ağaçtaki

janne teller'ın 2000 yılında yayınlanmış danimarkanın kurgusal bir kasabasındaki bir sınıf orta okul çocuğunun nihilist yaşıtları pierre anthon yüzünden delirmesini anlattığı romanı.
kitap sevgili hestianın bana yeni yıl hediyesi olarak gönderdiği kitaptı. öyle olmasaydı denk gelir miydim bu kitaba bilmiyorum fakat çok iyi bir seçim yapmış hestia. kitap muhteşem seviyede rahatsız ediciydi. bunu nasıl anlatacağımı bilmiyorum ama rahatsız edici sanırım en iyi sözcük grubu oluyor. kitap kötü değildi, yanlış anlaşılmasın. kitabı çok beğendim. pierre anthon'un söylediklerinin doğruluğundan mıdır yoksa insanın en masum hali dediğimiz çocukluk döneminin aslında en de gaddar hali olduğunu bu kadar güzel anlatmasından mı bilmiyorum. okurken sürekli midemde bir rahatsızlık hissettim.
hiçbir şeyin anlamının olmaması, anlam için her şeyi yaptırabilirmiş insanlara.
çok anlamlı sandığımız şeyler, çıkarılıp gözümüzün önüne konunca çok da anlamlı gelmeyebilirmiş.
sıradan sandığımız şeyler anlamın ta kendisi olabilirmiş.
kitap bitince boş boş etrafima baktım bir süre. ne yapacağımı bilemedim. sonra silkinip hayatına devam ediyorsun ama. aklının bir köşesinde pierre anthon ile. öyle bir kitaptı işte.

canım hestiş'in hediyesi canım kitap.

kitabın 20-25 sayfasını okuyup buradaki tanımları okumak için ara vermiştim ve neden"rahatsız edici" bulunduğunu anlamamıştım, doksan küsür sayfalardnas sonra anladım.
nihilist pierre anthon ve ona karşılık hayatın anlamını somut delillerle ortaya koymak, var olduğunu kanıtlamak isteyen bir avuç çocuk. kendileri ve arkadaşları için hayatın anlamının nerde olduğunu çözmeye çalışırken verdikleri mücadele, giriştikleri işbirliği muazzam.
öte yandan her birinin anlam yüklediği "şey" o kadar farklı, o kadar simgesel ki... hayatın anlamını dinde bulanlar, vatanında bulanlar, bir bedende bulanlar, ölü ya da diri...her biri üzerine tezler yazılır.
ama başkası yazsın. benden bu kadar. bays.

bir janne teller kitabıdır.

başlığa benden önce yazan üç kişiden ikisine bu kitap hestia tarafından hediye edilmiş. bir kişi de zaten hestia. bu başlığa yazan dördüncü kişi olarak geleneği bozmuyorum ve bu kitabı bana da hediye ettiği için hestia'ya teşekkür ediyorum.

yazara daha önce hiç denk gelmemiştim. kitaba da öyle. ama kitabı okumaya başladığım andan itibaren beni etkisi altına aldı. tek oturuşta okudum. sanırım okurken kafamı bile kaldırmadım kitaptan.

bir açıdan ütopik bir hikaye anlatıyor kitap. zira bir grup yedinci sınıf öğrencisinin hikayesi. yedinci sınıflara derse giren ve bir yedinci sınıfın sınıf öğretmenliğini yapan bir öğretmen olarak benim öğrencilerimle bu kitaptaki öğrenciler arasında her iki grubun da insan olması dışında bir benzerlik yok. benim öğrencilerim daha çok birbirlerine tüküren, sonra da gelip bana şikayet eden, düz yolda yürürken bile düşmeyi başarıp benden annelerini aramamı isteyen az gelişmiş yaşam formları.

kitabın yıldızı elbette ki temiz tıraşlı ve yaşı orijinalinden oldukça genç olan bir friedrich nietzsche olan pierre anthon. kendisi bir gün okulu bırakıp her şeyin anlamsızlığına iman edip erik ağacına çıkan bir öğrenci. açıkçası ben de bir gün hayatın külliyen anlamsız olduğuna inanırsam erik ağacına çıkmayı en mantıklı eylem olarak görürüm.

sınıf arkadaşları erik ağacının önünden geçip okula gitmek istediklerinde ise pierre anthon onlara erik atıyor. ama önemli olan nadiren isabet eden erikler değil. önemli olan pierre anthon'un her şeyin anlamsız olduğuna dair söylediklerinin bu çocuklara mantıklı gelmeye başlaması. ancak mantılı cümleler çoğu insanı olduğu gibi bu çocukları da rahatsız ediyor.

tıpkı sineklerin tanrısı kitabındaki çocuklar gibi olan bu yedinci sınıf öğrencileri çocuklar kadar masum değil. çünkü aslında çocuklar bizim sandığımız kadar masum değiller.

pierre anrhon'un kışkırtmaları sonucunda hayatta anlamlı şeylerin olduğunu bu küçük diyojen'e kanıtlamak isteyen çocuklar ise gölge etmekten başka ihsan eyleyemezler ne yaparlarsa yapsınlar.

bence müthiş bir kitaptı. hestia'ya bu kitap için bir kez daha teşekkür ederim.