ruhi su

mehmet ruhi su

1912/1985 yılları arasında yaşamış türk halk müziği opera sanatçısı/ bağlama virtüözü olarak bilinir.

basbariton ruhi su türküler söylüyor programları düzenlemiş, adı kendi markasını oluşturmuştur.
1985 yılında hayatını kaybetmiştir.

aydınlara türkü dinlemeyi öğreten, bir kocaman sesli adam, sosyalist. 1912 yılında van'da başlayan hayatı, bundan tam 38 yıl önce, 20 eylül 1985'te istanbul'da sona erdi. politik duruşu yüzünden işinden edildi, yetmedi meşhur sansaryan han'da işkenceden geçirildi, hastalandı tedavisi için pasaport verilmedi, ölümüne göz yumuldu. devri daim olsun.

mahsus mahal

ünivdeyim, rock, gitar, içki, karı, kız gırla...nereden denk geldi, ne alaka bu türküyü bir şekilde dinledim...sonrası huşu...

efsane

bir anıttı o. sesten bir anıt adeta. gözlerinin yaşardığını -belkide ağladığını- gördüm ustanın. güldüğünü göremedim hiç. lise ve ilk üniversite yıllarımda bir kaç kez dinleme fırsatı bulmuştum. müthiş bir hüzün ve ciddiyet ortamı oluşurdu o söylerken. alkış şamata sevmez istemez bunu da hissettirirdi..
"sorarlar bir gün sorarlar" hiç silinmeyecek kulaklarımdan.. ışıklarla yoldaş o şimdi biliyorum. ama hala her dinlediğimde yanıbaşımda sanki tüm ciddiyetiyle..şöyle ağız dolusu 'yüreğine, sesine sağlık be usta' diye haykırmaya çekiniyorum..

ahmet kaya; daha kimse tanımıyor, büyük bir ruhi su hayranı, bir şekilde karşısına geçiyor, çalıyor bir şeyler, ruhi su sinirleniyor, bağlama böyle çalınmaz deyip azarlıyor...dert ediyor bunu ahmet kaya ve ilk konserinin adını, "bağlama böyle de çalınır" yapıyor...

gam elinden benim zülfü siyahım türküsü ile gecemi aydınlatan büyük sanatçı



sonrasında se mahsus mahal ile rakı sofrası kurduran üstad

12 eylül darbesini duyuran 1 no'lu bildirinin okunmasından sonra trt radyosundaki yetkililer artık ismi darbeyle özdeşleşen (seneler sonra sosyal demokrat olduğunu söyleyecekti) (bkz: hasan mutlucan)'dan '' yine de şahlanıyor aman '' türküsünü yayına vermişlerdi. o sırada hışımla yayın odasına eline silahla giren bir general ''kim çalıyor bu ruhi su'yu'' diye bağırmış. sonra bandı görünce çalanın ruhi su olmadığına ikna olmuşlar.

ruhi su, klasik müzik ve opera geçmişi olan bir halk müziği yorumcusu ve araştırmacısıydı. onun tarzında türk halk müziği, bir meyhane eğlentisi olmaktan çıkmış, bas, bariton ve tenor seslerin kullanımı, çok sesli sazların katılımıyla törensel bir havaya bürünmüştü. halk müziğini konser alanlarına taşıyan ilk kişi ruhi su'dur. o dönem bazı çevreler, ruhi su'yu halk müziğini otantikliğinden çıkarıp, fazla akademik bir alana taşıdığını söyleyerek eleştirmişlerdir. halk müziği üzerindeki fikirlerinin uygulama alanı da şüphesiz (bkz: dostlar korosu) idi. ruhi su halk müziğini şehirlileştiren adamdı. 60'ların ikinci yarısıyla beraber bu orkestral devrim, geleneksel müziğimize üniversiteli gençlerin ilgi duymasını sağladı. keza aynı durum güney amerika ve yunanistan'da da vardı. yani yerel ve etnik müziğin kimliğini kaybetmeden tadiliyle siyasi ve şehirli bir tavra bürünmesi, gençlerce sahiplenilmesi. sübjektif bir yorum ama galiba (bkz: muzaffer sarısözen) ile tam tersi bir istikameti temsil ediyorlardı.

siyasetiyle ilgili fazla konuşmaya hakkım yok. yalnız ülkeden dışarı çıkamayıp burada kanserden ölmeye bir nevi mahkum edilmesi, bu devletin sayısız ayıplarından bir tanesidir. seneler sonra (bkz: yalçın küçük)'ün ruhi su için ''vanlı bir ermeni yetimidir'' iddiası magazinden öte bir anlam taşımıyor. hangi dil ile gönlünü açıyorsan o dili konuşan millete mensupsundur. son olarak kendisinin, ölümünden birkaç sene önce ahmet kaya'yı dinleyip kızdığı bir vakayı da burada aktarmıştım.

(bkz: saz böyle de çalınır)

rahmetli anneannem ile yaşadığımız dönemde en sevdiği türkü olan burçak tarlasını kendisinden açtığım, rahmetlinin de koca sesli adam diye tanımladığı halk müziğinin ve bittabi halkının önemli insanı.

aydınlara türküyü sevdiren adam olarak bilinir. en sevdiğim eseri, şişli meydanında üç kız'dır. kanlı 1 mayıs'ı anlatır. sen rahat uyu ruhi baba. sabahın da türkülerin de hâlâ sahibi var.

hani biz yapmadık, onlar yaptı dediğimiz olaylar var ya, tüm ailesini orada kaybetmiş, yetimhanede büyümüş bir ermenidir. beni türkü deryası ile tanıştıran kişidir. özellikle acem kızı

yıllardır türküleri sadece kendisinin sesinden dinlerim.

muazzam bir değerdir!

türk (anadolu) halk müziği üzerine çalışmalar yapmış. halk müziğinin yapılandırılmasında önemli katkıları olmuş biridir. tabi türkiye cumhuriyeti dönemi açısından yaklaşıyoruz olaya.

istersek öve öve bitiremeyebiliriz kendisini ama ben iyi bir müzisyen olmanın ötesinde olduğunu belirtmek istedim.

ek : ülkücülerin mezarına kurşun sıktığı özel bir insandır aynı zamanda. türk toplumuna olan katkılarını kutlamak istemiş olabilirler, bilemiyorum. sadece kurşunları neden gökyüzüne değil de kendisine/yer yüzüne doğru sıkmışlar anlayamadım..