kan parası

geçmişi çok eskilere dayanmakta olsa da, zımni şekilde şu anki hukuk sistemimizde de yer alan bir diyet. adı maddi ve manevi tazminat. kazara yada kasten ölmüş, öldürülmüş kişinin yakınlarının, karşı taraftan istediği maddi değer.

ne kadar? (şafak sezer gibi oku.)

feyyaz yiğit ve aziz kedi’nin yazdığı ömer sinir’in yönettiği gibi (dizi) isimli insanda ben de bunları yaşayabilirim, çok saçma ama çok muhtemel duygusu uyandıran ve de uyandırdığı ile kalmayan gözlere bayram yapımın birinci sezon onuncu bölümünün adıdır.

en korktuğum şeylerden bir tanesi istemeden bir insanın ölümüne neden olmaktır. bir önceki cümlede “istemeden” sözcüğünü bile isteye kullandım çünkü insan öldürmekten korkmuyorum, bunu yanlışlıkla yapmaktan korkuyorum. eğer yanlışlıkla bir insanın ölümüne sebebiyet verirsem bu bana vicdan azabı, uykusuz geceler ve kan parası olarak geri dönebilir. diğer ikisine katlanabilirim ama kan parası canımı oldukça sıkar.

o yüzden bazı konularda çok dikkatliyim. mesela rüzgarlı havalarda dışarı çıkar ya de içeri girerken kapının çarpmaması için dikkat ederim. mesela yürürken sigara içiyorsam mazgallara yanan izmariti atmam asla. bu bölümü izledikten sonra yeni bir dikkat konusu hasıl oldu bende. çay tabağına yapışmış çay bardağı konusunda da daha dikkatli olacağım.

insanın nerde kimi öldüreceği hiç belli olmuyor bu zamanlarda.

toplumunuzda eskiden beri kavga edenleri ayırma eylemi aslında osmanlı zamanında kan parası denen yükümlülükten gelir. herhangi bir yerde kavga olursa ve bu kavga ya da arbedede ölen olursa, hangi mekanın yada evin önünde ölüm olayı vukuu bulmuşsa o mekan yada evin sahibinden 50 akçe kan parası zorla da olsa alınırdı.

modern hukukla karşılaştırılması doğru mudur bilmiyorum. buna tazminat demek doğru değil. daha feodal toplumlarda bir erkeğin öldürülmesi, aileyi koruyan bir gücün, eve ekmek getiren bir bileğin kırılması, çocukların öksüz bırakılması anlamına geliyordu. takdir edersiniz ki bu tür toplumlarda ailelerin gücü erkek sayısının fazlalığına göre tayin ediliyordu. olayın kan davasına dönüşmemesi için, mağdur aileye de iktisadi anlamda gücünü toparlaması için verilen bir diyettir denebilir. kadim ama etkili bir yöntem. ibrahim tatlıses'in yeğeninin urfa'da bir halıcıyı öldürmesinden sonra da ileri gelen din adamları ve aşiret büyükleri maktul halıcının ailesine kan parası vermişlerdi.