zaman tüneli

….. belki de herkesin bilmediği şey, köleliğin sözde kaldırılmasından 65 yıl soma amerikan zencilerinin hala maddi ve manevi baskı altında tutulduğudur. bu baskıların en korkuncu linç geleneğidir.
bu kelime lynch adında birinden gelir. lynch, virginia' da hem toprak ağası hemde yargıç olan bir büyük çiftlik sahibinin adı idi. bu adam bağımsızlık savaşının karışıklıklarından yararlanarak bütün bölgenin denetimini ele geçirmişti. sorgu sual, kanun manun gözetmeden en vahşi cezayı uyguluyordu. köle tüccarları, ku - klux - klanı ve daha başka gizli dernekler yolu ile kanunsuz ve barbarca linç etme cezası, amerika birleşik devletleri içinde geniş ölçüde yayılıp devam ediyordu.
bu ceza, zencilerin kurtuluşundan beri daha da insanlık dışı bir uygulama şekli aldı ve özellikle onlara yöneltildi. kızgın bir güruh gözönüne getiriniz. yumruklar sıkılmış, gözler dönmüş, ağızlar köpürüyor, bağırıyor, küfür ve hakaret savuruyor ... bu güruh hiç riski olmayan bir suç işlemenin vahşi zevki ile kendinden geçmiş. sopalar, meşaleler, tabancalar, ipler, bıçaklar, makaslar, yakıcı maddeler, hançerler, kısaca öldürücü ve yaralayıcı ne varsa hepsi ile donanmış. bu insan denizi içinde itilip kakılan, vurulan, ayak altında çiğnenen, yırtılan, dilim dilim dilinen, öteye beriye sürüklenen, kanlar içinde kalan, ölen bir siyah vücut enkazı göz önüne getiriniz.
güruh, linççiler güruhudur. onların yırtıcılığına uğramış ceset siyah adam cesedidir. bir kin ve canavarlık dalgası içinde linççiler siyah adamı bir ormana yahut genel bir yere sürüklerler. bir ağaca bağlarlar, üzerine gazyağı dökerler, yanmaz bir madde ile örterler. ateşe verilmesini beklerken dişlerini teker teker kırarlar. gözlerini çıkarırlar. kafa derisinden parçalar alarak, onu kanlı bir kafatası halinde soyarak kafasından kıvırcıklı saç demetleri koparırlar. zaten darbelerden çürümüş vücudundan küçük et parçaları kopar. siyah adam artık bağıracak durumda değildir; dili kızgın bir demirle şişirilmiştir. bütün vücudu yarı ezilmiş bir yılan gibi kıvranmakta ve titremektedir. birden bir bıçak iner: bir kulağı yere düşmüştür ... öf, ne kadar siyah! ne kadar çirkin! ve hanımlar onun yüzünü yırtarlar ... biri: «yakın!» diye bağırır; başka biri: « yavaş yavaş pişirecek şekilde yakın!» diye ekler.
siyah adam kızartılarak yakılmıştır. fakat bu da yetmez. o iki defa ölümü hak etmiştir. bunun için şimdi de onu, daha doğrusu cesedinden ne kaldıysa onu asarlar. ve pişirme işine yardım edemiyen bütün ordakiler şimdi alkış tutup bağırırlar: «hurra!» herkes yeter derecede tatmin olunca ceset aşağı indirilir. ip parça parça kesilip her parçası dört beş dolara satılır. hatıra ve uğur muskası edinebilmek için hanımlar kapışırlar. onların dilinde dolaşan deyimle «halk adaleti» yerine gelmiştir.
kalabalık yatışmıştır, «organizatörleri» kutlarlar, birbirlerini gelecek seferdeki yeni görevlerine tayin ederek bir bayram sonu gibi sevinçle yollarına koyulurlar. yerde ise yağ ve duman kokan bir siyah baş, lime lime edilmiş, kızartılmış vaziyette dişlerini dehşetle göstererek batan güneşe, «medeniyet bu mudur?» diye soruyor gibidir.