gazi osman paşa

93 harbi esnasında plevne müdafaasındaki önderliği sebebiyle padişah 2. abdülhamit tarafından gazi unvanı verilen türk asker. 145 gün plevne'yi savunmayı başarmıştır. tam adı osman nuri'dir. savaş sırasında yaptığı hücumda yaralanarak ruslara esir düşmüştür. rus çarı 2. aleksandr kendisiyle bizzat ilgilenmiştir, bir esir gibi davranmamıştır. hatta kahramanlığından ötürü nişan bile vermiştir.

istanbul'a döndüğünde padişah 2. abdülhamit rütbesini müşirliğe yükseltmiş ve seraskerlik göreviyle onurlandırmıştır. 2. abdülhamit gazi osman paşa'ya plevne müdafaasından dolayı "sen benim yüzümü ağarttın. iki cihanda da yüzün ak olsun." sözlerini de söylemiştir. mustafa kemal atatürk ve nice osmanlı subayı için rol model olmuş, önemli bir askerdir.

plevne kahramanı olarak bilinen komıtandır. rus çarı kendisini tanımak istemiştir hatta.

plevne kahramanı .. feyz aldığım kişilerden biridir .

2. abdülhamid kendisi için ''sen benim yüzümü ağarttın. iki cihanda da yüzün ak olsun'' demiştir

tarih yazılısında soruda sordular, plevne’de direniş gösteren paşa kimdir diye, çıktık yazılıdan, arkadaşım diyor ki, plevne marşında adı geçiyordu ordan yapabildim soruyu, biz bir kaldık, anlamadık çocuk ve plevne marşının ne alaka olduğunu, her neyse, gaza gelmek için dinliyormuş. gaza gelmek de işe yarıyor bazen demek ki.

adam büyük adammış bu arada, 145 gün savunma yapmak her yiğidin harcı değil. allah rahmet eylesin.

her türk'ün hakkında bilgi sahibi olması gerektiğini düşündüğüm haşmetli paşamız.

kütüğü tokat'tır ve tokat'ta doğmuştur. kuleli askeri lisesinden mezun olduktan sonra kara harp okuluna girmiş ve okulu ikincilikle bitirmiştir. harp akademisinde eğitim alırken kırım savaşının patlak vermesi üzerine kurmay sınıfına ayrılmış ve rumeli'ye gönderilmiştir. 4 yıl boyunca rumeli'de hizmet veren paşa, kırım savaşından sonra harp akademisine dönmüş ve kolağası (kıdemli yüzbaşı) rütbesiyle mezun olmuştur.

1866'da girit isyanı'nın çıkması üzerine girit'e gönderildi. isyanın bastırılmasındaki üstün hizmetleri dolayısıyla mareşal ömer lütfi paşa tarafından miralay (albay) rütbesine terfi ettirildi. girit isyanı sonrası yemen'de hizmetine devam ederken paşa rütbesine yükseltildi ve 1875'te manastır fırka komutanlığına atandı. yine manastır'daki üstün hizmetlerinin bir sonucu olarak padişah tarafından ferik (korgeneral) rütbesine yükseltildi.

ferik rütbesini aldıktan 1 yıl kadar sonra sırbistan'la çıkan anlaşmazlığın sonrasında vidin kalesinin kumandanlığına atandı. 1876-1877 yıllarında süren osmanlı-sırp savaşında vidin kalesini muhafaza etti ve harekatlarla birkaç sırp kasabasını osmanlı topraklarına kazandırdı. sırp ordusu osman paşa'nın karşısında bozguna uğrayıp geri çekilmeye başlayınca, paşa ordusunu alıp sırpları belgrad'a doğru kovalamaya başladı ancak seraskerin emri üzerine vidin'e geri döndü.

sırp savaşından hemen sonra başlayan 1877-1878 osmanlı-rus savaşı ise paşamızın tarihe adını altın harflerle yazdırdığı ortamı oluşturdu. bu savaşta plevne kalesinin savunmasını komuta eden osman paşa, 145 gün boyunca plevne'yi muhafaza etti ve harp tarihinde o zamana dek görülmeyen taktiklerle rusları canından bezdirdi. gel gelelim plevne kalesinin tamamen kuşatılmış olması ve ikmal hatlarının ruslar tarafından kurutulması sebebiyle plevne ordusu ciddi bir sıkıntıya girdi. müşir rauf paşa, yeni ikmal hatları açmak için plevne dışından yarma harekatları düzenlese de muvaffak olamadı ve plevne tam manasıyla cehenneme döndü. ruslar, plevne'nin gösterdiği olağandışı direniş karşısında tüm imkanlarını seferber etti. öyle ki dönemin rus başkumandanı ivanoviç todleben plevne'deki rus ordusunun bizzat başına geçti ve kuşatmayı komuta etti. aynı dönemde deli fuat paşa çeşitli baskınlarla rusların ordu ağırlıklarını yok etmeyi başardı ancak kuşatmayı yaramadı. artık bu noktadan itibaren, osmanlı ordusu yiyecek ve su sıkıntısı çekmeye başladı. süleyman paşa ise, tırnova kalesini alarak plevne'ye yardım götürmeyi amaçlayan maçka muharebesini kaybetti ve plevne için umutlar tükenmeye başladı. ikmal sorununu kendi içinde çözmeye çalışan ve teslimiyeti her koşulda reddeden osman paşa, 9 aralık gecesi başlattığı yarma harekatıyla rus ordusunu delip geçti ve göğüs göğüse çarpışmalar başladı. ancak osmanlı'nın tam beş katı büyüklüğünde olan rus ordusu, osmanlı'nın 4000 askerini şehit etti ve osmanlı mağlup edildi. 40 bin osmanlı askeri esir alındı ve bu askerlerin yalnızca 10 bini anavatana dönebildi. osman paşa esir düştü ve rus komutanların huzuruna çıktı.

ruslara esir düşen osman paşa komutanlar tarafından büyük bir hoşgörüyle karşılandı ve ağırlandı. komutanlar, osman paşa'ya tarihi direnişinden ötürü saygılarını bildirdi ve minnetlerini sundu. sonrasında rus çarı aleksandr'ın huzuruna çıkan osman paşa, yine aynı hoşgörüyle karşılandı ve çar aleksandr tarafından teselli edildi. bunlara ek olarak, rus imparatorluğu tarafından kendisine çifte kartal nişanı verildi. ürettiği müdafaa stratejileri rus komutanları tam manasıyla büyülemiş ve osman paşa'nın düşman tarafından görülmedik bir saygı kazanmasını sağlamıştı.

osman paşa, esaretinin bitmesinin ardından istanbul'a döndü ve devlet erkanı tarafından büyük bir saygıyla karşılandı. padişah ikinci abdülhamid, kendisine "gazi" unvanını verdi ve müşir (mareşal) rütbesine terfi etti.

gazi osman paşa türk milletinin kimliğini hatırlaması açısından muazzam bir figürdür. öyle bir figürdür ki mustafa kemal paşa bile savaş sanatında en çok gazi osman paşa'yı örnek almış ve kendisini saygıyla andığını bildirmiştir. kabri fatih camii avlusunda bulunan gazi paşamızın hatırası, türkiye'nin pek çok mahallesine, okuluna ve yapılarına ismi verilerek yaşatılmaktadır. ancak bu hatırayı en iyi yaşatan öge ise, osman paşa'nın ölümünden sonra bestelenen plevne marşıdır.

gazi osman paşa, 1832-1900 yılları arasında yaşamış bir türk subayı olup ruslara karşı 145 gün boyunca plevne müdafaası'nı yapmayla tarihe geçmiştir. gazi osman paşa'nın askeriyedeki rütbesi mareşaldir ve atatürk de kendisini örnek almıştır. gazi osman paşa'yı saygıyla ve sevgiyle anıyoruz.
gaziosmanpaşa semtinin adı da osman paşa'dan gelir.