zaman tüneli

amb yetkilisi: durum ciddi ancak faiz artışı için neden yok
avrupa merkez bankası yetkilisi francois villeroy de galhau'ya göre, bankanın iran'daki savaş nedeniyle yükselen petrol fiyatlarına karşılık olarak bugün itibariyle faiz oranlarını artırması için hiçbir nedeni yok.

türkiye hristiyanlarını yok ettiğinde

1894 ile 1924 yılları arasında, küçük asya'daki hristiyanların sayısı 3-4 milyondan on binlere düştü; bölgenin nüfusunun %20'sinden %2'nin altına geriledi. türkiye bu düşüşü uzun süredir savaşlara ve dönemin genel kaosuna bağlamaktadır; bu kaos birçok müslümanın da hayatına mal olmuştur.

ancak, 1920'lerden bu yana dünyanın dört bir yanına dağılmış olan türkiye'deki hristiyanların torunları, türklerin atalarının yaklaşık yarısını öldürdüğünü ve geri kalanını da sürgün ettiğini iddia ediyor.

hristiyanlar haklıdır. araştırmalarımız onların iddialarını doğrulamaktadır: türkiye'deki ermeni, rum ve süryani toplulukları, 1894'te başlayan ve müslüman komşuları tarafından onlara karşı yürütülen aşamalı bir soykırım harekatının sonucu olarak ortadan kaybolmuştur. 1924 yılına gelindiğinde, türkiye ve komşu bölgelerdeki hristiyan topluluklar yok edilmişti.

son on yılda, türk, abd, ingiliz ve fransız arşivlerinin yanı sıra bazı yunan kaynaklarını ve alman ve avusturya-macaristan dışişleri bakanlıklarının belgelerini inceledik. bu araştırma, türk hükümeti, ordusu, polisi ve halkı tarafından otuz yıl boyunca işlenen etnik-dini zulümlerin çarpıcı bir şekilde tutarlı bir modelini belgelemeyi mümkün kıldı.

1915-16 yıllarında türkiye'deki ermenilerin yoğun bir şekilde katledilmesi, genellikle ermeni soykırımı olarak bilinir ve iyi belgelenmiş ve kabul görmüştür (bu suçlamayı hâlâ şiddetle reddeden türkiye hariç). ancak ermeni soykırımı, yaklaşık 30 yıl süren daha geniş kapsamlı bir imha sürecinin sadece bir parçasıydı, her ne kadar bu sürecin merkezinde yer alsa da. çalışmamız, 1894-96 yıllarında yaşanan katliamlar ve 1919-24 yıllarında türkiye cumhuriyeti'nin kurucusu mustafa kemal atatürk tarafından bölgedeki yunan ve kalan ermeni topluluklarının yok edilmesini ilk kez ayrıntılı olarak anlatmakta ve analiz etmektedir.

kan dökülmesi, önemli ölçüde dini düşmanlık tarafından körüklendi. müslüman türkler, kürtler, çerkesler, çeçenler ve araplar da dahil olmak üzere diğer müslümanların yardımıyla, ı. dünya savaşı'ndan hemen önce, savaş sırasında ve sonrasında yaklaşık iki milyon hristiyanı katlettiler. bu katliamlar, osmanlı sultanı ıı. abdülhamid, jön türkler ve son olarak atatürk olmak üzere birbirini izleyen üç hükümet tarafından organize edildi. bu hükümetler ayrıca 1,5 ila 2 milyon hristiyanı, çoğunluğu yunanistan'a olmak üzere, sınır dışı ettiler.

türkiye'nin resmi tutumu, sistematik bir imha niyetinin veya politikasının varlığını reddetmektedir. geçen ay, cumhurbaşkanı recep tayyip erdoğan, türkiye'deki ermeni patrikine bir mektup yazarak, “birinci dünya savaşı'nın zorlu koşullarında hayatlarını kaybeden osmanlı ermenilerinin torunlarına içten taziyelerini sunmak” ve “ortak tarihimizi çarpıtarak nefret, kin ve düşmanlık yaratmaya çalışanlara yardım etmekten kaçınmasını” rica etti.

anlattığımız ve analiz ettiğimiz katliam, ölümleri “savaşın gerekliliklerine” bağlayan hiçbir anlatıya uymuyor. her katliamın yanında özellikle korkunç olan bir diğer husus, on binlerce hristiyan kadının toplu tecavüze uğraması ve çocukları ile ebeveynleri öldürülen binlerce çocukla birlikte zorla islama geçirilmesiydi. cinsel şiddet ve kaçırma olayları o kadar yaygındı ki, bugünün türklerinin çoğu, bilseler de bilmeseler de, atalarının en azından bir kısmının bu kaçırılan hristiyanlara dayandığını söyleyebilir.

trajedi, 1894-96 yıllarında, sultan ıı. abdülhamid'in osmanlı imparatorluğu'ndaki ermeni azınlığın imparatorluğun bütünlüğünü tehdit ettiğinden korkarak bir dizi katliam başlatmasıyla başladı. neredeyse tamamı ermeni olan yaklaşık 200.000 kişi öldürüldü; binlerce türk köylü, kasaba halkı, memur, polis ve askerin yanı sıra kürt aşiret üyeleri de bu katliamlara katıldı. her yerde yağma ve cinayetlerin yanı sıra, binlerce ermeni kadın tecavüze uğradı veya kaçırıldı. bazıları sonunda öldürüldü; daha fazlası müslüman ailelere zorla verildiler ve din değiştirerek hayatlarının geri kalanını eş, cariye veya hizmetçi olarak geçirdiler.

ocak 1896'da, türkiye'nin güneyindeki palu kasabasında, bir amerikan misyoner, türklerin “kızları ve kadınları kaçırmaya devam ettiklerini, onları birkaç gün alıkoyduktan sonra hayatları mahvolmuş halde geri getirdiklerini” bildirdi. onun demek istediği, ağustos 1896'da mardin'deki başka bir misyonerin raporunda açıkça ortaya çıktı: “kaçıranların elinden dönen, acı acı ağlayan, çığlık atan ve ‘biz kirletildik! kimse bizimle evlenmez’ diye bağıran pek çok kız gördük.”

türkiye ve almanya, 1. dünya savaşı'nda müttefikti, ancak 7 temmuz 1915'te, konstantinopolis'teki alman büyükelçisi baron hans von wangenheim, doğudaki erzurum kentinden sürgün edilen ermenilerin kürt çeteleri tarafından pusuya düşürüldüğünü, “erkeklerin ve çocukların katledildiğini, kadınların ise kaçırıldığını” bildirdi. 27 temmuz'da, bağdat demiryolunda çalışan bir alman mühendis, bir türk çavuşun “18 kadın ve kızı kaçırarak onları araplara ve kürtlere 2-3 mecidiye” karşılığında sattığını bildirdi. mecidiye, türk lirasının beşte biri değerinde bir madeni paraydı.

savaş sırasında halep, şam ve birkaç anadolu kasabasında köle pazarları ortaya çıktı ve türk birlikleri tarafından yakalanan ermeni kızlar üç kuruşa satıldı. osmanlı içişleri bakanlığı yetkilileri kaçırma ve din değiştirmeyi teşvik etmiş görünüyor. aralık 1915'te bakanlıktan gönderilen bir telgrafta “genç ermeni kızların müslümanlarla evlendirilmesinin gerekli olduğu” belirtildi.

1919-22 yıllarında, batı anadolu'da işgalci yunan kuvvetlerine karşı savaş sürerken, atatürk komutasındaki türk milliyetçi güçleri, karadeniz ve ege kıyılarında yoğunlaşan türk yunan topluluklarına karşı etnik temizlik harekatı başlattı. osmanlı rumlarının işgalci yunan ordusuna yardım ettiğini iddia eden türkler, bu fırsatı değerlendirerek yüz binlerce rumu öldürdü ve bir milyondan fazla osmanlı rumunu yunanistan'a sürgün etti.

yunan ordusunun yenilgisinden sonra, smyrna'nın (bugün izmir olarak bilinen) yunan ve ermeni sakinlerinden binlerce (ve muhtemelen on binlerce) kişi öldürüldü. şehrin amerikan başkonsolosu george horton, “smyrna'daki dehşetin en çarpıcı özelliklerinden biri”nin “kadın ve kız çocuklarına yönelik toplu tecavüzler” olduğunu bildirdi. 1924 yılında, ingiliz dışişleri bakanlığı “en az 80.000 hristiyan, bunların yarısı ermeni ve muhtemelen daha fazlası”nın hala türk evlerinde “çoğu kölelik altında” tutulduğunu tahmin etti.

toplamda, bu dönemde on binlerce hristiyan kadının tecavüze uğradığını, kaçırıldığını ve zorla din değiştirmeye zorlandığını, ayrıca kocalarının, oğullarının ve babalarının toplu katliamına ve sürülmesine maruz kaldığını tespit ettik.

alman halkı ve hükümeti, üçüncü reich'ın soykırım korkunçluklarını uzun zamandır kabul etmiş, maddi tazminatlar ödemiş, derin pişmanlıklarını dile getirmiş ve ırkçılığı reddetmek için çalışmıştır. ancak 1924'ten bu yana tüm türk hükümetleri, türk halkının çoğunluğu ile birlikte, ortaya çıkardığımız acı tarihi inkar etmeye devam etmiştir.