bir ayrılık

dostoyevski gerçeği; diye tanımlar.
diyerek şair-i azam'ın üslubuyla giriş yapalım.

a separation.
özgün adıyla, codayi-i nadir ez simin
türkçe çevirisiyle, bir ayrılık. asgar ferhadi tarafından yönetilen 2011 yapımı oscar ödüllü bir iran dram filmi. aslında bu eser film olamayacak kadar hayatın içinden ve gerçek.

film; boşanma arefesinde bir orta sınıf iranlı çiftin, yaşlı babası için alt sınıf bir bakıcı tutmasını izleyen entrikaları konu ediniyor.

bu film, hiçbir karakterin haklılığını göstermiyor size. karakterler arasında taraf tutmanız mümkün değil. herkes haklı, herkes haksız. bu çıkmaz o kadar güzel işlenmiş ki başından sonuna kadar çaresiz bir hisle izlettiriyor film kendini. oyunculuk performansları gerçeğin ta kendisi. inanç mı ? kişisel çıkarlar mı? iran hukuk sistemi içinde bu soruları, insana inerek işliyor, film.

asgar ferhadi'nin yönetmenliğini yaptığı 2011 yapımı dram türündeki film. film, boşanma sürecinde olup çocuklarının velayeti konusunda ikileme düşen bir çiftin hikayesini gerçekçi bir bakış açısıyla ele alıyor. izlenmesi gereken filmler listesinde çokça yer alan bir filmdir.

iranlı yönetmen asghar farhadi'nin yabancı dilde en iyi film oscar'ını ilk kez aldığı a separation adıyla bilinen 2011 yapımı filmi. altın küre ve altın ayı dahil olmak üzere neredeyse alınabilecek tüm uluslararası ödülleri de toplamıştır. klasik bir iran sineması örneği. inanılmaz detaylı, kapsamlı bir konu işleniş şekli. hatırladıkça tüylerim ürperiyor. ayrılma aşamasındaysanız ve kendinizi kanırtmak istemiyorsanız izlemeyin.

iki kadın ve iki kız çocuğu üzerinden bir boşanmanın seyrini anlatan iran filmi.

burdan izleyince, iran çok korkunç gelmedi ama orda yaşamak istemezdim.
kadınların her hareketlerinin kocaları üzerinden legalleşmesi fikri rahatsız edici.

adaletiyle ilgili fikrim, gayet adil olduğu.

idamla ilgili hükümleri ile bir video izlemiştim.
idamda son sözün, evladı öldürülen anneye verilmesi çok insancıl.

gelelim filme, babasına gözü gibi bakan bir koca, kızı için en iyisini isteyen bir anne.
artık beraber yaşamak istemediklerini anlıyorlar.
kimse kimseye hakaret etmiyor, şiddet yok, işinde gücünde iki insan.

alzaymırlı babasına bebek gibi bakmak zorunda kalan adam, bulduğu dindar bakıcı ve onun küçük kızı ile düzenini devam ettirmek istiyor. kadının dindarlığı, kadındaki allah korkusu ve kadının hamileliği de devreye girince işler beklenmedik bir şekilde sarpa sarıyor.

hayat kurulu bir saat gibi olmadığı için kısa bir süre mükemmel gidiyor kalan zamanlarda alt üst oluyor.

boşanmış insanların özellikle izlemesi gereken bir film. her şeyin bir ömrü olduğu gibi evliliklerin de bir sonu var. çoğu sonda olduğu gibi tatsız bir durum.

olana ve ölene çare yok.

"sen ağlarsan ben de ağlarım"

iranlı senarist ve yönetmen
asgar ferhadi'nin yazıp yönettiği oscar ödüllü 2 saatlik dram filmi.
bir ayrılığı anlatıyor.

başrolde ise
leyla hatemi
peyman muadi ve şahab hüseyni gibi usta isimler oturuyor.

filmimiz evli bir çiftin boşanmak için ifade vermesiyle başlıyor, ancak ikisi de birbirlerini çok seviyorlar, kadın sadece kocasına "kendine bir dur de, babanı değil biraz da bizi düşün" demek için mahsustan boşanmak ister gibi davranıyor.
kızının iran'da eğitim almasını istemiyor çünkü üç dört yaşındaki kızlar bile başörtü takıyor.
kadına bu kadar az değer verilen bir yerde çocuğunu yetiştirmek istemiyor.

adam bankacı ve iyi bir adam
nadir
karısı simin ve iki hafta sonra 11 yaşına girecek olan kızları terme ve adamın alzheimer babası ile yaşıyorlar.
adam babasını bırakıp da yurtdışına gidemiyor, o benim onun oğlu olduğumu bilmese de ben onun benim babam olduğunu biliyorum diyor.
karısına aşık, kızına karşı müthiş ilgili bir baba, bir gün babasına bakması için razieh/ raziye adında bir bakıcı tutuyorlar ve kadın adamı yatağa bağlayıp gidiyor, adam babasını yere düşmüş halde bulunca kadına ateş püskürüyor ve bir arbede yaşanıyor ama asla itmiyor, kadın ise bebeğini düşürüyor.
suç adama kalıyor. adam suçsuz olduğunu kanıtlamaya çalışıyor, üstelik kadını bir de hırsızlıkla suçluyor, çünkü evden para eksilmiş, oysaki filmin başında görüyoruz, o parayı adamın karısı almıştı, yönetmen kadının masum olduğunu anlayalım diye açık kapı bırakmıyor ve onu gösteriyor ama adamın karısının aldığından haberi yok.
adam parada değil, kendisi zaten zengin bir kişi, yalnızca babasını çok seviyor. ona bir şey olur diye korkuyor.
düşen bebeğin daha değerli olduğunu vurgulamak için cinsiyetin de erkek olduğunu söylüyorlar, nadir parayı ödemekte zorlanmıyor ama tek isteği masum olduğunu kızı bilsin, tek isteği bu.

film yaşanan gelişmelerle devam ediyor.
o duyguyu verebildiği için sevdim.

filmle ilgili yazdığımı zannediyordum, yazmıştım da başka bir sözlükte kalmış. biraz spoiler olacak ama filmde alegori mi yoksa benim kuruntum mu emin olamadığım bir durum var.

şimdi evin beyi ile bakıcı hanım tartışırken belli belirsiz bir itişme oluyor. güya da bakıcı kadın çocuğunu orada düşürüyor. biz bunu göremiyoruz, dini mahkeme ortada kamera kaydı olmadan mı hüküm veriyor anlamadım ama bu olay net bir şekilde hz fatıma'nın hz ömer'le resululullah!tan sav kalma bir arazi meselesi için tartışması neticesinde, ömer'in kapıyı yüzüne kapatmasıyla yaşanan arbedede hz fatıma'nını bebeği muhsin'i kaybettiğine dair şii rivayetlerine gönderme gibi. orada da netlik yok burada da arbedeyi izlemiyoruz. herşey muğlak ve muallak.

peki hz fatıma islami tabirle mustaz'af yani yer yüzünde gücü imandan gelen üstünlükle eline alması gerekirken zayıf bırakılmışların annesi ise, bu filmdeki bakıcı kadının sosyal statüsünün dar gelirli olması dışında neyi mustaz'af ? zaten rejim onlarla aynı zihniyette.

nadir iyi bir adam ama bence yeterince maskülen değil. ilk başlarda ne kadar yakışıklı birisi derken, benim gözümde bile sahne sahne karizmasını yitirdi. simin denen karı zaten nadir'e sevgisini yitirmiş. kocasının ailesine saygısı olmayan kadından karı da olmaz anne de. o kurnazlığıyla abd'ye gider bir de amerikalı bir pompacı bulup, vatandaş da olur.

hem kadın hem kocası seküler karakterler ve rejime hiç bir aidiyetleri yok. kadın, sadece zavallı kızı terme'yi kullanarak yeni dünya'ya kapağı atmaya çalışıyor. bir de benzin istasyonundaki nadir'in kızına kendi işini görmesi gerektiğine dair yönlendirmesi iyiydi. keza seküler kesimin arapça sözcüklerden ziyade kendi öz dillerinin kelimelerini kullanma yönündeki eğilimini de hoş bir şekilde ele almış. nadir o karanlık rejimden nefret etse de babası ölse bile iran'dan ayrılmayacak. bence tam bir oğlak burcu erkeğiydi. ne yaşanacaksa, kendisini çıkartan annenin rahminde olup bitecek ve oraya gömülecek.

final sahnesi, her izlediğimde beni mahvediyor. sadece bu sahnede aktarılan o kadar çok duygu var ki...

kesinlikle sinema tarihinin en iyi filmlerinden biri.

iran sinemasına ait bir film.

bu filmdeydi sanırım bir sahne vardı, oğul babasını yıkıyordu hatta kamera arkası görüntüleriydi izlediğim video; oyuncular kameraman yönetmen hepsi hüngür hüngür ağlıyordu o sırada. ilgimi çekmişti o sahne nedeniyle, çok dokunmuştu. babayı yıkamak, yemeğini yedirmek, altını değiştirmek anlatılmaz yaşanır bir durum, kelimelerle anlatamam nasıl bir acı verdiğini. işte tüm bu duygusal dalgalanmalar izlediğim o sahneden kesitle birlikte gözyaşı olarak dışa vurdu kendini bende.