orta doğu soğuk savaşı

israil basınından ibrahim kalın analizi: hamas’a baskı yapan isim, rehinelere karşı empatik, israil’le ilişkileri yeniden kurmak istiyor

israil’in önde gelen gazetelerinden yedioth ahronoth, milli istihbarat teşkilatı (mit) başkanı ibrahim kalın’la ilgili bir analiz yayınladı.

smadar perry imzasıyla yayınlanan analizden öne çıkanlar şu şekilde:

• mit görevinden önce kalın dokuz yıl boyunca 'cumhurbaşkanlığı sözcüsü' unvanını taşıdı. onunla temasını sürdüren üst düzey israilli yetkililer, kalın’ın sadece ankara’nın resmi sözcüsü olmadığını vurguluyor. erdoğan ona tam anlamıyla güveniyor; “cumhurbaşkanının gölgesi” diyorlar.

• kalın, mossad başkanı dadi barnea’yı, eski şin bet başkanı ronen bar’ı ve israil ulusal güvenlik konseyi başkanı tsahi hanegbi’yi yakından tanıyor. yakın döneme kadar israil’in ankara büyükelçisi olarak görev yapan ırit lilian’ı da 'yakından takip ettiği' ve onu sık sık geniş katılımlı toplantılara davet ettiği belirtiliyor. kalın, israil tarafının durum değerlendirmelerini kelimenin tam anlamıyla harfi harfine dinledi.

• erdoğan zaman zaman israil’e sert çıkışlar yapsa da, kalın tabloyu çok daha karmaşık bir şekilde görüyor. bir yandan patronunun “israil gazze halkına büyük zarar veriyor” yönündeki görüşünü benimsiyor, ancak diğer yandan hamas’ın elindeki israilli rehinelerin durumu onu gerçekten duygusal olarak etkiliyor.

• kalın, israil devletini tanıyor ve türkiye’nin istihbarat başı olarak israilli mevkidaşlarıyla profesyonel teması sessizce sürdürüyor. geçtiğimiz hafta şarm el-şeyh’te bunun küçük bir kanıtı görüldü: israil savunma kuvvetleri rehineler ve kayıplar merkezi’nin başındaki general nitzan alon, kalın’a yaklaşıp son derece doğal bir şekilde onu kucakladı.

• “israil düşmanı değil,” diyor onu tanımlayan üst düzey bir istihbarat yetkilisi. “askeri geçmişi olmasa da son derece zeki, ilkeli, entelektüel bir insan ve ayrıca özel bir hobisi var.” yetkilinin bahsettiği hobi, yedi telli türk müzik aleti bağlama. kalın hem çalıyor hem de kendi sesinden türkü söylüyor.

• türk istihbarat başkanı ayrıca ülkesinin yalnızca ateşkesi denetlemekle kalmayacağını, aynı zamanda gazze’nin yeniden inşası için yüzlerce işçi göndermeye hazırlandığını açıkladı.

• kalın, israil’le ilişkileri kademeli ve temkinli bir şekilde yeniden kurmak istiyor. kalın’ın yakın çevresine göre, o bu gerginliği kırmak, tel aviv’e bir türk büyükelçi göndermek ve ankara’da bir israil büyükelçisi görmek istiyor. kalın ayrıca uçuşların yeniden başlamasını, israilli turistlerin geri dönmesini ve tarım ile ticaretteki geniş işbirliğinin sürmesini arzuluyor.

• israil kamuoyunda açıkça dile getirilmese de, son günlerde hamas liderliği üzerinde türk tarafından gelen ciddi bir baskı olduğu konuşuluyor.

uluslararası ehlibeyt (a.s) haber ajansı -abna- israil’in önemli yayın organlarından yedioth ahronoth’un mit başkanı ibrahim kalın’ı gazze müzakerelerinin “kilit ismi” olarak göstermesi, aslında türkiye’nin bölgedeki pozisyonunu net biçimde ortaya koyuyor. bu durum, türkiye’nin direnişten çok israil’in çıkarlarını gözeten bir aracı haline geldiğinin göstergesi olarak okunmalı. *

direniş güçleri çok iyi biliyor ki, kalın’ın adı direnişle değil, israil’le yakın temaslarla anılıyor. türkiye’nin, abd destekli bu diplomatik sürecin parçası olması, bölgedeki direnişin meşruiyetini gölgelemekte, direnişin haklı ve onurlu mücadelesini yıpratmaktadır. washington’un ankara’yı meşruiyet kazanması için kullanması, türkiye’nin bağımsız ve direniş yanlısı bir aktör olmaktan çok, bölgesel hegemonların oyununa hizmet ettiğini gösteriyor.

bu diplomatik hamle, gazze’deki gerçek direnişin taleplerini ve halkın beklentilerini göz ardı ederek, sahte barış senaryolarının parçası olma riski taşıyor. müzakerelerde “kilit isim” olarak sahneye çıkarılan kalın, aslında direnişi temsil etmeyen, direnişi zayıflatmaya yönelik politikaların türkiye’deki temsilcisi olarak görülmeli.

türkiye’nin bu konumlanması, halkların özgürlük ve adalet taleplerinden uzaklaşmak, israil’in ve batı’nın bölgedeki planlarına hizmet etmek anlamına geliyor. direniş güçleri ve halklar, bu tür oyunların farkında olmalı, meşruiyetin ve haklılığın ancak direnişin yanında durmakla kazanılacağını unutmamalıdır.

sonuç olarak, türkiye’nin israil’in çıkarlarına hizmet eden diplomatik oyunun parçası olması, filistin davasına olan bağlılığını sorgulatmakta; direnişin kararlı sesi ve halkların özgürlük mücadeleleri için büyük bir tehdittir.

netanyahu, türkiye'nin ateşkes sonrası gazze'de herhangi bir göreve dahil olmasının keskin bir kırmızı çizgi olduğunu açıkça belirterek, ankara'nın hamas ile olan derin bağları ve bölgesel amaçları nedeniyle katılımının tamamen kabul edilemez olduğunu söyledi.

son haftalarda (ve özellikle son 24 saatte) doğu akdeniz'deki jeopolitik tablo, ankara'nın artık ayak uydurmakta zorlandığı bir hızla değişiyor.

washington yakın doğu politikası enstitüsü'nün son analizi, atina'da zaten fark edilen bir hususu ele alıyor: abd, politikasının ağırlık merkezini türkiye'den yunanistan, kıbrıs cumhuriyeti ve israel'e kaydırarak bu üç aktörü stratejik bir istikrar üçgeni haline getiriyor. bu durum, türkiye'nin güvenilirliğinin zayıflamasından kaynaklanıyor.

fidan'ın washington ziyareti bunu tam olarak doğruladı... ankara'nın bu toplantıyı ‘stratejik diyalog’ olarak sunma çabalarına rağmen, al-monitor'un aktardığı amerikan kaynakları, abd'nin türkiye'nin çifte diline ilişkin açıklamalar talep ettiği bir görüşmeden bahsediyor: türkiye bir yandan gazze'deki ateşkesi garanti eden taraf olarak kendini sunarken, diğer yandan istikrarı bozmaya devam etmek isteyen güçleri destekliyor.

washington artık türkiye'yi güvenilir bir arabulucu olarak görmüyor ve bu durumun en önemli noktası da bu olabilir. bu arada, atina'nın enerji hareketliliği yeni bölgesel manzarayı ortaya koyuyor. amerikalı üç bakanın varlığı, 3+1 programının (yunanistan-kıbrıs cumhuriyeti-israel + abd) işleyişi ve iyon denizi'ndeki exxon planlarının onaylanması, türkiye'ye ihtiyaç duymayan bir enerji koridoruna gerçek bir ivme kazandırıyor. bloomberg, abd'nin ilk kez ankara'nın arabuluculuğu olmadan avrupa'ya güney enerji koridorunun oluşturulmasını siyasi olarak “yeterli ve müsait” bulduğunu belirtiyor. bu, birkaç yıl önce düşünülemez bir kavramdı. washington yakın doğu politikası enstitüsü, böyle bir girişimin türkiye'nin tek taraflı hareket etmesini engellediğini ve avrupa birliği'nin akdeniz'deki denizcilik konularında söz sahibi olmasını sağladığını vurguluyor.

türkiye kendini kapana kısılmış buluyor. israel ile ilişkileri tarihin en düşük seviyesinde; haaretz gazetesi, ankara'nın hamas ile olan güçlü bağları nedeniyle gazze'deki istikrar gücüne katılmaktan dışlandığını yazıyor. abd ile ilişkisi karşılıklı güvensizlikle karakterize ediliyor. enerji sektöründe ise türkiye, kendi katılımı olmadan yeni bir koridorun oluşmakta olduğunu görüyor. bölgenin jeopolitik haritası değişiyor... beyanlarla değil, güç hamleleriyle. ve bu haritada yunanistan, on yıllardır ilk kez, oyuna yön verenlerin yanında, oyuna zorlananların yanında değil!

türk dışişleri bakanı @ hakanfidan, koyu bir müslüman kardeşler mensubudur.

kendisi, türkiye'nin suriye'deki cihatçı altyapısını kurmuştur: el nusra'yı silahlandırmış, çeçenistan'dan kuzey afrika'ya yabancı teröristleri yönlendirmiş ve ışid'i kürtlere karşı taktik bir silah olarak kullanmıştır.

türkiye'nin hamas'ı korumasının arkasındaki itici güçtür. hamas liderlerini istanbul'da ağırlar, militanlara türk pasaportu verir, hamas'ın silahlanma programlarını destekler ve hamas mühendislerini türk kurumlarına yerleştirir. hamas içinde “türk subay” olarak bilinir.

avrupa topraklarında gerçekleşecek bir sonraki büyük terör saldırısı, şu anda türkiye'de serbestçe faaliyet gösteren hamas militanları tarafından planlanmaktadır.

fidan, türkiye'yi bir istihbarat devletine dönüştürdü; bu devletin odak noktası ulusal güvenlik değil, dünya çapında sürgünde yaşayan gazetecileri, akademisyenleri ve muhalifleri takip etmektir.

avrupa ve amerika birleşik devletleri'ne bakışı tamamen hor görme üzerine kurulu. batı'yı zayıf, bölünmüş ve kolayca manipüle edilebilir olarak görüyor. ne yazık ki, yanıldığı söylenemez.

hakan fidan, batı'nın düşmanı, cihatçı hareketlerin ortağı ve türkiye'nin demokrasiden, tüm bölgeyi tehlikeye atan otoriter bir islamcı devlete dönüşmesinden sorumlu merkezi figürlerden biridir.

bu adama güvenilemez!

lübnan'ın son can simidi ve erdoğan'ın kırılma noktası

on yıllar sonra ilk kez, israelli ve lübnanlı yetkililer geçen hafta naqoura'da bir araya gelerek tarım, altyapı ve ticaret konularını görüştüler. bayraklar ve fotoğraf çekimleri yoktu, sadece iş görüşmeleri yapıldı. israel jetleri neredeyse her gün hizbullah hedeflerini vurmaya devam ederken, israel beyrut'a masadaki tek gerçekçi kurtarma paketini sundu: kırk yıldır ülkeyi felç eden iran'ın vekilinin ortadan kaldırılması karşılığında ekonomik canlanma sağlanması.

matematik acımasızdır. lübnan ekonomisi 2019'dan bu yana %40 küçüldü, para birimi değerinin %98'ini kaybetti ve nüfusun %80'i yoksulluk içinde yaşıyor. hizbullah'ın roketleri ve şantajları, yabancı yatırımların, elektriğin ve ülkedeki umudun kaçmasının ana nedenidir. israel ve amerika birleşik devletleri açık bir ültimatom verdi: lübnan devleti litani nehri'nin güneyinde tam egemenliğini geri kazanacak, yoksa idf işi askeri yolla bitirecek. naqoura görüşmeleri havuç, tehdit olarak sunulan kara operasyonu ise sopaydı.

bu, recep tayyip erdoğan için varoluşsal bir kriz.

on beş yıl boyunca türkiye'yi, bölgedeki sünni islamcı davaların vazgeçilmez destekçisi olarak konumlandırdı. suriye onun himayesi altında olmalıydı; ancak bunun yerine, israel uçakları şu anda türkiye sınırına kadar uzanan hava sahasını kontrol ediyor. gazze meselesi, washington'a ankara üzerinde yeni bir baskı kurma aracı sağladı. hizbullah'ın çöküşü, onun levant'taki son ciddi dayanağını elinden alacaktır. onun beslediği müslüman kardeşler ağları, trump yönetimi tarafından terör örgütü olarak tanımlanacak. doğu akdeniz'deki gaz, türkiye'yi kasten ıska geçerek israel, kıbrıs ve yunanistan üzerinden avrupa'ya akıyor. atina, israel'den silah satın alıyor ve abd'nin f-35'lerine sahip olacakken, türkiye'nin ekonomisi %24'lük enflasyon ve kesinleşen resesyonun altında debeleniyor.

erdoğan'ın son on yılda yaptığı her stratejik hamle ya başarısız oldu ya da bir yük haline geldi. bir yanlış hesaplama daha (suriye'de pervasız bir hamle, yunanistan'la deniz sınırında riskli bir politika ya da yeni abd yaptırımlarına karşı gelme) rejimini geri dönüşü olmayan bir noktaya getirebilir.

lübnan acımasız ama basit bir seçimle karşı karşıya: can simidini tutup uluslararası destekle hizbullah'ı etkisiz hale getirip ülkeyiyeniden inşa sürecine başlamak ya da “direnişe” sarılmak ve onunla birlikte batmak. israel sonsuza kadar beklemeyeceğini açıkça belirtti.

ortalık yatıştığında lübnan nihayet yeniden egemen bir devlet olarak nefes alabilir. bu arada israel karşıtı politikaların en güçlü savunucusu olan türkiye, bölgesel düzenin kendisi olmadan, taraflar büyük ölçüde kendisine karşı sağlamlaşırken neler olduğunu izlemek ve nasıl sonuçlandığını düşünmek zorunda kalacak.

erdoğan'ın ayakta kalma şansı her saniye azalıyor, kendi ülkesinin eğitim sisteminin endoktrinasyonuna inanıyormuş gibi davranıyor ve burasının orta doğu olduğunu unutmuş gibi görünüyor.

bu bir ideoloji değil. bu, stratejik bir beceriksizliğin sonucu...

lübnan’ın iran’ın yeni büyükelçisine onay vermemesi, basit bir diplomatik prosedür krizi değil; tahran’ın “devletler arası ilişki” kılıfı altında yürüttüğü vekalet düzenine açık bir itirazdır.

beyrut’un verdiği mesaj net:
iran, hizbullah üzerinden lübnan’ı bir dış politika uzantısına çevirdikçe, diplomasi meşruiyet üretmiyor; aksine devlet egemenliğini aşındırıyor.

bu adım, lübnan’ın uzun süredir sessizce kabullendiği bir dengeye ilk kez kurumsal bir fren koyma girişimi olabilir.
sorun şu: bu fren içeriden mi desteklenecek, yoksa yine “istikrar” adına görmezden mi gelinecek?

ortadoğu’da krizler artık tanklarla değil; elçiler, milisler ve paralel yapılarla derinleşiyor.

yaklaşık otuz yıldır ortadoğu ile ilgili yapılan analizlerde zaman zaman kullanılan bir metafor vardır: iran bir ahtapota benzer ve kolları çok güçlüdür; kollarını kesmeden başına ulaşmanız mümkün olmaz. iran, bu kollar vasıtasıyla gücünü ve nüfuzunu sınırlarının çok ötesine yansıtırken abd ve israil gibi önemli düşmanlarıyla direkt çatışma riskini de azaltır.

birkaç yıldır söz konusu benzetmedeki unsurlarla ilgili daha önce görülmemiş gelişmeler oluyor. son yaşananlar, artık kolların kesildiğini ve sıranın gövdeye geldiğini mi gösteriyor? yoksa kollar tamamen koparılmasa bile aldıkları hasarın gövdeyi zayıflattığı; zayıflayan gövdenin de kolları besleyemez hâle gelerek sistemi yok oluşa sürüklediği bir kısır döngünün başlangıcında mıyız?

son yaşananlar, artık kolların kesildiğini ve sıranın gövdeye geldiğini mi gösteriyor? yoksa kollar tamamen koparılmasa bile aldıkları hasarın gövdeyi zayıflattığı: zayıflayan gövdenin de kolları besleyemez hale gelerek sistemi yok oluşa sürüklediği bir kısır döngünün başlangıcında mıyız? peki, iran bilim insanlarının “evrim mucizesi” olarak tanımladığı, koşullara uyum yeteneğiyle bilinen gerçek bir ahtapot gibi hayatta kalmayı başaraabilir mi?

bu sorulara yanıt ararken sistemin nasıl oluşturulduğuna ve işletildiğine bakmak; ana bileşenlerini analiz etmek ve kısa sayılabilecek bir süre içinde aldığı yıkıcı darbeleri incelemek faydalı olacaktır.

güney coğrafya'da dengeler değişiyor...
son 10 günde önemli değişimler gerçekleşti...

1. bağımsız güney yemen ilan edilmek üzere..
yemen'de stc yönetimi, güney yemen'de kontrolu ve petrol bölgelerini ele geçirerek, bağımsızlık yolunda ciddi bir adım attı. arkasında bae var.

2. israil, somaliland'i devlet olarak tanıdı
1991'de somali'den bağımsızlığını ilan etmiş somaliland, israil tarafından tanındı, yakında abd de tanıyacak.

yani, "sarı bölgelerle işaretli alanda", bae ve israil inisiyatifinde bazı kritik gelişmeler oluyor.

bu gelişmeler; aden boğazını, kızıldeniz'i, hint okyanusunun batısını kontrol edebilecek nitelikte.

israil'in hindistan'la son derece derin ilişkilerinin gelişmekte olduğunu, hindistan'dan başlayan ve bae-s.arabistan-israil-yunanistan-ab yönündeki ticaret koridorunun da, bu 2 gelişme ile bağlantılı olduğunu düşünün.

israil'in mısır'a 35 milyar dolarlık gaz satışı ile enerji açısından mısır'ı bağımlı vaziyete getirmesini de üzerine koyun.

3. iran ise; israil'den aldığı darbelerle içine kapanmış gözüküyor.
hizbullah'ı diriltmek, hamas ve islami cihat'ı ayakta tutmak çabaları olsa da, yemenli husiler ve ırak'taki irancı paramiliterler dışında bölgede etkisinin azaldığını, hele suriye'yi kaybettikten sonra "saldırı eksenini" canlandıramadığını görüyoruz. iran için, "etkisi azaldı" diyebiliriz.

4. türkiye; suriye üzerindeki kontrolunu, bölgede tam saha pres ile sürdürüyor.
israil'i kuzeyden ve hamas üzerinden de güneyden etkilemenin çabası içinde.
türkiye'nin, israil'i 1 numaralı tehdit ilan ettiği medyada yer aldı. türkiye'nin ayrıca somali'de bazı askeri unsurları var. abd ile terörle mücadele kapsamında operasyonlar gerçekleştiriyor.
türkiye'nin sudan'da da general burhan'ı desteklediğini biliyoruz. ancak, general burhan sudan'a tam hakim değil ve bae'nin desteklediği general dagola kuvvetleri (rsf) ile iç savaş halinde.
yani, türkiye de bölgede insiyatifler kullanabilecek durumda olsa da, suriye'de ve sudan'da kesin hakim diyemeyiz.

5. israil ve bae'nin çok yakın dost olduklarını not edelim.
2'linin kontrol edebildiği alanlar; yukarıda 1 ve 2. maddede belirttiğim güney yemen'in doğuşu ve somaliland'in bağımsızlığının tanınması, güney dengelerini oldukça etkileyecek kapasitede.

6. etyopya ile israil ilişkileri de oldukça derin. etyopya; ocak 2024'te somaliland ile mutabakat zaptı (mou) imzaladı. somaliland'deki berbera limanına erişim ve 20 km kıyı şeridi kiralama karşılığında, somaliland'in bağımsızlığını tanıma taahhüdü verdi. israil'in somaliland'i tanımasıyla etyopya da bu tanımayı resmileştirecek ve "güç dengesinde", israil-bae safında yer tutacaktır.

sonuç:
israil-bae-somaliland ve etyopya, güneyde baskın güç haline geliyor. abd desteği de bu ülkelerle.
israil ve bae'nin bölgede oluşturacağı deniz ve hava üsleri güney coğrafyadaki kuvvet mukayesesini ve coğrafi hakimiyeti değiştirir.

1.israil'in yunanistan ve gkry ile üçlü savunma anlaşmasına karşılık suudi arabistan ve pakistan ile bir "karşı" üçlü savunma paktı kurmayı,
2.israil'den algıladıkları nükleer tehdidi suudi arabistan gibi pakistan'ın nükleer gücüne yaslanarak dengelemeyi kendince öngörerek hareket ediyor olsa gerek

ancak, türkiye bir nato müttefiki ülke. dolayısıyla nükleer şemsiyesi nato

sivil nükleer enerji düşüncesi varsa o zaman bunu akkuyu ve sinop'taki nükleer santralleri rusya'ya değil nato müttefiklerinden birine veya kore yahut japonya'ya vererek hatta brezilya, arjantin ve güney afrika cumhuriyeti gibi ülkelerle işbirliği geliştirerek başlatmak mümkündü

ayrıca, yunanistan ve gkry dosyalarının türkiye'nin ab üyeliği hedefini de ilgilendirdiği unutulmamalı.

israil ile gerginliği mümkün mertebe düşürmek ise abd'nin caatsa/ndaa yaptırımlarını kongre üzerinden esnetmek veya kaldırmak için zorunlu. zira, bunu sağlamak yalnızca trump ile "kişisel dostluk diplomasisi" üzerinden mümkün değil

bu bakımlardan suudi arabistan ve pakistan ile üçlü bir savunma paktı geliştirmek türkiye'nin dış politikasının ve ulusal güvenlik politikalarının tümleşik insicamını tahkim etmez aksine bozar

"get used to it, normalization is dead": saudi arabia's wild incitement against ısrael.
@ amitsegal

ın the past month, the saudi media has been broadcasting texts that would make even al-jazeera turn pale
• senior officials in the region estimate: there will be no agreement with riyadh in the foreseeable future • what caused the turnaround? ıronically - precisely the ıdf's severe attack on the ıranian nuclear sites.

photo showing an image of a smirking bibi in front of mbs with smoke in the background, then the caption to the photo:
the mindset in riyadh: "ıf ı don't fly, no one flies." [is the punchline to a famous ısraeli joke]

here is the updated assessment heard in important capitals in the region: normalization with saudi arabia is dead, at least for the foreseeable future. the strategic decision to pursue reconciliation with ısrael has been replaced by a wild campaign of incitement, the depth and damage of which is questionable. when qatar's "plastic empire" is unleashed on ısrael through al jazeera, it is very harmful, but when the preacher in mecca poisons the entire sunni world against ısraelis – that is something entirely different.

ın the past month, the al-arabiya network has been worse than al-jazeera in the texts it has broadcast against any normalization with ısrael. saudi podcasters, who specialize in luxury cars or sports, are suddenly cursing zionism and the abraham accords . the broader context is the saudi military confrontation with the emirates in yemen; an attack that should greatly disturb ısrael and the us, and delight the houthis who see their enemies fighting each other.

why is this happening? strangely enough, ısrael has fallen victim to its historic success in severely damaging ıran’s nuclear program and its proxy network. ın 2015, the saudi king sent a note to netanyahu congratulating him on his speech in congress against the nuclear deal. there, the seeds of cooperation with the moderate sunni states were sown, culminating in the abraham accords. as concerns about ıran reached their peak and interest in the palestinian issue reached its lowest point, the de facto ruler, mohammed bin salman, embarked on a campaign to prepare hearts for peace with ısrael. the date was the end of september 2023.

october 7th turned everything around: it both catalyzed arab interest in the palestinian issue and led to the ısrael-ıran war on seven fronts. saudi arabia received the goods it wanted in tehran for free, and the price it demanded for the palestinian issue rose sharply. contrary to the impression created, neither netanyahu nor dermer were particularly keen to pay any price to the saudis. “ıf no, then no – not by force,” netanyahu said at one of the cabinet meetings.

now that the saudis are not celebrating the abraham accords, they are trying to undermine the foundations of their support, from morocco to the emirates. the person ı spoke to this week used an arabic proverb to explain this: “alla li ma batul al-anab, bakol anu hamed” – he who does not reach the grapes, says they are sour. ı offered an ısraeli version, straight from the legacy of anti-aircraft warfare: “ıf ı do not fly, no one flies.”

donald trump is a man with a move or two in riyadh. ısrael and its friends in the region should ask him to use his influence to stop the venomous campaign against his main international legacy, and to make it clear that an attack on the agreements is an attack on him.

türk donanması vs israel hava kuvvetleri: kim kazanır?

kağıt üzerinde türkiye, denizde israel'i ezip geçmelidir.

türkiye, akdeniz'deki en büyük ve en güçlü donanmaya sahiptir. buna karşılık israel, esas olarak kıyı savunması, gaz platformlarının korunması ve sınırlı güç projeksiyonuna odaklanan kompakt bir filoyu kullanır.

bu geleneksel bir donanma-donanma mücadelesi olsaydı, türkiye açık bir avantaja sahip gibi görünebilirdi. ancak bölgenin gerçek stratejik geometrisinde gemiler hikayenin sadece yarısıdır.

belirleyici değişken denizdeki gemiler değil, hava gücüdür. ve işte burada denge israel'in lehine keskin bir şekilde değişir. ankara için rahatsız edici gerçek şudur: türk donanması, büyüklüğüne rağmen, israel hava kuvvetleri'nin sürekli baskısı altında serbestçe hareket etmekte zorlanacaktır. doğrudan bir çatışma senaryosunda, israel'in hava üstünlüğü, türk gemilerinin güvenli bir şekilde yapabilecekleri, gidebilecekleri yerler ve kalabilecekleri süre konusunda ciddi sınırlamalar getirecektir.

deniz gücü ve hava gücü

türk donanması büyük, profesyonel ve iddialı bir gemi inşa programı ile desteklenmekte. türkiye'nin tersaneleri artık modern korvetler, hava savunma fırkateynleri ve denizaltılar üretirken, ankara açık denizlere ulaşma ve bölgesel etki kazanma hedeflerini açıkça ortaya koyuyor. ham deniz gücü söz konusu olduğunda, türkiye komşularının çoğunu geride bırakmaktadır.

ancak modern deniz savaşı, mutlak hava üstünlüğü olmadan faaliyet gösteren yüzey gemilerine karşı acımasızdır ve affedici değildir. en gelişmiş savaş gemileri bile, saklanamayan, hızlanamayan ve kolayca dağılmayan, radar sinyali yayan ve yavaş ilerleyen hedeflerdir. hayatta kalma olasılıkları, kendi füze savunma sistemlerinden çok, üzerlerindeki hava korumasının kalitesine bağlıdır.

türk donanması'nın yapısal zayıflığı burada ortaya çıkıyor. israel gibi elektronik harp, istihbarat entegrasyonu ve hızlı saldırı dizilerinde üstün olan, yüksek güçlü bir düşmanın sürdürülebilir hava harekatına karşı optimize edilmemiştir. eşdeğer bir donanmaya karşı, sayı ve katmanlı gemi savunmaları önemlidir. üstün bir hava kuvvetine karşı ise, aynı sayılar bir yük haline gelir. her ek gemi, başka bir radar izi, korunması gereken başka bir yüksek değerli hedeftir.

israel'in gerçek avantajı

israel'in avantajı genellikle f-35'ler hakkında bir tartışmaya indirgenir. bu, daha derin bir noktayı gözden kaçırır. israel hava kuvvetleri sadece gelişmiş jetlerin bir koleksiyonu değildir: hız ve hassasiyet için optimize edilmiş entegre bir öldürme zinciridir. bu sistemin merkezinde, israel'e düşman radarında görünmeden deniz hedeflerini tespit etme, izleme ve belirleme yeteneğine sahip gizli bir ön sensör ve saldırı platformu sağlayan f-35ı adir bulunmaktadır. ancak f-35ı tek başına çalışmaz. hedefleme verilerini, büyük gemi savar yükleri ve uzun menzilli stand-off silahları taşıyabilen f-15 ve f-16 savaş jetlerine aktarır. bu mimari, israel'in son derece etkili, çok boyutlu hava operasyonları düzenlemesine olanak tanır.

idf, elektronik ve siber savaş yöntemleriyle sensörleri ve iletişim sistemlerini bozabilir, deniz hava savunmasını bastırabilir, türkiye'nin önemli askeri varlıklarını nokta atışı hassasiyetle hedef alabilir ve hızla güvenli bir bölgeye çekilebilir. buna karşılık, deniz kuvveti unsurları doğası gereği yavaştır. hızlı bir şekilde yer değiştiremezler. saklanamazlar. ve hava kuvvetlerinin sorti yapma hızına benzer bir hızda kayıplarını telafi edemezler.

bu asimetri, sıkıştırılmış zaman çizelgeleri ve hızlı operasyonel karar vermeyi vurgulayan israel doktrinine doğrudan uygundur. israel'in amacı, türk filosunun tamamını yok etmek değildir. amacı, filonun hareket özgürlüğünü kısıtlamak ve israel yakınlarındaki herhangi bir operasyonu çok riskli ve son derece maliyetli hale getirmektir.

gizlilik açığı

dahası, şu anda ankara'nın duruşunu zayıflatan bir teknolojik dengesizlik var. türkiye, f-35 programının bir parçası değil ve israel'in ileri penetrasyon yeteneklerine eşdeğer bir gizli savaş uçağına da sahip değil. bu önemli, çünkü filo hava savunması sadece gemide bulunan füzelerle ilgili değildir: çatışma sınırlarını dışa doğru genişletmekle ilgili aynı zamanda. kendi stealth uçakları olmayan türkiye, deniz savaşı bölgesi yakınlarındaki israel hava sahasını kontrol etmekte veya gemilerinin yerini tespit edilip izlenmesini önlemek için israel gözetleme platformlarını yeterince erken bastırmakta zorlanacaktır. türk hava kuvvetlerinin güçlü desteğine rağmen, dinamik durum yine de yetersiz kalacaktır.

israel'in stealth uçakları, türkiye'nin sensör menzilinde operasyon yapabilir, hedef verilerini toplayabilir ve hava savunma menzilinin dışından saldırı emri verebilir. türk donanması, kısa sürede kendini kısmi körlük durumunda bulacaktır.

türkiye zayıflığının farkında

bu dengesizlik durumu teorik değildir. bu durum, türkiye'nin başka yerlerdeki askeri iddialı tavrına rağmen, genellikle israel ile herhangi bir çatışmadan kaçınmasının nedenini açıklamaktadır. deniz gücü, görünür bir siyasi araçtır. sinyaller gönderir. ancak gerilimi azaltmak yavaştır ve bir kez konuşlandırıldıktan sonra geri çekilmesi zordur. buna karşılık, hava gücü esnektir, tersine çevrilebilir ve modüle edilmesi daha kolaydır. israel bunu biliyor ve hava devriyeleri ve askeri tatbikatları, denizdeki bir çıkmaza girmeden ölçeklenebilir caydırıcılık sağladıkları için kullanıyor.

ankara'nın bakış açısından da hesaplama aynı derecede açıktır. israel'e karşı deniz gücüyle baskı kurma girişimi, daha hızlı tepki verebilen ve daha sert vurabilen bir düşmanla hemen yüzleşecektir. türkiye bazı kayıpları göze alabilse bile, bunu sürekli hareket ve itibar baskısı altında yapmak zorunda kalacaktır.

stratejik sonuç

peki, türk donanması israel donanmasını denizde yenebilir mi? kesinlikle. deniz kuvvetleri açısından türkiye üstünlüğe sahiptir.
ancak türk donanması, israel'in sürekli hava baskısı altında serbestçe hareket edebilir mi? cevap neredeyse kesinlikle hayırdır.

nihayetinde, filo büyüklüğü savaş sonuçlarını belirlemez. hava üstünlüğü belirler. israel'in hava gücü türkiye'yi caydırabilir, hareket özgürlüğünü kısıtlayabilir ve deniz macerasına yüksek maliyetler yükleyebilir. bu gerçeklik, türkiye'nin israel'e yakın zamanda deniz saldırısı düzenlemesinin olası olmadığını gösterir. dahası, her iki taraf da riskleri ve çatışmanın tırmanma dinamiklerini anlamaktadır. ancak askeri bir çatışma çıkarsa, türkiye'nin deniz gücü kağıt üzerinde göründüğünden çok daha az belirleyici olacaktır.

israel-türkiye rekabetinde büyüklük önemlidir, ancak hava gücü esas belirleyicidir.

osmanlı imparatorluğu geri döndü! türkiye somali'yi sömürüyor.
cumhurbaşkanı hassan sheikh mohamud ile imzalanan petrol anlaşması parlamentoyu devre dışı bırakarak ona imza rüşveti veriyor ve somali halkınının elini boş bırakıyor.

somali, türkiye ile adil olmayan bir anlaşma imzaladı:

- türkiye, paylaşımdan önce petrol üretiminin %90'ını alıyor.
- somali, yerel istihdam yaratmadan yaklaşık %5 alıyor.
- anlaşmazlıklar somali yasalarına göre değil, istanbul mahkemelerinde çözülecek.
- türkiye, somali'nin izni olmadan yurtdışına serbestçe ihracat ve satış yapabilir.
- anlaşma, parlamentoyu atlatıyor ve anayasayı ihlal ediyor.

türkiye cumhurbaşkanı erdoğan, etiyopya'ya somaliland'ı tanımaması için çağrı yaptı.

erdoğan, ortak basın toplantısında ev sahibi ülkeye “somaliland'ı tanımak etiyopya'nın yararına değil” dedi.

somaliland'ın tanınmasını engellemek, şu anda türkiye'nin dışişleri politikasının bir numaralı önceliğidir.

bu haber, somaliland ve etiyopya'nın, etiyopya'nın somaliland'ı resmi olarak tanımasını tetikleyebilecek yeni bir anlaşma üzerinde çalıştığına dair haberlerin ortasında geldi.