zaman tüneli

2018 yılının sonları. ankara ile washington arasında iplerin gerildiği, atara atar, gidere gider retoriklerinin havada uçuştuğu, erdoğan ile trump’ın aralarının epeyce limoni olduğu bir dönem.

diğer tarafta da, trump’ın köşeye sıkıştırmaya çalıştığı maduro liderliğindeki venezuela var. işte bu atmosferde erdoğan, venezuela'ya tarihi bir resmi ziyaret gerçekleştirir. abd’ye de dogrudan bir mesaj verir: "bizim kiminle ne ticaret yapacağımıza kimse karışamaz!"

bu dönem, türkiye ile venezuela arasında tarihte eşi benzeri görülmemiş bir ilişki yaşanır. erdoğan, adeta "altın" yumurtlayan bir tavuk bulmuş gibi bu ilişkden memnundur. maduro'nun "kardeşim" olduğu zamalar. bu dönemde iki ülke arasında yoğun bir özel jet trafiği yaşanır, türkiye'de, daha önce adı sanı duyulmamış, hiçbir sektörel geçmişi olmayan gizemli paravan şirketler mantar gibi türer. mesela bu şirketlerin en dikkat çekeni olan sardes adında adısanı hiç duyulmamış küçük bir sirketin, tek başına venezuela’dan yaklaşık 900 milyon dolarlık altın getirdiği ortaya çıkar.

çok geçmeden, maduro’nun ambargo duvarını delmek için lübnan ve kolombiya asıllı gizemli bir iş adamı olan alex saab'ı görevlendirdiği anlaşılır. saab, sıradan bir iş insanı değil, maduro’nun en kilit finansal sırdaşı ve adeta gölge bakanıydı. ülkede süt bittiğinde de, döviz tükendiğinde de uçağına atlayıp krizi çözecek formülü bulan en kritik adamdı. maduro, bu sadakati ödüllendirmek için onu daha sonra
resmi olarak sanayi bakanı bile yaptı.

ama saab'in saadeti uzun sürmedi. abd’nin maduro operasyonu ardından, iktidara gelen delcy rodriguez yönetimi kisa sürede saab'ı görevden aldı, geçtiğimiz haftasonu da abd'ye apar topar iade etti.

dün miami’de federal mahkemeye çıkarılan alex saab’ın dosyasındaki en ciddi iddia, venezuela’nın clap adı verilen halka yönelik temel gıda/sosyal yardım programı üzerinden dönen devasa yolsuzluk çarkı.

federal savcıların hazırladığı iddianameye göre saab ve suç ortakları, dünyanın dört bir yanında hayali şirketler kurup, sahte faturalar, uydurma nakliye kayıtları ve usulsüz belgelerle milyonlarca dolarlık bir yolsuzluk sistemi kurdular. bu çarktan elde edilen para, abd bankaları üzerinden dolaştırıldı ve aklandı.

işte bu milyar dolarlık clap şemasının en hayati can damarı, erdoğan ile maduro dostluğunun zirve yaptığı o yıllarda türkiye olmuştu. abd yaptırımları yüzünden venezuela’nın nakit parası tamamen tükenince, alex saab o meşhur "altın formülünü" devreye soktu. o dönem çıkan haberlere göre, altın külçelerini özel jetlerle türkiye’ye taşıdılar, burada nakde çevirip, bu kaynakla türkiye’den clap programı için gıda lojistiği sağlandı. iddianamede hedef alınan şema, bizzat türkiye’de kurulan altın karşılığı gıda projesi.

bugün miami’deki federal mahkeme salonunda, hafızalara kazınan reza zarrab davasından tam 10 yıl sonra, yine bir ambargo delme ve kara para aklama aktörü, sanık sandalyesinde oturuyor. saab’ın federal savcılarla yapacağı olası bir iş birliği veya vereceği ifadeler, türkiye ile yürütülen bu "altın-gıda" ticaretinin gizli ortaklarını, arkadaki siyasi/bürokratik figürleri ve rüşvet ağının nerelere uzandığını bir bir ortaya dökebilir. bu davanın ne kadar süreceği bilinmez ama kesin olan tek bir şey var. bu dosya, abd yönetiminin elinde, ankara’ya karşı kullanacağı bir başka koz olarak karşımıza çıkacak.