5g

beşinci nesil şebekelerle uyumlu telefon anlamına geliyor. bu da fazlaca anten, uyum problemi, tüketilen pil anlamına geliyor.

saniyede birkaç gigabit'lik indirme hızına ulaşabilen, 5. nesil kablosuz iletişim teknolojisi.

ben yine açıklayayım uzun uzun da, isteyen okusun ve sağlığa olası etkilerini görsün.

***

5g teknolojisinin bant genişliği yüksek. bu yüzden veri iletişiminde önemli hızlara ulaşabiliyor. bir filmi ya da oyunu saniyeler içinde indirmenize imkân veriyor mesela. fakat tamamen böyle bir sisteme geçmek masraflı olur, zira bunun anten yapısı, şu anda kullandığımız iletişim teknolojisine uygun değil. bu iş için kullanılacak olan eletromanyetik dalgaların uzun mesafelere kadar iletilebilmesi için, baz istasyonlarının birbirine yakın olması gerekiyor çünkü bunların seyahat mesafeleri diğerlerinden kısa. elektriğin doğru akımı gibi düşünebilirsiniz bunu. parazitlenme ihtimali de bu yüzden yüksek. yani özetle, bunu verimli kullanabilmek için altyapının yenilenmesi gerek.

bu olumsuzluğu azaltmak adına buna takviye olarak farklı dalga boyunda dalgaların kullanılması da söz konusu ama bu verimi düşürüyor.

***

bu konuyla ilgili daha önemli bir sıkıntı var. o da, bu teknolojinin sağlık üzerinde bırakması muhtemel etkiler. bu tartışmanın nedeni, bu teknolojide kullanılacak olan dalgaların dalga boylarının eskisinde kullanılandan daha kısa olması. dalga boyu kısaldıkça dalganın enerjisi artar ve enerjisi arttıkça insana zarar verme kapasitesi yükselir şeklinde özetleyebilirim konuyu. mesela x ışınları yüksek enerjili olduğundan bunlara maruz kalınması iyi değildir.

***

bu tip durumlarda, böyle dalgalara maruz kalmanın süresi önemli hale gelir. van allen kuşakları'nın geçilebilmiş olmasının nedeni, ay yolculuğu sırasında orada uzun süre kalmaya gerek olmamasıydı. mesela hastanelerde kullanılan görüntüleme yöntemleri de böyledir. aslında oldukça zararlıdır ama kısa süreliğine maruz kaldığınız için fazla büyük bir etkisini görmezsiniz.

ancak biliyoruz ki böyle bir teknoloji kullanırsak her gün buna saatlerce maruz kalacağız. bu tip ışınımların insan üzerindeki etkilerine ilişkin yeterli sayıda çalışma yok. farelerle yapılan bazı deney sonuçları ise melanom, kısırlık, sinir sistemi rahatsızlıkları gibi sonuçları gösteriyor. bu nedenle "aman ne de güzel hızlı iletişim kuracağız yihhuuu!" diye üzerine atlamadan önce biraz beklemek gerektiği yönünde şahsi bir fikir besliyorum.

hakkında bazı silahlarla aynı dalga boyuna sahip olduğu, koronavirüs salgınının temelinde bulunduğu ve abd ordusu tarafından düşman ülkelerin ruhunu bozmak için kullanıldığı* yönünde komplo teorileri üretilen dördüncü nesil teknolojinin yaklaşık 10 katı veri iletim hızı sağlayan yeni nesil kablosuz telefon teknolojisi.

kimileri 5g teknolojisinin kullandığı kısa dalga boylarının test edilmediğini ya da hepimizin bu test için birer kobay olarak kullanıldığını öne sürse de söz konusu dalga boyları birçok araştırmanın konusu olmuş, test edilmiş ve güvenli olduğu kanıtlanmıştır.

5g teknolojisinin 300 ghz'ye kadar varabilen frekansları destekleyebiliyor oluşu, insanların bu yeni teknoloji hakkında kaygılanmalarına neden olmaktadır. yüksek enerjiye sahip kısa dalga boyları tehlikeli olarak algılansa da bu endişeler bilimsel anlamda temelsizdir; çünkü yüksek frekans, yüksek yoğunluk demek değildir. 5g'nin 26 ghz'lik radyo dalgası beyin dokusuna ulaşamadan derimizin dış katmanı tarafından absorbe edilir.

5g teknolojisi tam anlamıyla hayata geçtiğinde toplumun radyasyona maruziyet seviyeleri dünya sağlık örgütü'ne bağlı uluslararası inceleme ajansı'nın belirlediği sınırların oldukça altında olacaktır. ayrıca, cep telefonunun yaygınlaşmaya başladığı 90'lı yıllardan bu yana beyin kanserinde dikkate değer bir artış görülmemiştir.

yaşadığım şehir pilot ülkenin pilot şehri olmasından mütevellit erkenden deneyimleyebildiğim, birkaç ay sonra koşarak kaçtığım teknoloji.




genel olarak maalesef vasat bi teknoloji. karşıladığı ihtiyaç pek tatmin edici değil. ceremesi de çok fazla.
kapsama alanı çok kısıtlı. her yöne bakan çoklu anteni varsa* kapsama alanı 400-800 metre yarı çap kadar sürebiliyor. ayrıca bina duvarları, ağaçlar ve rüzgar, çekim gücünü beklenenden bi tık daha fazla etkiliyor. iyi bi 5g teknolojisi yaşamanız için hem 5g uyumlu telefon hem hat almanız gerekiyor hem de 200 metrede bir 5g anteni olması gerekiyor ki bu deneyimi kesintisiz yaşayabilesiniz. ayrıca operatör ve telefon markaların çoğu 5g ev alıcısı da satıyor.



bu teknoloji genel olarak şehir merkezlerinde kullanılmak isteniyor. bulunduğum şehirde de sadece mobil internetin yoğun kullanıldığı semtlerde 5g anteni yoğun şekilde var. yoğun dediğime de bakmayın, imece usulü yapmışlar bi semtte 3-7 noktaya anten koymuşlar. üç yıldır proje devam ediyor pandemi yüzünden ara verdiler ama hala çok yetersiz sayıda anten var. güya kullanıcı sayısı artarsa daha verimli bir teknoloji olurmuş.

peki verimli bi 5g ne sağlıyor? 4g kullanırken zaten her operatörde ortalama 120 mbs internet hızım var. 5g ile denedim, en iyi şartlarda 400-600 mbs hıza eriştim. netflixte bi bölüm indirdim, birkaç saniyede indirdi. e zaten birkaç dakikada indiriyordum, bana kattığı hız hayatımı kolaylaştırmıyor. ayrıca normal bi şekilde şebeke araması yaptığınızda(eğer karşıda da 5g kullanıyorsa) telefon çalmasa bile whatsapp gibi aramayı yaptığınız an karşı tarafa bildirim gidiyor. bu resmen kötü bi özellik, birini yanlışlıkla arasanız telafisi olmuyor.

bu teknoloji borsacı adama yarar. aşağı mahallede gözlemevi sahası var, onların işine yarar, başka kimin işine yarar pek anlamadım.
kablolu internet sorununu çözemiyor. hala eve internet bağlatmak için telefon kablosu çekiyoruz rezilliğe bak. bi yandan da fiber kablo dağıtılıyor. kablolu internet sektöründen vazgeçilmesi bi şekilde hızlanmalı.

velhasıl, yeterince anten dağılımı yapılmadan hype'ı kaybolur gider. zaten antenin yaydığı dalgaların da sağlığa zararlı olduğu konuşuluyor. öte yandan, starlink çalışmaları da var. şirket anteni evinizde olan internetten, evden ayrılsanız bile mobilden kullanım avantajı sağlama üzerinde çalışıyor. starlink, her ortamda kesintisiz internet hizmeti sağlamayı başarırsa kablolu antenli tüm operatörlerin devrini sonlandırabilir.

5g teknolojisi çok yüksek hızlarda veri aktaracak olmakla birlikte yapılmak istenen şey daha hızlı film indirmek ya da daha hızlı haberleşmek değil sadece.

2g teknolojisi geldiğinde internet kablodan kurtulmuştu. 3g ile daha büyük dosyaları aktarmaya başladık. 4g ile aktarabildiğimiz veri görüntülü konuşma yapmamıza olanak sağladı. bütün bu süreçler aşağı yukarı 30 senede gerçekleşti. şimdi dünya 5g teknolojisine geçmeye hazırlanıyor. bu teknolojinin getireceği en büyük yenilik ise kullandığımız hemen her elektronik aygıtın birbiri ile haberleşmesi olacak. arabanız, evinizdeki buzdolabı hatta evin kendisi bile belli oranda yapay zeka ve internet bağlantısı ile birbirine bağlı olacak. sanal gerçeklik daha da gerçek gibi görünebilecek. karanlık fabrika denen, insan gücüne ihtiyaç duymayan fabrikalar görmeye başlayacağız. yani eşyanın interneti.

bütün bunların olabilmesi yani bu boyutta veri akışı sağlayabilmek için yüksek frekanslı elektromanyetik dalgalara ihtiyaç var. bu yüksek frekansın etkileri hakkında yeterince araştırma yapıldığını düşünmüyorum. 5g baz istasyonlarının yüksek frekans nedeniyle çok sık aralıklarla yapılacak olması vücudumuzun maruz kalacağı radyasyon miktarını önemli oranda artıracak. kaldı ki mevcut baz istasyonlarının çevresine verdiği zarar gün gibi ortadayken bunlardan 10 kat güçlü bir frekansın vücudumuza etkileri olacağı kesin gibi.

akıllı telefonlar uzun zamandır hayatımızda. akıllı eşyalarımız arttıkça aptallaştığımız da bir gerçek. 5g teknolojisi ile akıllı eşyalarımız aptal insanlarımızın yerini dolduracak gibi görünüyor.

teknoloji, insan hayatını kolaylaştıracak, fakat verdiklerinin yanında aldıklarını da görmek gerek.

iot ekosisteminin yeni efendisi.

beklentimin görüntülü konuşmaları video kayıt kalitesine getirmesi olan teknolojik gelişme. çamur gibi görüntüden kurtuluruz umarım.

yakında türkiye'de aktif olacakmış diyolla... hiç inanasım gelmiyor. hiç hak etmediği şekilde yüksek olan internet fiyatları daha da artar, hizmet aynı kalır diye düşünüyorum. diğer ülkelerle kıyas edince internet hızımız gerçekten gülünç kalıyor.

sehirlere yigilmis avam bot'lari arasindaki saflari, vericilerine de benzer sekilde sikilastirip, esaret ve illuzyonlarini derinlestirmek maksadiyla devreye alinacak olan teknoloji.

kurbanlar ise bicagini bileyen kasabin onunde siraya girmis bekler halde.