1.
türkiye göçmen kuşların zorunlu bir geçiş koridorudur; çünkü kuşlar göç ederken mümkün olduğunca enerji tasarrufu yapmaya çalışır.
büyük kuşlar, mesela leylekler, pelikanlar ve yırtıcı kuşlar, öyle sürekli kanat çırparak gitmez. daha çok havada yükselen sıcak hava akımlarına tutunup süzülerek ilerlerler. bu da onların daha az yorulmasını sağlar. bu yükselen hava akımları denizin üstünde pek oluşmaz, bu nedenle açık denizler onların pek tercih ettiği güzergahlar değildir. bu yüzden mümkün olduğunca karanın üzerinden gitmeye çalışırlar. işte tam burada türkiye devreye girer. çünkü kıtaların arasında adeta bir köprü gibidir. özellikle istanbul boğazı ve çanakkale boğazı gibi dar geçitler, kuşların denizi minimum riskle geçebileceği yerlerdir. bu yüzden kuşlar için en dar ve en güvenli kara geçişleri buradadır. bu bölge kuşların göç sırasında yoğunluk yaşadığı, adeta trafiğin sıkıştığı bir bölgedir.
marmara bölgesi'nin kuzeybatısından güney doğusuna doğru bir huni gibi daralan bu bölge sayesinde kuşlar minimum enerji kullanarak kıtalar arası geçiş sağlarlar. bu bölge göç zamanları kuş gözlemcilerinin adeta bayram yeridir. aynı zamanda beslenmesi, yakalanması ve ticareti kesinlikle yasak olan saka kuşu, florya kuşu, keten kuşu ve iskete kuşu gibi ötücü türlerin de en çok yakalandığı yerdir.
iki farklı zamanda göç gerçekleşir. biri sonbahar göçü, ikincisi ise ilkbahar göçüdür. sonbaharın gelişiyle birlikte kuşlar üremek için güneye, daha sıcak alanlara inerler. bu süreçte avrupa-istanbul-iç anadolu-hatay-afrika güzergahını izlerler. ilkbaharda ise afrika bölgesinden kuzeye doğru, afrika-hatay-anadolu-istanbul-avrupa güzergahını izleyerek avrupa ve asya’daki üreme alanlarına dönerler. her iki göç döneminin büyük bir kısmı türkiye üzerinden gerçekleşir. özellikle istanbul boğazı ve hatay üzerinden yoğun giriş-çıkış olur. tabii ki tüm türler türkiye’den geçmez. bunlar kuşların yoğun kullandığı kaba hatlardır. bazıları ispanya-fas hattını kullanır, bazıları ise kafkasya-orta doğu hattını.. fakat özellikle leylekler, yırtıcı kuşlar ve büyük süzülen türler türkiye üzerinden geçer.
aşağıdaki haritada eksik de olsa kuşların göç yolları gösteriliyor. örneğin çoruh vadisi göç yolu gösterilmemiş ancak yine de genel hatlarıyla ülkemizin kuşların göç yollarındaki önemini sunmak açısından faydalı bir harita.
büyük kuşlar, mesela leylekler, pelikanlar ve yırtıcı kuşlar, öyle sürekli kanat çırparak gitmez. daha çok havada yükselen sıcak hava akımlarına tutunup süzülerek ilerlerler. bu da onların daha az yorulmasını sağlar. bu yükselen hava akımları denizin üstünde pek oluşmaz, bu nedenle açık denizler onların pek tercih ettiği güzergahlar değildir. bu yüzden mümkün olduğunca karanın üzerinden gitmeye çalışırlar. işte tam burada türkiye devreye girer. çünkü kıtaların arasında adeta bir köprü gibidir. özellikle istanbul boğazı ve çanakkale boğazı gibi dar geçitler, kuşların denizi minimum riskle geçebileceği yerlerdir. bu yüzden kuşlar için en dar ve en güvenli kara geçişleri buradadır. bu bölge kuşların göç sırasında yoğunluk yaşadığı, adeta trafiğin sıkıştığı bir bölgedir.
marmara bölgesi'nin kuzeybatısından güney doğusuna doğru bir huni gibi daralan bu bölge sayesinde kuşlar minimum enerji kullanarak kıtalar arası geçiş sağlarlar. bu bölge göç zamanları kuş gözlemcilerinin adeta bayram yeridir. aynı zamanda beslenmesi, yakalanması ve ticareti kesinlikle yasak olan saka kuşu, florya kuşu, keten kuşu ve iskete kuşu gibi ötücü türlerin de en çok yakalandığı yerdir.
iki farklı zamanda göç gerçekleşir. biri sonbahar göçü, ikincisi ise ilkbahar göçüdür. sonbaharın gelişiyle birlikte kuşlar üremek için güneye, daha sıcak alanlara inerler. bu süreçte avrupa-istanbul-iç anadolu-hatay-afrika güzergahını izlerler. ilkbaharda ise afrika bölgesinden kuzeye doğru, afrika-hatay-anadolu-istanbul-avrupa güzergahını izleyerek avrupa ve asya’daki üreme alanlarına dönerler. her iki göç döneminin büyük bir kısmı türkiye üzerinden gerçekleşir. özellikle istanbul boğazı ve hatay üzerinden yoğun giriş-çıkış olur. tabii ki tüm türler türkiye’den geçmez. bunlar kuşların yoğun kullandığı kaba hatlardır. bazıları ispanya-fas hattını kullanır, bazıları ise kafkasya-orta doğu hattını.. fakat özellikle leylekler, yırtıcı kuşlar ve büyük süzülen türler türkiye üzerinden geçer.
aşağıdaki haritada eksik de olsa kuşların göç yolları gösteriliyor. örneğin çoruh vadisi göç yolu gösterilmemiş ancak yine de genel hatlarıyla ülkemizin kuşların göç yollarındaki önemini sunmak açısından faydalı bir harita.
devamını gör...