kırık kalp sendromu, genellikle stresli durumlar ve aşırı duygular nedeniyle ortaya çıkan geçici bir kalp rahatsızlığıdır. durum ayrıca ciddi bir fiziksel hastalık veya ameliyatla tetiklenebilir. stres kardiyomiyopati, takotsubo kardiyomiyopati veya apikal balonlaşma sendromu olarak da adlandırılır.

kırık kalp sendromu olan kişilerde ani göğüs ağrısı olabilir veya kalp krizi geçirdiklerini düşünebilirler. kırık kalp sendromu, kalbin sadece bir bölümünü etkileyerek, kalbinizin normal pompalama işlevini geçici olarak bozar. kalbin geri kalanı normal şekilde çalışmaya devam eder veya daha güçlü kasılmalara sahip olabilir.

kırık kalp sendromunun semptomları tedavi edilebilir ve durum genellikle günler veya haftalar içinde ortadan kaybolur.

semptomlar

kırık kalp sendromu semptomları bir kalp krizini taklit edebilir. yaygın semptomları göğüs ağrısı ve nefes darlığıdır.
herhangi bir uzun süreli veya kalıcı göğüs ağrısı kalp krizi belirtisi olabilir, bu nedenle ciddiye alınmalıdır.

nedenleri

kırık kalp sendromunun kesin nedeni belirsizdir. adrenalin gibi stres hormonlarının yükselmesinin bazı insanların kalplerine geçici olarak zarar verebileceği düşünülüyor. bu hormonların kalbe nasıl zarar verebileceği veya başka bir şeyin sorumlu olup olmadığı tam olarak belli değil.

kalbin büyük veya küçük arterlerinin geçici olarak daralmasının bir rol oynadığından şüpheleniliyor. kırık kalp sendromu olan kişilerde kalp kası yapısında da farklılık olabilir.

kırık kalp sendromundan önce genellikle yoğun bir fiziksel veya duygusal olay görülür. kırık kalp sendromunun bazı potansiyel tetikleyicileri şunlardır:
* sevilen birinin ölümü
* kişiyi korkutan bir tıbbi teşhis
* aile içi şiddet
* çok para kaybetmek - hatta kazanmak -
* şiddetli tartışmalar
* sürpriz bir parti
* topluluk önünde konuşma
* iş kaybı veya mali zorluk
* boşanma
* astım krizi, covıd-19 enfeksiyonu, kırık kemik veya büyük ameliyat gibi fiziksel stres etkenleri

risk faktörleri

kırık kalp sendromu için bilinen bir dizi risk faktörü vardır:

cinsiyet: bu sendrom, kadınları erkeklerden çok daha fazla etkiler.
yaş: bu sendromu yaşan çoğu insan 50 yaşından büyük.
nörolojik bir durumun geçmişi: kafa travması veya nöbet bozukluğu (epilepsi) gibi nörolojik bozuklukları olan kişilerde kırık kalp sendromu riski daha yüksektir.
önceden yaşanmış veya mevcut bir psikiyatrik bozukluk: anksiyete veya depresyon gibi rahatsızlıklarınız varsa, muhtemelen kırık kalp sendromu riskiniz daha yüksektir.

komplikasyonlar

nadir durumlarda, kırık kalp sendromu ölümcül olabilir. bununla birlikte, kırık kalp sendromu yaşayan çoğu insan hızla iyileşir ve uzun süreli etkileri yoktur.

kırık kalp sendromunun diğer komplikasyonları şunlardar:

* pulmoner ödem
* düşük tansiyon
* kalp atışınızda kesintiler
* kalp yetmezliği
* başka bir stresli olay yaşarsanız, tekrar kırık kalp sendromu yaşama ihtimaliniz vardır. ancak, bunun olma ihtimali düşüktür.

alınacak önlemler

çoğu insan ikinci bir olay yaşamasa da, kırık kalp sendromu bazen tekrar ortaya çıkar. birçok doktor, stres hormonlarının kalp üzerindeki potansiyel olarak zararlı etkilerini bloke eden beta blokerleri veya benzeri ilaçlarla uzun süreli tedavi önermektedir. hayatınızdaki stresi tanımak ve yönetmek de kırık kalp sendromunu önlemeye yardımcı olabilir, ancak şu anda bunu kanıtlayacak hiçbir kanıt bulunmamaktadır.

“şu kadınlar ne garip mahluklar. duygusal durumları ne kadar çabuk değilebiliyor. küçücük şeylerden nasıl da hemen etkileniveriyorlar. bir anda dünyanın en mutsuz en kederli, en suçlu insanı iken, nasıl da kolayca gökyüzünün en üst katına çıkabiliyorlar. sevgileri, tutkuları uğruna neleri göze alabiliyorlar. onlar için yaşamanın temel şartı sevilmek. aşk’la tutku’yla sonsuza kadar sevilmek ve asla vazgeçilmemek. her şeyi affedebilirler ama sevilmeme’yi asla.”

jack london, kuzey topraklarını konu alan eserlerinde okurlarını buzla sarmalanmış bir diyarda adım adım gezdirir. biri 1902’de, öbürü 1908’de yayımlanan ve “ateş yakmak” başlığını paylaşsalar da birbirlerinden olay örgüsü yönünden ayrılan iki hikâyeyle, “yaşama azmi” adlı üçüncü bir hikâyenin bir araya getirildiği derlemede de jack london insanın buz kaplı doğayla ve kendi benliğiyle yüzleşmesini anlatır. gençliğinde klondike bölgesine altın aramaya giden ve soğuğun hüküm sürdüğü bu topraklarda bizzat yaşamış olan london, alaska’dan yukon’a, kolondike’ten kanada tundralarına kadar yörenin coğrafyasına ve sakinlerine oldukça hâkimdir. jack london’ın karakterleri kuzey’in dört bir yanda uzanan bembeyaz topraklarında vahşi doğanın gücüyle amansız bir mücadele halindedir. doğanın, soğuğun ve pek iyi bilmedikleri bir coğrafyanın pençesinde, hayata tutunmaya çalışırlar. ve ateş yakmak, bu varoluş mücadelesinin ilk adımıdır.

güneşsiz günlere alışıktı.
sayfa 1