zaman tüneli

tuzla içmelerdeyiz anlamı da çıkar

bunca korku, yıldırma, tehdit, ceza ve gayretkeşliğe rağmen halâ "uslanma, yılma" teslimiyeti göstermeyen yığınlar, meydanlar var demek ki..
giderek yükselen astronomik soruşturma, haciz, dava sayıları bir ipucu mu yoksa..?

kredi kartı ile bir şey alabilmek ayrı bi tuhaftır düşününce

tombalacılar gelmeden, kızma birader

başka ülkede telefon için kredi var mı merak ediyorum. o kadar komik ki ya asdfghjk. saçmalığın alasıdır.

starcraft

media.normalsozluk.com/up/2...

hello beybisular.

the long dark
der susarım

sözlüğe atcam az yakışıklı yap dedim
abi anca bu kadar oluyo dedi

fazla insan muamelesi yapınca gelip tepemize çıkmıştı. kimseye hakettiğinden fazla değer verme.

ooo konsept fotoğraf, varım*

başkent tahran'da ekonomik krize karşı başlayan ve hızla yayılan protestolardır.

para birimleri riyal birdenbire değer kaybedince tahran'ın en büyük cep telefonu pazarında gösteriler başlamış ve halk rejim karşıtı sloganlar atmış.

cumhurbaşkanı mesud pezeşkiyan’dan sağduyu çağrısı gelmiş.

kaynak:
birgün.net

yavaş yavaş ısınıyor ortam. açılışı hafif bir birayla yaptık. akşama doğru ritim değişecek tabi. sıra cin, absent, tekila, vodka, jagermeister, viskiye gelecek. ne varsa artık gelsin.

hiç değmeyecek birine hediye ettiğim çiçeğin fotoğrafı. o kadar pişmanım ki.. birine küsmek bu kadar kolay olmamalı ya, o kadar yap, et, destekle, emek ver, gelsin iki cümlene silsin seni. ne kadar kötü insanlar tanıdım, ne kadar kötüleriyle muhattap oldum bu sene..

öncelikle google'a meteorit veya meteorite yazıp enter'a basarak filmdeki korku mod'una girmeyi deneyebilirsiniz. ciddiyim, yapın bunu. (bkz: google'a meteorit ya da meteorite yazmak)

büyük korku üstadı h.p. lovecraft'ın uzaydan gelen renk [the colour out of space] adlı eserinin 2010 çıkışlı alman film uyarlamasıdır. ben lovecraft'ın hikayesinin hem türkçe tercümesini hem de ingilizce orijinalini okudum ve 2019 tarihli, nicolas cage'in başrol oynadığı color out of space adlı film uyarlamasını da çıktığı zamanlarda izlemiştim. başlığın konusu olan filmi ise bundan sonra izlemiş oldum. bence cage'in oynadığı uyarlama da hoştu, bu da hoş. cage'li olan renkli bir filmdi ve uzaydan gelen tuhaf renkle birlikte reprenkli bir film oldu elbette. tabii o filmi izleyeli epey sene geçtiği için tüm detaylarını hatırlayamam, ancak modern zamanlarda geçiyordu o uyarlama ve işte ilgili talihsiz aile kırsal bir kesime gidiyordu, modern yaşamdan uzak bir hayata yelken açıyordu ve gemileri alabora oluyordu... eyvah, spoiler verdim galiba. yoksa vermedim mi?.. her neyse...

şimdilik bu mevzuyu ikircikli bırakayım. ama o 2019 çıkışlı uyarlamada görsellik daha ön plandaydı ve bu bağlamda grotesklik de tavan yapıyordu. başlığın konusu olan uyarlama ise siyah beyaz sayılabilecek bir film ve bir tek uzaydan gelen o meşum renkle renkleniyor, bu da filmin epey ilerilerinde oluyor. 2010 tarihli, yani başlığın konusu olan uyarlamaya ben normalde 7/10 puan verirdim ama bir uyarlama olarak başarılı bulduğum için notumu 1 artırıp 8/10 yapıyorum. cage'li uyarlama ile ilgili değerlendirmem de aynı şekilde, kaldı ki imdb'deki reyting ortalamalarında da iki film birbirine aşırı yakın: 2010 tarihli olan 6.2/10, 2019 tarihli olansa 6.1/10 rating ortalamasına sahip orada, bu yazıyı yazdığım an itibarıyla.

yazının biraz sonrasında sayısız spoiler verecek, konuyu da belli oranda anlatacağım hatta. yani benim önerim önce hikayeyi okuyup sonra iki film uyarlamasını da izlemeniz olacaktır yazının alttaki paragraflarını okumadan evvel, bittabi henüz bunu veya bunları yapmamışsanız ve muhakkak ki ilginizi çekerse. spoiler'lardan önce filmi sinematik bağlamda başarılı bulduğumu belirteyim, yani karşımızda gayet kaliteli bir yapım var kanımca. benim standartlarımda 7/10 alır, ki bu da geçer bir nottur. pekiyi olmasa da gayet iyi bir film işte die farbe. imdb'de bazı kullancılar "en iyi lovecraft uyarlamalarından biri", kimisi ise "en iyi lovecraft uyarlaması" bile demiş. alttaki ve onun altındaki paragraflarda da ciddi spoiler'lar vermeyeceğim. zaten spoiler'ların geleceği uyarısını da yazacağım bu eksene kaymamın arifesinde.

lovecraft uyarlamaları çerçevesinde die farbe'nin en iyi veya en iyilerden biri olması iddiası... bu tabii ki göreceli bir şey. ben pickman's muse'u daha fazla beğenmiştim mesela. hoş, bu aslında biraz serbest stil bir uyarlamaydı ama gene de in the mouth of madness gibi lovecraftian bir film olmanın ötesinde, direkt lovecraft'ın eserleri referans alınan bir uyarlamaydı en azından. ya da dagon da bence müthiş bir uyarlamaydı. evet, bir b filmi idi ama inanılmaz eğlenceli bir filmdi bence. ya da cool air adlı kısa film uyarlamasını da çok severim. necronomicon: book of the dead de benim açımdan özel lovecraft uyarlamalarından biridir. the resurrected da güzeldi falan... yani daha ne lovecraft uyarlamaları da var. ben 10'larca lovecraft uyarlaması film izledim, hatta the dream-quest of unknown kadath uyarlamasını bulabilene kadar göbeğim çatlamıştı. ahah. iflah olmaz bir lovecraft fanıyım... merak edip izleyemediğim birkaç italyan lovecraft uyarlaması film kaldı galiba. yani onların ingilizce veya türkçe alt yazılılarını bulamamıştım. bir ara yine bakınayım sahi, belki bu sefer bulurum.

her neyse, die farbe'den biraz geç haberim oldu desem de esasen birkaç senedir haberdardım ve izlenecekler listemde bekliyordu, sonunda nihayet izleyebildim bu yapımı. karşımızdaki, fantastik bilim kurgu konseptini çıkarsanız bile aslında iyi bir drama filmi olarak görülebilecek bir yapım. işte spoiler vermeden de konseptini açıklayamıyorum şu anda, ama bilim kurgusal fantezi ile yoğurulmuş güzel bir drama filmi izlemek isterseniz filmi izlemenizi tereddüt etmeksizin tavsiye ederim. şimdi filme geçiyorum artık ve yazının geri kalanında, dediğim gibi bir dolu spoiler olacak.

işte spoiler'larla dolu film analizim:

baştan şunu diyeyim, hikayede renk/colour/farbe denirken bunun bir analoji olduğunun altı çiziliyor. karşımızda öylesine tanımlanamaz bir şey var ki buna renk dense de bu, bildiğimiz hiçbir renk değil ve sadece renk de değil, cismani de bir şey gibi duruyor ama dünyadaki en kral okültistler bile bunu bildikleri herhangi bir kategoriye oturtamaz gibi görünüyor. hikayede bunun altı çok daha kalın çizgilerle ve defalarca çizilse de filmden de alabiliyoruz mevzunun bizim anlamlandırabilme/açıklayabilme kapasitemizi fersah fersah aştığını. zaten bu meteorun düştüğü alandaki çiftliğin oraya da "blasted heath" deniyordu orijinal hikayede. işte bir meteor düşüyor bu fundalık alana ve bu "renk" de dünyaya bu şekilde gelip tüm kötücüllüğüyle bu alanı ve buradaki canlıları peyderpey mahvediyor.

öncelikle orijinal hikaye ile başlığın konusu olan 2010 tarihli alman film uyarlaması arasındaki farkları mercek altına alalım. bir kere hikaye gerçekten de... böyle... nasıl desem?.. kasvetli atmosferi olan bir eser. işte çiftliklerinin oraya bir meteor düşen talihsiz ailenin sürüklendiği trajedi ve bu süreçte günbegün daha da yılgın hale gelmeleri lovecraft'ın hikayesini bana göre büyük oranda depresif kılıyor. lovecraft beni her zaman heyecanlandıran bir yazardır, yani bu hikayesini okurken de depresif bir mod'a girmedim ama gene de işte kasveti normalden yüksek seviyede bir eseri diyebilirim kendisinin, uzaydan gelen renk için. cage'li uyarlamada bu hiç yok gibiydi diye anımsıyorum, hatta çok eğlenceli bir yapımdı o diye aklımda kalmış. başlığın konusu olan filmdeki drama boyutu ön planda olsa da orijinal hikayedeki kadar kesif bir umutsuzluk hissinin bu filme sirayet ettiği fikrinde değilim.

matbu hikaye ve ekran uyarlaması arasındaki tartışmasız farklardan en mühimsenesi olanı herhalde alman uyarlamasının esas konusunun almanya'da geçiyor olmasıdır. die farbe, büyük oranda orijinaline sadık bir uyarlama olsa da işte böyle majör bir setting farklılığından dem vurmadan da bu kritik yazısı yazılamazdı. sonuçta bu bir alman filmi ve bu şekilde yapımcılarının daha kolayına gelmiştir diye düşünmeli herhalde. gidip de filmi abd'de çekseler, amerikan oyunculardan oluşma bir kasting ile iştigal etseler, oralarda filmi çekebilmek için uygun bir alan bulsalar, film ekibini oraya götürseler... otel paraları, yol paraları, izinler... bir ton zorluk yaşarlardı ve bu yüzden filmdeki trajedik hikayenin almanya'da geçmesinde karar kılmış olmalılar.

işte almanya'da olan babasını aramak için buraya geliyor jonathan adındaki genç ve ona buna "babamı gördünüz mü?" diye sorarken tuhaf bir adamla çarpışıyor, aman karşılaşıyor. ama çarpışıyor da başta... neyse işte. aslında bu oğlan ve babası birer kurgusal araç olarak kullanılmış burada ve asıl hikaye, ilgili bölgede onlarca yıl önce yaşanmış bir hikaye. bu çarpışma/karşılaşma sonrasında geçmişin sır perdesi aralanıyor ve lovecraftian dehşetler, kozmik korkular bizi bekliyor!.. gene de aslında, demiş olduğum gibi burada fantastik bir element olmasaydı da mesela tanımlanamayan ölümcül hastalıklara yakalanan bir ailenin dramını anlatsalardı da bu, iyi bir konu olurdu. ben gibi düz drama izlemeyi pek sevmeyen biri içinse kurgunun böylesi hayal gücünü tetikleyen bir unsur üzerine kurulması elbette çok daha ideal.

biraz detaylara girersek... bir kere jonathan'ın has alman bir hans olduğu zaten ingilizce aksanından bile belliyken kendisinin bize bir amerikan olarak yutturulmaya çalışılması epey gülünçtü. hadi tamam, yani tipi, saç yapısı falan bile joachim löw gibi olan bu oğlanın bir amerikan olduğuna ama diglot bir insan olarak almancayı da mükemmel bildiğini/konuştuğunu kabul ettik diyelim... filmin başlarında, kendisi almanya'ya yeni geldiğinden, o ana kadar diyalogları ingilizce olan filmde bir anda almancaya geçiliyor, bu çocuk da belli ki bir alman, veya en azından bir alman kadar iyi almanca konuşuyor. burada ne olsa beğenirsiniz? kendisi işte babasını aramak için gideceği yer için yol çalışmasında görevli bir almanla konuşuyor, işte işçi geri dön ve şuradan devam et diyor, veeeee... diğer işçi arkadaşıyla bu oğlanın başka bir şapşal amerikan olduğuyla dalga geçiyorlar; "ich nicht verstehen" diye tiye alıyordu galiba biri. almanca neredeyse hiç bilmesem de "anlamıyorum"un almancadaki kelime dizilişi "ich verstehen nict" olması lazım diye biliyorum ve işte almanca bilmeyen şapşal amerikalı muamelesi yapıyorlar jonathan'a.

tamam, almanca bilmiyorum ama ciddi kulak dolgunluğum var bu konuda ve bu oğlan da ya native, ya da native-like (near-native) seviyesinde almanca biliyor yahu. yani bu konuda yanıldığımı hiç sanmıyorum. haha.

yapımda ucuz cgi (computer generated imagery - bilgisayarla yaratılmış görsellik) kullanıldığıyla ilgili eleştiriler gördüm ama bu artık kendisi çok ucuz bir klişeye dönüştü ya. haha. öyle milyon milyon dolarlık bütçeleriniz yoksa zaten cheap/ucuz olur bu gibi mevzular... makinedeki hayalet gibi filmlerde böyle cgi kullanımını ben de ucuz/dandik bulurum da birçok insan her türden filme böyle klişe bir reaksiyon gösteriyor, ki bu cidden de kendisi bayat bir klişe oldu artık. evet, die farbe'de, 2019'daki uyarlamadaki görsel efekt kalitesi falan yok, ama bunu ben çok da eleştirel bir gözle değerlendirme taraftarı değilim. karşımızda belirli bir fantastik elementle zenginleştirilmiş bir drama kurgusu var ve zaten o fantastik element de öyle filmin çoğu yerinde kendisini göstermiyor. ezcümle, bu tür eleştirilerin önüne gelen filme yapılmasını absürt buluyorum anlayacağınız. yani mesela bu "renk" için alışıldık bir pembe/mor tonu seçilmesi yerine daha nadir bir renk tonu seçilebilirdi ya da işte daha uçuk bir ton seçilebilirdi gibi bir eleştiri getirilebilirdi de (ki insanlığın bilmediği bir renk seçilseydi diye eleştiremeyiz sanırım, ahaha), zaten düşük bütçeli bir yapımdan 100 milyon dolar bütçeli bir amerikan filmindeki görsellik kalitesini beklemek de biraz beyhude gibi sanki...

filmde, hikayede değinilen birçok detaya yer verilmiş. işte ilgili çiftliğin oralara düşen meteorun tanımlanamayan yapısı, bir türlü soğumaması, kademe kademe "çekmesi" (shrink), yani küçülmesi ve sonradan yok olması, bilim insanlarının işte bundan numuneler alması ve ne kadar uğraşırlarsa uğraşsınlar hiçbir kayda değer sonuca ulaşamaması falan... yani detay derken, işte silisyumla beklenmedik bir tepkimeye girer gibi olması, plastiksi bir his vermesi, bir metal türü olduğundan emin olunması; su, hidroklorik asit, nitrik asit ile temasında bekledikleri gibi bir şey olmaması vb. detaylar filme de aynen aktarılmış. elbette hikayedeki her detay aynen filmin script'ine aktarılmamış ama birçok ayrıntı da aktarılmış işte. filmin almanya'da geçmesi bence majör bir fark yaratmamış olsa da, lovecraft'ın kurgusal şehri arkham'ın kapsayıcı uğursuzluğu yerine burada almanya'da bir meteor düşmesi sonrasında lanetlenen küçük bir arazi konsepti üzerinden gidilmesi durumunda kalınmış.

hikayede olan ama filmde olmayan, yahut filmde tam hikayede olduğu gibi olmayan şeylere değinirsek ise... işte jonathan'ın babasını aramak için almanya'ya gelmesinden bahsetmiştim. burada savaş sonrasında işte belirli görevlerle ilgilenen alman askerleri falan var ama bunlar cidden detay kategorisinde zira ana hikayenin özü korunuyor her zaman. yani gene de farklar yok değil... mesela lanetlenmiş ailedeki anne figürünün histerik duruma düşmesi, sonra iki oğullarından birinin de kafayı sıyırması, bunların evin üst katındaki karşılıklı odalara kapatılması, sürekli çığlıklar atmaları, birbirleriyle kadim/unutulmuş gibi görünen tuhaf bir dille bağrışmaları falan filmde pek öyle yansıtılmamış. yani öyle çığlıklar, öylesi bir iletişi falan filmde yok. bir de kitabın sonlarına doğru pierce adlı karakterin işte o üst katta bir odaya kapatılan anne gardner'ın odasına girdiğinde böyle karaltı gibi bir şey görmesi, ne grördüğünden emin olamaması ama tuhaf renkli ve gazsı bir şeyin kendisine temas ederek geçmesi olayı filmde tam öyle değildi ve bayan gardner'ın dönüştüğü o ucube hali görüyoruz alman film uyarlamasında. 2019 çıkışlı amerikan film uyarlamasında ise o annenin görüntüsü bin kat daha groteskti diye aklımda kalmış. buna benzer başka farklılıklardan da bahsedebilirim de işte bu kadarı kafi dedim.

daha fazla uzatmayayım diyorum yazıyı, haha. die farbe, iyi bir film ve başarılı bir uyarlama. izlemenizi salık veririm. gollum olsanız balık da verirdim. evet, kötü bir espriydi. bu da mı gol değildi be? değildi. neyse, daha fazla zırvalamıyorum ve hepinize güzel bir 2026 senesi diliyorum. esen kalınız.

tabağı boş göndermeyi sevmeyen bir yazar.

yeni yılını kutladığımız yazardır.