tomris

kulağa hoş gelmesine rağmen etrafımızda fazla rastlayamadığımız bir kadın ismi.

pers imparatoru büyük kiros'un kafatasından şarap içerek oğlunun intikamını almasıyla meşhur massaget kraliçesi.

ılk türk kadın hükümdar.

bu isimde bir türk kadın öykü yazarı ve çevirmenimiz yaşamıştır. tomris uyar. il eşi ülkü tamer , ikinci eşi ise turgut uyar'dır. cemal süreyanın da kendisine aşık olduğu bilinmektedir. cazibesine kim bilir başka kimler kapılmıştır acaba diye düşünmeden edemiyor insan .

demir anlamına geldiği düşünülen kadın ismi. timur isminin kadın versiyonu. ayrıca yukarıda da yazılmış. pers imparatoru kiros'un oğlunu öldürmesi üzerine intikamını kiros'u yenerek, öldürüp kafatasından şarap içmek suretiyle almıştır.

lisedeki coğrafya hocamın ismidir. çok şey öğrendim ondan. selam olsun.

sakaların(iskitlerin) bir grubu olan massagetlerin kraliçesidir. filminde de olmak üzere birçok kaynakta olduğu üzere kocasını kurtarmak için pers hükümdarı ile savaştığı anlatılır ki.. herodot'ta böyle bir şeyden bahsetmez. m.ö. pers hük. ıı.kiros ya da büyük kiros'un son seferi kuzey doğusundaki topraklarda bulunanan massagetler üzerinedir. tomris'e evlenme teklifi eder, böylece halkını ve topraklarını elde edeceğini düşünür fakat tomris tarafından bu teklif reddilir. nihayetinde savaş başlar; hatta tomris büyük bir jest yaparak oxus nehri'ni geçmesine izin verir ve onu orada vurmayacağını söyler. nehri güvenli şekilde geçen pers ordusu, tarihi boyunca bolca yaptığı ziyafet entrikasını biraz daha geliştirerek ordu yükünü zayıf askerlele bırakır ve kaçtı süsü verir. tomris'in ordusunun üçte birlik kısmının komutasında olan spargap tarafından burası kolayca ele geçirilir. ordusu iyice sarhoş olunca persler geri döner ve çoğunu öldürüp tomris'in oğlunu esir eder. pers sarayına götürülen spargap burada ellerinin çözülmesi için yalvarır ve ilk kaptığı bıçakla intihar eder. tüm bunları duyan tomris, kana susamış kiros diye haber yollar, oğlumu hile ile tuzağa düşürdün, bu kazandığın zafer sana yeter ordunu çek git der ve yemin eder kiros'u kana doyuracağına ve gerçekleşen savaş neticesinde,başta da söylediğim gibi bu kiros'un son savaşı olur. denilir ki tomris elinde bir bez torba ile savaş meydanında kiros'u arar, bulur ve kellesini kan dolu torbaya daldırarak kana doyurduğunu söyler.

büyük kiros oğlunu öldürünce intikamını alır . kiros`un başını kan fıçısına atar ve 'hayatında kan içmeye doymamıştın, şimdi seni, kanla doyuruyorum!' der.
kadınlar isterse neler yapacağını gösteriyor.
ilk duyduğumda hayran kalmıştım.

tomris ilk türk kadın hükümdar. ayrıca turgut uyar'ın eşinin adıdır.

m.o. 6. yuzyilda yasamis bir massaget kralicesidir. pers krali kiros'a karsi kazandigi zaferle unludur.

antik cagda buyuk kiros'un imparatorlugu sirasinda yasamis efsanevi bir kadin liderdir.

kuzeydogu iran, bugunki turkmenitan ve ozbekistan civarlarinda hukum suren massagetlerin kralicesiydi.

tomris'in yasami hakkinda net bilgiler olmasa da hem tarihi kaynaklar hem efsanelerden elde edilen bilgiler dogrultusunda bircok bilgi ve hikaye vardir.

tomris cesur bir lider olarak taninir ve massaget halkinin koruyucusu olarak bilinir. o tarihin unutulmaz kadin liderlerinden biridir.

kendisiyle ilgili en bilinen olay da pers imparatorlugunun onemli imparatorlarindan olan kiro'a karsi m.o. 530 yili civarinda savasmasidir.

savasin sebebi, iran topraklarini istila eden pers imparatoru kiros'un, bazi kaynaklara gore tomris'in oglu spargapises'i tuzaga dusurerek esir almasi ve sonra onu affedip serbest biraksa da onun intihar etmesidir.

bunun uzerine tomris, perslere karsi ordusunu toplayip savas acar.

savasin detaylari konusunda farkli anlatimlar olsa da genel olarak perslerle massagetler arasindaki catismanin siddetli ve kanlu gectigi biliniyor.

savastan sonra tomris'in pers imparatorluguna agir bir darbe vurdugu ve kiros'u öldürdüğü belirtilmektedir

efsaneye gore tomris, buyuk kiro'un kafasini kan dolu bir ficiya atip:

"hayatinda kan icmeye doymamistin, simdi seni kanla doyuruyorum!" der.

bu savas da antik caglarin onemli olaylardan biri olarak tarihe gecip bircok edebi esere konu olmustur.

janset paçal’ın tek kişilik oyunun adı. çok keyif aldım çok güzeldi. tomris uyar’dan esinlenilerek hazırlanmış. janset çok güzel şiir okuyor ve şarkı söylüyor bayıldım. yani o kadar naif bir yerden ilişkilere dair bir oyun ki. çok sevdim.

kırk dakikadan aklımda kalan tek şey.

(bkz: hazır adam demişken)
(bkz: hazır adam)

olsa da alsak.

1 kadin ismi. evet.

karizmatik ve bir o kadar fonetik kadın ismi.

kurgusal karakter. yok böyle biri.

türk kahraman.

çankırı demek. yok öyle bir yer.

tomris hatun, milattan önce 6. yüzyılda yaşamış türk kadın hükümdar. saka konfederasyonunun yöneticisiydi. adı, günümüz türkçesinde "demir" anlamına gelen "temür" sözcüğünün farklı bir telaffuzudur. kendisi irani değil, türktür. saka konfederasyonu türkler ve iranlıların bir arada yaşadığı lakin yönetici sınıfın türk olduğu* bir devlet yapılanmasıdır. tomris hatun'un meşhur hikayesi bir hatun destanı olarak tarihe geçmiştir.

dönemin en büyük bölgesel gücü olan ahameniş imparatorluğu, sınırlarını doğuya doğru genişletmek istiyordur. imparator büyük kiros, gözünü saka topraklarına dikmiştir. kiros, savaş zahmetine girmeden tahtın meşru ortağı olmak için tomris hatun'a evlilik teklif eder. tomris, teklifi sert bir dille reddeder. kiros, ordusuyla saka topraklarına girer. persler kazanabilmek için hileye başvurur. içinde yiyecekler ve şaraplar olan lüks bir çadırı, türk ordusunun hareket güzergahına bırakırlar. tomris hatun'un oğlu sarp beğ komutasındaki öncü saka birliği, çadıra girdi. eğlenceye dalan ve şarabın etkisiyle sızan askerler, baskın yapan persler tarafından katledilir; tomris'in oğlu ise esir düşer. sarp beğ, esareti kendine yediremeyerek intihar eder.

dünyada bir türk hükümdardan daha korkunç bir şey varsa o da evlat acısıyla yüreği yanmış ve gözünü kan bürümüş bir türk hükümdardır.

m.ö. 530 yılında, bugünkü seyhun nehri yakınlarında tarihin en kanlı savaşlarından biri gerçekleşir. tomris hatun, ordusunun başına bizzat geçerek persleri bozguna uğratır. karısı, kızı, oğlu ve tüm halkıyla savaşan sakalar, pers ordusunu tamamıyla imha eder büyük kiros da savaş meydanında öldürülür.

tomris hatun, türk tarihinin first lady'si kabul edebileceğimiz bir kişilik ve yüce bir değerimizdir.

m.ö 529 mesketya.

iran turan savaşlarının en büyüğü, dünyanın görüp görebileceği en kanlı savaşın hikayesidir.

büyük kiros asya’ya giden yolda önündeki tek engeli aşmak üzereydi. bugünkü ahıska türklerinin ataları mesketler kiros’un bitmez tükenmez ordusuna direnmeye çalışsalar da anadolu’da sivas’tan başlayarak seyhun nehri vadisine kadar savaşarak geri çekildiler.

kiros’un etrafında ölümsüzler taburu, vahşi savaş köpekleri ve ufkun bittiği yerin de ötesine uzanan uçsuz bucaksız bir ordusu vardı.

burası tomris’in geri çekilebileceği son çizgiydi. iki dağın arasındaki derin vadi iki ordunun gücünü eşitliyordu. tomris, koca bir ağacın gövdesine sabırla inen küçük bir balta gibi kiros’un ordusunu burada yok edecekti.

ama oğlu farhavis kaçmanın utancına daha fazla dayanamadı ve bir avuç gönüllüyle beraber doğrudan kiros’a at sürdü. vahşi köpekleri geçtiler, ölümsüzlere ölümün acı tadını tattırdılar.

etrafları sarıldı, bir bir öldürüldüler. en son farhavis de öldürüldü.

işte o an tomris, kiros’a haykırdı, (b:seni kana doyuracağım!)

söylediğini yaptı da kuşkusuz! kiros, kendinden emin seyhun vadisine girdiğinde kendisini ölümsüzler taburu bile kurtaramadı. ahameniş’in büyük imparatoru kiros burada can verdi ve kan dolu bir fıçının içinde tomris’in huzuruna çıkarıldı.