zaman tüneli

birer nehirdir hayatlarımız
adına ölüm denen,
o denize doğru akan

söylenecekler daha söylenmeden evvel
sen gelmeden ve ben gitmeden evvel
taşları kaldıracak kaslar gelişmeden evvel
toprak ve sudan ve tüf ve lavdan evvel
damladan evvel ve baldan ve kanattan evvel
bilinen ve bilinmeyen ne varsa onlardan evvel tutamıyorum dilimi yerimde duramıyorum öyle evvel
ormanların gölgelerinde ışıklar kaybolmadan evvel
böcek yankıları kalplerden göçmeden evvel nehirlerden evvel meşenin şarkısından evvel balığın dişinden evvel ateşin külünden evvel gitmiştik her şeyden öteye bir gölün dibinden evvel
mercanlardan evvel steplerden evvel
kuş cama çarpmadan yumurta ve salyadan evvel
önünde yattığımız taşın resimlerinden evvel boynuzdan evvel ve yosunun nazından evvel basmadığımız yoldan evvel ve koparmadığımız elmadan evvel
gazozlardan evvel ve yaz sinemalarından evvel kirpikler ok olmadan evvel ve gözler tuzak kurmadan evvel
petrol köpüğünden evvel ve motor çalımından evvel
kulağa gelen ilk sesten evvel ve düşen ilk yapraktan evvel
daha mezar yokken ve yusuf rüyayı bilmeden evvel
tüyden evvel ve köpeğin kuyruğundan evvel naldan evvel atın şahından inmeden evvel verilen sözden evvel ve sözden dönmeden evvel terazide toz ve saatte akıl çınlamadan evvel
yüz kreminden evvel aynadan ve köprüden evvel
dize derman küsmeden evvel ve bel bükülmeden evvel
yunustan evvel ve miryakefalondan evvel
kılıç vınlamasından evvel tekbir ağacından evvel
ekmek bulanmadan evvel buğday çoğalmadan evvel
şiir allahın dilinden düşmeden evvel
kamış dağlanmadan evvel kumaş biçilmeden evvel
narh konulmadan evvel taht çakılmadan töreden evvel ve buzul banyosundan evvel kerpiçten evvel ve çamurun okulunda samandan evvel
nar çiçeğe patlamadan evvel burçlar düşmeden evvel
yay gerilmeden evvel ve ok ateşlenmeden evvel kum panayırlarından evvel ve kan kızarmadan evvel
davul vurulmadan evvel duman şişelere sığmazdan evvel
mey damlamadan evvel söz testiden sızmadan evvel
ay vurulmadan evvel demir erimeden evvel pamuk lif lif atılıp ak beyaz olmadan evvel
el el üstünden kaydınlıp sırta hançer vurulmadan evvel
şimdi neredeyiz diye soruyorsun ondan evvel yaşanacak başka gümüşler olmalı bundan evvel kitaptan evvel ve mağaradaki örümcekten evvel davet gelmeden evvel ve o dağdan inmeden evvel
biz orada olmadan oradayken orada olanlardan evvel
üzümün ve incirin ve hurmanın çapağından evvel
dönüp durup kendi kepeğimizden elenmeden evvel
moğol çığlığından evvel ana karalardan evvel rüzgarda kabaran gemilerden evvel kırbadan evvel
baharat ambarından evvel zenci zincirinden evvel
altın külünden evvel borsa sütünden evvel çandan evvel ve çobansız sürüden evvel
yerin altından ve göğün kulelerinden evvel şimşeğin kalayından evvel ve depremin kanadından evvel
yastıklardan evvel ve çiçek zehrinden evvel
biz ordaydık ve bunu bilmeden bildirilmeden evvel
çıplaklıktan evvel ve doymaktan ve açlıktan evvel
biz ordaydık ve bunu bilmeden bildirilmeden evvel
biz ordaydık ve burayı bilmeden buraya düşmeden evvel

“sancak meselesinin türkiye'nin gündemine geldiği süreçte, sancak'taki türkler arasında üç farklı siyasal eğilimin taraftarları vardı. sancak'ın yönetsel otonomisini devam ettirmesi koşuluyla şam ile işbirliği taraftarı olan "otonomistiler" en güçlü grup durumundaydı. bu grup, daha önce de kendilerinden bahsedilen antakyalı büyük toprak sahipleri ve çoğunlukla türk olan sünni müslüman dini kurumların önde gelen kişilerinden oluşmaktaydı. otonomistiler, kemalizmin türkiye'de sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda ortaya koyduğu yeniliklere karşı çıkan, sancak'ta kendi çıkarlarına hizmet etmekte olan sosyal-siyasal sistemin aynen devamını savunan muhafazakâr kişilerden oluşuyordu. bu grup üyeleri, türk ulusçuluğuna, özellikle de kemalizme hiç rağbet göstermemiş, kemalizmin sancak'ta etkisinin artmasından son derece rahatsızlık duymuştur. ikinci gruptakiler, türk dilini ve kültürünü devam ettirmek istiyor, ancak türkiye vatandaşı olmak istemiyorlardı. dolayısıyla, mc'nin 27 ocak 1937'de getirdiği düzenleme otonom bir rejim öngördüğü için, bu kararı desteklediler. sancak'taki türkler arasında güçlü bağlar kurmasını savunuyorlardı. üçüncü grup ise, sancak'ın türkiye'ye katılmasını isteyenlerden oluşuyordu. ikinci ve üçüncü grup birbirine oldukça yakındı ve her iki grup da kemalizmin ortaya koyduğu siyasal ve sosyal politikaları benimsemişlerdi. bu iki grup arasındaki benzerlikler, süreç içinde tek bir grupta toplanmalarına yol açtı. sancak'ta "kemalistler" veya "şapkalılar" olarak nitelendirilen bu grubun taraftar sayısı ve etkinliği hızla arttı. kemalistlerin liderliğini, osmanlı'nın son dönemindeki ittihatçı olan kadronun devamı üstlenmiştir. türkiye'nin sağladığı imkânların da etkisiyle hızla güçlenen kemalistler, abdülgani türkmen liderliğinde 1936 sonrasında sancak siyasetinde en belirleyici gruplardan biri haline geldiler.

dilsel özellikler dikkate alındığında sancak'ta arapça konuşan nüfus, türkçe konuşan nüfustan daha fazlaydı. ancak, sancak'taki türklerle kıyaslandığında, araplar dinsel-mezhepsel farklılıklar nedeniyle çok daha parçalanmış bir yapıda idiler. alevi, sünni ve hıristiyan araplar arasında önemli kültürel, sosyal ve ekonomik farklılıklar da vardı.”

"seni unutmama kaç yüzyıl kaldı ki.. bir küsme, bir burulma biçimiyle gidişinin ardından şehrin gri cephelerine fevkalade ağır bir el bombası gibi düşen bunaltının bıraktığı korkunç acının unutulmasına kaç yüzyıl kaldı ki.."