evrensel ahlak yasası mümkün mü sorusu

mümkün olamaz gibi görünüyor.

esasta bu şey vicdanda kodlu da, işimize gelmiyor. vicdanındaki kodlu ahlakı savunmazsan adam olamazsın.. bastırdığın, çıkarların ve ideolojinle ters düştüğü için söndürmeye çalıştığın o şeyin sesini duy.

norveç'te yaşayan, eğitimli ve yüksek maaşlı biriyle, amerika'da yaşayan bir milyarderin ve zambiya'da yaşayan bir köylünün ahlak kuralları aynı olmamalıdır. prensipleri kişiler, ahlak kurallarını güçlüler belirler. bu yüzden de zenginlerin birçok prensibi varken, fakirlerin birçok ahlak kuralı vardır.

bence mümkün.
mantıkla matematik ve geometriyi keşfedebiliyorsak ahlâkla ilgili de a priori sonuçlara ulaşabiliriz.

bence ahlak aynı yerde bile sabit değildir, zamanla değişen bir şeydir. 100 sene öncenin ahlak anlayışıyla bugünkü bir değil. en basitinden düşünsenize 50 sene öncesine kadar 14-15 yaşındaki insanları evlendirmişler. üstelik bunların çoğunun eşi kendisinden 10 yaş kadar büyük. bugün 18 altındakine çocuk diyoruz. otomatik olarak bugün bu evlilik bizim nazarımızda pedofili.

yakın tarihe kadar başlık parası diye bir olay var. bir nevi kadını satın almak bu. bugün toplumun bir kesiminde hâlâ olsa da ya da adını güncellemiş olsalar da aklı selim insanlar buna karşı. ama hala toplumun içinde din yaygın ve dinde de mehir vs adı altında bunun dolaylı versiyonu var. dolayısıyla başlık parasına karşı biri aynı zamanda inancı gereği mehiri destekliyorsa zaten kendi bile tezatlık yaşıyor ki kendiyle bile çelişebilirken ortak bir ahlak oturtmak daha da zor.

en fazla birkaç konuda ortak ahlak oturtulabilir. bunlar da çok bariz konular olur. atıyorum tecavüz suçtur, bebeğe hallenmek sapkınlıktır gibi. etik kurallarında standart oturtabilsek tamamen ortak ahlak olmasa, farklılıklar olsa da bir şekilde daha huzurlu ortamı sağlayabileceğiz belki de.