bernoulli ilkesi

bir akışkanın hızı ve basıncı arasındaki ilişkiyi açıklayan ilke.

ince bir borudan akan su, kalın borudan akan suya göre daha hızlıdır. borunun kesit alanı daraldıkça akış hızı artar. akış hızı artan suyun iç basıncı azalır. yani bu ilkeye göre bir akışkanın akış hızıyla basıncı ters orantılıdır.

örneğin uçakların kanat yapısı bu ilkeye göre tasarlanır ve uçağın havalanması sağlanır.

akışkanlar dinamiğinde bernoulli prensibi, sürtünmesiz bir akış boyunca, akışkanın hızında da gerçekleşen artışın aynı anda ya basınçta ya da akışkanın potansiyel enerjisinde azalmaya neden olduğunu ifade eder. yani hız ve basınç ters orantılıdır.

adını bu prensibi bulan isviçreli* (bazı yerlerde hollanda-isviçre kırması olarak geçer) bilim adamı daniel bernoulli' den alır. prensibin en kolay anlatımı uçağın nasıl uçtuğunu açıklamak olabilir.

uçaklarda bulunan kanatların altı nispeten düz, üst tarafı ise eğimli olacak şekilde yapılır. uçak kalkış için hızlandığında kanadın üst tarafının eğimli yapısından dolayı buradaki hava hızı, alt tarafından daha fazla olur. basınç hız ile ters orantılı olduğu için kanat üstünde ki basınç, altındakine göre daha azalır, hız arttıkça bu basınç farkı daha da artar ve belirli bir seviyeye gelince oluşan kaldırma kuvveti ile uçağımız uçar.

uçak kanadına etki eden kuvvetlerin daha iyi anlaşılması için bir de şekil bırakalım.

özellikle yarış arabalarında arka tarafta bulunan kanatlar ise arabanın havalanmasını önlemek için uçak kanadının ters çevrilmiş şekli olarak tasarlanır. bu sefer alçak basınç kanadın altındadır, bu şekilde yukarıdan araba yere doğru bastırılır.

adını 1700/ 1782 yılları arasında yaşamış isviçreli bilim insanı
daniel bernoulli'den alan fizik jargonu/ ilkesi olup; akışkanlar mekaniğinin kapsama alanına dâhildir.

" sürtünmesiz bir akış boyunca, hızda gerçekleşen bir artışın aynı anda ya basınçta
ya da akışkanın potansiyel enerjisinde azalmaya neden olduğunu tanımlar"

buradan

adını daniel bernoulli'den alır. kendisi tarafından 1738 yılında ortaya konulmuştur.

akışkanlar dinamiğinin temel taşlarından bir tanesidir. çok kısa tanımlayacağım, bir akışkanın hızı arttıkça basıncı azalır, hızı azaldıkça basıncı artar.

uçak kanatlarında, rüzgar türbinlerinde, hatta futbol topuna falso vermeye çalıştığınızda bile bernoulli prensibine gereksinim duyulur.

misal pencere açık kaldı ceryan yaptı kapı çarptı. bu olayı bu denklem açıklar. hızın arttığı yerde basınç düşer veya tam tersi der bernoulli ilkesi.
pencereden içeri giren akım hızını dolayısı ile basıncı değiştirir. bu fark kapının hareket edip kapanmasını sağlar vs.