zaman tüneli

alex karp boş bir insan değil. aksine, silikon vadisi’nin en sıradışı entelektüel biyografilerinden birine sahip.

haverford college’da felsefe okuduktan sonra stanford hukuk fakültesi’nden derece aldı, ama asıl zihnî şekillenmesi frankfurt’ta gerçekleşti: goethe üniversitesi’nde jürgen habermas’ın öğrencisi olarak alman sosyal teorisi, neoklasik hukuk ve frankfurt okulu geleneği üzerine doktora yaptı.

tezi, toplumsal kuramdaki “agresyon” kavramı üzerineydi. adorno, parsons ve psikanalitik gelenek arasında dolaşan yoğun bir çalışma.

karp almanca’yı anadili gibi konuşan, akıcı fransızca bilen, ve röportajlarında nietzsche’den wittgenstein’a, habermas’tan leo strauss’a kadar uzanan referanslar dağıtan biri. silikon vadisi’nin çoğu ceo’sunun aksine, işletme okulundan ya da mühendislikten gelmiyor. kıta avrupası felsefesinin içinden geliyor ve bunu saklamıyor.

kendini “ilerici” ve “sosyal demokrat” olarak tanımlıyor, ama aynı zamanda batı medeniyetinin savunulması konusunda sert bir şahin. bu kombinasyon onu amerikan siyasi tayfının klasik kategorilerine sığdırmayı imkânsız kılıyor.

***

batı’nın düşmanlarına karşı teknolojik üstünlüğünü koruması gerektiğini ve silikon vadisi’nin bu savunmaya katılmayı reddetmesinin ahlaki bir problem olduğunu açıkça söyledi. teknoloji şirketlerinin devletten uzak durmasını “ergen bir ahlakçılık” olarak niteledi.

***

karp’ın önemi şudur: o, gücün hem entelektüel hem de endüstriyel yönlerinde oturan nadir figürlerden biridir. bir tarafta habermas’ın sınıfında oturmuş, diğer tarafta pentagon ve mossad’a yazılım satıyor. bir tarafta fransız felsefesinden alıntı yapıyor, diğer tarafta ukrayna’nın rus hatlarına karşı hedefleme sistemlerini optimize ediyor.

bu kombinasyon onu, analizimizde tarif edeceğimiz geçişin, yani devletin ve teknoloji firmasının kaynaşmasının, caydırıcılığın algoritmikleşmesinin, liberal düzenin hesaplama gücü (compute) üzerine yeniden yapılandırılmasının en açık sözlü savunucusu yapıyor.