tam olarak ayırt edemediğimi düşündüğüm olaydır. sözlük yazarlarının verdiği örnekle umarım kalıcı olarak öğrenirim.

bildiğim kadarıyla aynı ülkede bölgeden bölgeye küçük farklar varsa buna ''ağız'' diyoruz, yazarken herkes aynı yazıyor. örnek: tokat ağzı, muğla ağzı, karadeniz ağzı vs.

şive ise bilinen bir zamanda dilden ayrılmış fazla ses farkının olmadığı kollara deniyor. örnek: azerice, kazakça, özbekçe vb.

lehçe ise bilinmeyen zamanda, eski tarihlerde ayrılmış dilin kolu olarak anlatılabilir. ses ve şekil farklılıkları büyüktür. örnek: çuvaşça, yakutça.

yanlışlarım varsa düzeltecek yazarlara şimdiden teşekkürler.
devamını gör...
ağız, lehçe ve şive ayrımı

aslında çoğumuz ağızı şive olarak biliriz ama bu yanlıştır.
aynı dil içinde ses, şekil, söz dizimi ve anlamca farklılıklar gösterebilen, belli yerleşim bölgelerinin konuşma diline “ağız” denir. karadeniz ağzı, konya ağzı gibi...

bir dilin izlenebilen tarihi dönemlerine ayrılmış koluna “şive” denilir. dilin şiveleri, ulusu oluşturan insanların zaman içinde farklı coğrafyalara dağılmasıyla ortaya çıkmıştır. türkçenin pek çok şivesi vardır: azerbaycan türkçesi, türkmen türkçesi, kazak türkçesi...

bir dilin tarihsel, bölgesel, siyasal sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan koluna “lehçe” denir. örneğin çuvaş ve yakut lehçeleri.

kaynak: türk dili ve edebiyatı dersi kitabıdır, bilgiler bana ait değildir. ve edebiyat dersinden öğrendiğim bazı bilgileri ekstra olarak kendim ekledim.
devamını gör...
bunlar örnek verilerek daha kolay anlaşılır genellikle.lehçe, güncel dilimize hiç benzemeyen çok eski zamanlarda dallara ayrılan kısımdır.en çok karıştırılansa şive ve ağız kavramları.ağıza örnek verirsek karadeniz'deki insanların dilimizi kendilerine göre uyarlamaları olabilir.yani türkiye türkçesinden uzaklaşmayan bir dil biçimidir.şive ise dilimizde birkaç kelimesi benzeyen ancak tamamiyle bir benzerlik göstermeyen bir dil biçimidir.yani örnek vermek istersek azarbaycanda konuşulan konuşma tarzı(nasıl ifade edeceğimi bilemedim)buna örnek verilebilir.umarım yardımcı olmuşumdur
devamını gör...
"ağız ve şivede genellikle ses ve söyleyiş farklılığı varken, lehçede ses ve söyleyiş farklılığıyla birlikte, dilin yapısı (söz dizimi) ve söz varlığı da değişmektedir. o kadar ki, bu farklılıklar zamanla lehçelerin birer dil olmasına bile yol açmaktadır. söz gelimi, latincenin çeşitli lehçeleri arasındaki farklılık zamanla o kadar büyümüştür ki, sonunda fransızca, italyanca, ispanyolca, portekizce, rumence gibi diller ortaya çıkmıştır."

lehçeye örnek:
yakut türkçesi: olorbuttâgar ülelêbit orduk.
türkiye türkçesi: çalışmak oturmaktan daha iyidir.

şiveye örnek:
azerbaycan türkçesi: çox yerden keçdi. bir gün gelib bir qayanın üstünde gecelemeli oldu. qayanın üstü hem yumaşaq hem de isti idi.
türkiye türkçesi: çok yerden geçti. bir gün gelip bir kayanın üstünde geceledi. kayanın üstü hem yumuşak hem de sıcaktı.

ağız'a örnek:
istanbul ağzı: geliyorum.
karadeniz ağzı: geleyrum.

bir dilin farklı lehçelerini kullanan kişiler kolay kolay anlaşamazlar. fakat farklı şiveleri konuşan kişiler kolaylıkla anlaşabilirler. lehçeler dil bilgisi (gramer) farklılıkları da içerir; fakat şivelerin böyle bir farklılığı yoktur.
devamını gör...
yüz kere öğrenip yüz kere karıştırdığım ayrımdır.
devamını gör...
çok iyi yaptığım ayrımdır. karıştırılacak kadar benzerlikleri yok ama bin defa da söylesen ağıza şive derler. karıştırmaktan değil de bildiklerini değiştirmek istememelerinden kaynaklanır.
devamını gör...
basittir.

ağız, şive (accent): telaffuz farklılaşmasıdır.
lehçe (dialect): telaffuzun yanında gramer ve kelime dağarcığı da farklılaşır.

eğer farklılaşma büyür ve lehçeler arasında karşılıklı anlaşabilirlik bozulursa zamanla farklı dillere dönüşür. bu sebeple azerbaycan türkçesini bazı dil bilimciler türkçenin bir lehçesi kabul ederken kazakça, özbekçe gibi diğer türki diller artık farklı diller haline gelmiştir.

türkçenin pek çok şivesi vardır deyip kazak türkçesi, türkmen türkçesi diye örnek vermek ispanya latincesi, fransa latincesi ya da bulgar slavcası demekten farksızdır, teknik olarak hatalıdır. türkmence, kazakça ve türkçe artık ayrı birer lisandır.
devamını gör...
lehçe - dil makro tartışmasının alt konusudur. bu ayrımı ne kadar yaparsanız yapın. bir sonuca ulaşmış olmazsınız. bu tartışma türkçe var olduğu sürece devam edecek. bilimsel bir tarzda söylersek, sonuca ulaşılması imkansız bir mesele. aslında bu sınıflandırmanın net bir şekilde yapılamaması, bütün genellemelerin yanlış olmasından kaynaklı.

sonuç olarak, bizim gördüğümüz, kabul ettiğimiz sınıflandırma şudur: türkiye t. azerbaycan t. kazak t. kırgız t. çuvaş t. vs... lehçedir. (çuvaş t. vs gibi daha uzak olanlara uzak lehçe de diyoruz, kimi zaman)
şive, sınıflandırmalarımızda artık kullanılmıyor.
ağız ise alt lehçe olarak kullanılmakta yurdumuzda. yani, ölçünlü dilin birleştirdiği lehçe içinde birbirine benzeyen ko­nuşma biçimleri. örnek olarak: kırşehir ağızı, erzurum ağızı, kerkük ağızı, edirne ağızı vs. bu ağızları, belli başlı ağız gruplarında toplamak mümkündür anadolu ağızları> doğu anadolu ağızları> erzurum ağzı

dünya'nın gördüğü ve kabul ettiği ise şudur: türkiye t. azerbaycan t. kazak t. çuvaş t. vs... dildir. bunlar türk (turkic) dilleri adlı dil ailesine bağlıdırlar.
lehçe olarak ise dünyanın anladığı diyalektolojidir. bizim ağız çalışmalarımızı, onlar kendi dillerinde diyalekt çalışması olarak adlandırırlar. yine bizim ağız sınıflandırmamız gibi sınıflandırırlar. western anatolian dialects> kırşehir dialect
devamını gör...
konu alanı uzmanları tarafından bile hala tartışmaya sebep olan ayrımdır. her uzman kendine göre bir ayrım yaptığı için biz uzlaşmaya varılamamıştır.
devamını gör...

bu başlığa tanım girmek için olabilirsiniz.

zaten üye iseniz giriş yapabilirsiniz.

"ağız lehçe ve şive ayrımı" ile benzer başlıklar

normal sözlük'ü kullanarak 3. parti dahil tarayıcı çerezlerinin kullanımına izin vermektesiniz. Daha detaylı bilgi için çerez ve gizlilik politikamıza bakabilirsiniz.

online yazar listesini görmek için lütfen giriş yapın.
zaman tüneli köftehor rehberi portakal normal radyo kütüphane kulüpler renk modu online yazarlar puan tablosu yönetim kadrosu istatistikler iletişim