pastırma yazı

pastırma yazı kapıdaymış.

pastırma yapımı zamanına denk gelmesi ve pastırmanın kuruması için en ideal sıcaklık olması nedeniyle ''pastırma yazı'' denilmiştir.

kış temizliği için son fırsat.

sıcağı seven biri olmama rağmen, her sene, soğuğu özlememe sebep olan hava olayı.
allah'tan bitiyor gidiyor.

bizim burada fukara tomuzu (temmuzu) denilen olay

bu sene erken mi geldi ne? şu sıralar yüklendi. kuruldu.
işin ilginç yanı, almanın buna kocakarı yazı demesi; yaşlanmış yaz. yaz ölüyor gibisine.
(bkz: altweibersommer)

(bkz: kocakarı soğukları)

doğrusu pastırma ayazıdır ama halkımız hangisi prim yapan ise onu kullanmayı sever, yanlış da olsa.

neyse.
bu sonbaharın son zamanlarına yakın bir dönemdir. özelliği ülkemizde deniz suyu ile hava sıcaklığının esitlendiği kıyı kesimler ve bu sayede atmosferin durgunlaşması ve yüksek basıncın bir süre etkili olmasıdır.
hava sıcaklıkları pastırma üretimi yapılan yerlerde gündüzleri yüksekken, geceleri donma seviyesine yaklaşır ve pastırmanın bir nevi dry aged etkisiyle kurumasını sağlar. doğal olduğu için tabi aromayı da artırır.

pastırma üretimi için iyi, uzaması halinde başta ekin ve barajlar için tehlikeli bir dönemdir.

sabahları ortaya çıkan, tatlı tatlı üşüten, pastırmaların kurutulduğu hafif ayazdan dolayı pastırma ayazı , öğle sonu ortaya çıkan ve yazı hatırlatan parlak güneşten dolayı pastırma yazı , bazen normali aşan ve hafiften de terleten sıcak havadan dolayı da pastırma sıcakları gibi üç farklı isim ve benzetmeler kullanılmaktadır, tabi canımız hangisini kullanmak isterse. bazen erken geldiği yanılgısına kapılır, ekim sonu değil de kasım sonunda olduğunu düşünürüz ve geldiğinin farkında olmayız. ekim sonundan başlayıp kasım başını da kapsayan bir ara mevsim dilimidir. bazen uzun bazen kısa sürer. ne aşırı sıcak ne de aşırı soğuk gibi rahatsızlık vermeyen, aksine keyif veren, tabiata ayrı güzellik katan, sevilesi bir mevsim aralığıdır.

ekim ve kasım aylarında sıkça gündeme gelen, mevsim normallerinin üzerindeki sıcak ve güneşli hava durumunu ifade eden kalıp. bu dönemlerde gece ve sabahları sis görülmesi de muhtemeldir.

ben esasen sözün çıkış noktasını merak ediyordum. şöyle bir araştırınca mevzunun kayseri'ye dayandığını öğrendim. eskiden kayseri ve civarında pastırma üretimi bahsi geçen sıcak ve kuru günlere denk getirilirmiş. malum etin kuruması için güneş lazım. nem de olmayacak. yani tam sonbahardaki sürpriz sıcaklıkları ifade ediyor. o sebeple de halk arasında ismi bu şekilde kalmış. yalnız bir kayseri'den memlekete nasıl yayılmış onu bilemiyorum. belki de meteoroloji haberlerini sunan kayserili bir spikerin başının altından çıkmıştır kim bilir?

aslında farklı ülkelerde de benzer havaları ifade eden kalıplar var. ingilizler bu tabir için ındian summer ifadesini kullanıyor. ama almanlarınki çok daha komik: altweibersommer. yaşlı kadın yazı anlamına geliyor.

yazı gitsin pastırması kalsın artık.