hayatın kaynağı

ayn rand tarafından 1943 yılında kaleme alınmış bir roman. içinde her şeyi bulabileceğiniz ve okumaktan pişman olmayacağınız bir eser.

maalesef artık satışı yok. pdf isteyenler kolaylıkla bulabilir, bulamayanlar ulaşabilir. eğer elinde bu kitap olan ve makul fiyata bırakan yazar varsa da ulaşabilir.

okuduğum, roman türünde olup da bana bu kadar çok şey düşündüren ve dolayısıyla da öğreten başka bir kitap var mı emin değilim. bir edebi başyapıt değil doğru. ama hayata, farkındalığa, keşfe, kişinin içsel yolculuğuna ve dahi üstenciliğe dair her okuduğumda başka şeyler anlıyorum, kabul ediyorum, öyle dememiş, böyle demiş diyerek fark ediyorum.
izlediği şeyleri tekrar izlemeyi, okuduklarını -bütünüyle- tekrar okumayı pek sevmeyen biri olarak bu kitap kendi türü için hayatımda tek başına oturuyor tahtında.

hayat kaynağı. hayat dediğim bana ait olan evet. başka bir hayat yok.

objektivizm felsefesinin işlendiği aynı yazarın atlas vazgeçti adlı kitabının bir ön gösterimi olan romandır kendileri. ön gösterim dediğime bakmayın başlı başına bir başyapıt.

edebiyat yönü kuvvetli olan nadir filozoflardan ayn rand'ın bu yönünü de bu kitapta fazlasıyla görüyorsunuz.

kitap genel hatlarıyla toplumculuğun (kolektivizm)'in insanları, ahlaktan nasıl uzaklaştırdığını diğer insanların emekleri üzerinden kendini var etmeye çalışan, kopya fikirli boş insancıkların yaşamları ile hayatını kendi özgür fikirleriyle oluşturduğu amaca yönelik yaşayan, howard roark'ın hikayesini anlatıyor.

24 yaşındayım ve 15 yaşından beri düzenli roman okurum. genelde yansıtmacı bakış açısıyla, olay örgüleri ile ilerleyen romanlar bana cazip gelmiştir ve bu tür romanları beğenerek okurum. bu roman ise bugüne kadar okuduklarım arasında ilk 5'e girebilecek bir edebiyat ürünü, kendini okuyucu olarak varsayan herkese öneririm.

birkaç gün önce bitirdim bu kitabı.
bugüne kadar okuduğum belki 300, belki 400 kitaptan biri.
hayatımda okuduğum en güzel ilk üç kitaptan biri. belki de ilki.

yazar ayn rand'ın önemli kitaplarından biri.
albert camus'un 'yabancı' isimli kitabında olduğu gibi bu romanda da garip bir karakter karşımıza çıkıyor;
davranışları ve vurdumduymazlığı ile biraz tuhaf birisi. yalnız bu kitaptaki karakter çekici bir profil çiziyor. tabii bana göre değil romandaki kadın karaktere göre.
eserde okuyucuları rahatsız edici bazı yerler olduğunu anımsıyorum, ana karakter tartışmalı bazı şeyler yapması olumsuz bir intiba bırakıyordu. bu yönüyle önerme konusunda biraz tereddüt ettiğimi de belirtmeliyim. eserde katılmadığım bazı fikirler de vardı sanırım. onun dışında beğenerek okuduğum kitaplardan biri olduğunu söyleyebilirim. hatta çok fazla dersler de çıkarmıştım; ancak bu önemli noktaları hatırlayamıyorum. keşke notlar almış olsaydım.

1905/1982 yılları arasında yaşamış amerikalı yazar ve filozof ayn rand'ın yazmış olduğu pdf olanı 1967 sayfa olan eser olup bir mimarın yaşamını felsefik bir açıdan ele almıştır.

okurken en başta howard roark'a kızsanız bile zamanla onun yerine kendinizi koyabiliyorsunuz.

en ufak bir değişikliğe bile tahammülü olmayan bir adamın iç dünyasına yolculuk gibi adeta.

öncelikle bu kitabı bana önermekle kalmayıp bir de üstüne hediye etmiş canım dostum @jinju hanıma çok teşekkür etmek istiyorum.

aslında iki kitap hediye etmişti jinju, diğeri de yine ayn rand'dan ego idi. o kitabı da beğenmiştim fakat iki kitabın da temelini oluşturan ayn rand'ın kendi oluşturduğu filozofik ve sosyal sistem olan objektivizm benim içimde pek yer etmeyen bir şey olmuştu. temel nedeni tabii ki kapitalizmi destekleyen bir yapıda oluşu.

hayatın kaynağı'nı okumaya başladığımda yazar ve dünya görüşü hakkındaki bilgilerim bununla sınırlıydı. hayatın kaynağı, objektivizmle ilgili damağımda kalan o kötü tadı çoğunlukla silip attı açıkçası. hele howard'ın en sonda yaptığı savunma tam bir chef's kiss. tamamen diyemiyorum çünkü hala kolektivizmin de değeri olduğunu düşünüyorum.

kitap başlangıçta bir mimar adayı, ilerleyen zamanlarda da mimar olmuş howard roark'u anlatıyor. 4 bölümden oluşuyor, her bölüm başka bir karakteri merkeze alıyor ama değişmez odak howard. bence howard otizmli bir birey. sosyal ilişki sıfır, insanları anlayamıyor ve sevdiği şeylere takıntılı. temsil ettiği ise sapına kadar rand'ın objektivizmi.

kitapta en sevdiğim şeylerden biri de iyi karakter olmayışı. zaten tek boyutlu karakter okumayı kim sever? yine de savunduğumuz ve savunmadığımız her fikrin, her sistemin, her bireyin hem iyi hem kötü olduğunu çok güzel anlattığını düşünüyorum.

kitap boyunca anlatılan felsefi yapıyı ifade edebilecek kadar kendimi yetkin görmediğim için o topa girmek istemiyorum pek aslında ama çok basit şekilde anlatmam gerekirse bir insan birey olmadan, tüm kolektif amaçlardan sıyrılmadan yaratıcı olamaz diyor. şu anki toplumda bencillik dediğimiz kendi yararına yapılan şeyler esasında başkalarına gösteriş, başkalarından takdir amacıyla yapıldığı için gerçek bencillik algısının bozulduğunu, gerçek bencilliğin tamamen kendi içimizde olana sadık kalmaktan geldiğini söylüyor (ve bu düşünce sistem içerisinde çok iyi bir şey olduğu savunuluyor.). (sanıyorum ki) cicero'ya atfedilen "ne kadar insan varsa, o kadar tanrı vardır" sözü de kitapta anlatılan düşünceye dahildir.

kitaba edebi açıdan bakacak olursak zaman zaman yazılmış uzun monologlar haricinde çok kolay okunan bir kitaptı. sayfa sayısı korkutmuştu ne yalan söyleyeyim ama çok akıcı olduğu için kolayca ilerliyor. bir de olaylar hızlı ilerliyor, merak duygusunu besliyor. iki bölüm arasında bir anda 1,5 - 2 sene geçmiş olabiliyor. benim sevdiğim bir şey oldu bu.

her karakterin temsil ettiği bir şey de var bence ama bunlar kitabın sonuna doğru netleşiyor. başta biraz havada kalan noktalar bile sonda mutlaka birleşiyor.

puanım 10. uzun zamandır bu kadar besleyici bir kitap okumamıştım. tavsiye edilir.