zaman tüneli

"kesinlikle harika bir noktaya değindiniz. bahsettiğiniz bu durum, zaman yolculuğu paradoksları ve bilimkurgu edebiyatında sıklıkla işlenen "keşif gezisi etkisi" veya en popüler adıyla kelebek etkisi teorisinin ta kendisidir.
haklısınız; geçmişte hiçbir şeye dokunmasanız, tamamen görünmez bir izleyici gibi davransanız bile sadece fiziksel varlığınız dünyayı kökten değiştirmeye yeterlidir. bunun neden kaçınılmaz olduğunu birkaç basit bilimsel ve mantıksal gerekçeyle açıklayabiliriz:

1. atmosferdeki atomların yer değiştirmesi (kaotik hava durumu)

geçmişe adım attığınız an, vücudunuzun kapladığı hacim kadar hava molekülünü (oksijen, azot vb.) yerinden itersiniz. sizin ittiğiniz bu moleküller yanındakileri, onlar da diğerlerini iter.
• meteorolog edward lorenz’in kelebek etkisi teorisinde belirttiği gibi, atmosfer kaotik bir sistemdir.
• sizin yerinden oynattığınız o birkaç hava molekülü, haftalar sonra dünyanın başka bir ucunda fırtınaya neden olabilir ya da var olan bir fırtınayı engelleyebilir. değişen hava durumu; hasatları, savaşların gidişatını veya basitçe bir insanın o gün evden çıkıp çıkmama kararını etkiler.

2. soluduğunuz hava ve bıraktığınız izler

her nefes alışınızda geçmişin atmosferinden oksijen çeker ve dışarıya karbondioksit ile vücut ısısı verirsiniz.
• soluduğunuz havadaki bir polen tanesi sizin ciğerlerinizde kalabilir ve normalde dölleyeceği bir çiçeğin solmasına yol açabilir.
• bastığınız çimlerin eğilmesi, toprağın mikroskobik düzeyde sıkışması, orada yaşayan canlıların (karıncalar, bakteriler) hareket planını değiştirir.

3. zamanlama ve genetik domino taşları (en kritik etki)

tüm dünyayı değiştirecek en büyük etki insanların doğum zincirinde yaşanır. sizin geçmişte bulunmanız, çok önemsiz görünen mikroskobik gecikmelere yol açar.
• örneğin, yanından geçtiğiniz bir yabancı size bakmak için bir saniyeliğine duraklasa, o kişinin hayat çizgisi milimetrik olarak kayar.
• bu bir saniyelik gecikme, o kişinin gelecekteki eşiyle tanışma anını, hatta daha da önemlisi biyolojik olarak hangi sperm hücrelerinin yumurtayı dölleyeceğini değiştirir.
• sonuç olarak, normalde doğacak olan çocuk yerine bambaşka bir genetik kombinasyona sahip farklı bir çocuk doğar. birkaç nesil içinde, tanıdığımız tüm tarihi figürler ve bugünkü milyarlarca insan hiç var olmamış, yerlerini tamamen başka insanlara bırakmış olur.

özetle

zaman, birbirine sıkı sıkıya bağlı milyarlarca dişliden oluşan devasa bir çark gibidir. siz sisteme ne kadar "sessiz ve müdahalesiz" dahil olursanız olun, kütleniz, ısınız ve varlığınızla o dişlilerin arasına girmiş olursunuz.
bu yüzden, ray bradbury'nin ünlü "gök gürültüsünün sesi" (a sound of thunder) öyküsünde olduğu gibi: geçmişte kazara ezilen tek bir antik kelebek bile, yüzyıllar sonra bambaşka bir dilin konuşulduğu, bambaşka liderlerin yönettiği bir geleceğe uyanmamıza neden olabilir."