öğrenilmiş çaresizlik

bu tanımla her karşılaştığımda kafam karışıyor biraz. neden mi, sanki bana yanlış bir adlandırma gibi geliyor da o yüzden. şöyle ki: "öğretilmiş çaresizlik" olması mı gerekirdi diye düşünüyorum hep.
çünkü sorun öğretimde.. öğrenimde değil. yanlış olan öğretilen şey.. ne öğretilirse zaten o öğrenileceği/sanılacağı için, öğrenme bir sonuç sadece. eylem ve yanlışlık öğretilende..
(örneğin: tavuk civcivleri arasında dünyaya gelen güvercine, bir tavuk olacağı ve asla gökyüzünün maviliklerinde kanat çırpıp uçamayacağı öğretiliyor. öyle ki bu güvercincik ve sonraki güvercinler de ömürlerini yerlerde diğer tavuklar gibi gezinip yemlenerek sürdürüyorlar. ta ki bir gün bir güvercin kendisinin kim olduğunun, kendisine yanlış 'öğretildiğini" fark edene kadar.)

(bkz: yük olarak görülüp atılan kişinin hayat kurtarıyorum sanrısı)

#3438572
adam öyle içten, öyle samimi, öyle acıklı anlatmış ki, değil nude atmak, kız olsam verirdim bi kere sevabına, o derece.

pek çok davranışımızdan yansıyan olgu. başkalarında tespit ettiğimizde yadırgıyoruz. kendinizde tespit ettiğimizde ise örtbas etmek için çırpınıyoruz.

bu sabah tam olarak yaşadığım durumdur.
bir telefon gelir, kaza olduğunu öğrenirsin gecenin bir saatinde ve kocaman araçta 2 kişinin öldüğünü, bunlardan birinin de yakının olduğunu söylerler. öylece kalırsın, çaresizce. bilirsin ki yapılacak hiçbir şey yok; üzülürsün, ailesini düşünürsün, dualar edersin ama öğrenmişsindir işte ne yapsan da değiştiremeyeceksin yaşananları. öyle çaresiz beklersin ki zaman aksın, acılar hafiflesin.

öğretilmiştir çaresizliktir o. öğrenilmiş olan çaresizlik değil bilinç.

öğrenilmiş çaresizlik, hayatımızın her yerinde.

aslında fillerle alay edebilecek bir konumda değiliz; zira bir çocuğun kurduğu hayallerle, bir yetişkinin kurduğu hayalleri kıyasladığımızda öğrenilmiş çaresizliğin ne kadar güçlü olduğunu daha iyi kavrarız. insan gibi analitik zekası yüksek bir canlı bile öğrenilmiş çaresizliğe her zaman düşebilir. çünkü zekamız, kısa vadeli problemleri çözmede başarılıdır fakat uzun vadeli bir sorunla karşılaştığımızda genelde "böyle gelmiş, böyle gider" demek ilk tepkimiz olacaktır.