nedenle çizdiği çerçeve sistematik bir toplumsal teori olmaktan ziyade normatif bir tasavvur niteliği taşır. yine de bu tür metinlerin, sonraki düşünsel gelişmeler için bir merhale teşkil ettiğini düşünüyorum. nitekim çoğu zaman doğruya ulaşmak, belirli açmazlar ve eksiklikler barındıran görüşlerin eleştirisinden geçer.