arthur schopenhauer

kitaplarındaki seksist, kapalı ve köşeli birbirinden ilginç fikirleri ve yorumlarıyla okuyan insana sabır sınatır. üstelik işin içinden "zamanın şartlarına göre..." diye düşünerek sıyrılmak hiç de kolay değildir.

cinsiyetçilik yapan yazardır. seni gidi hınzır.

1788 yılında almanya’da tüccar bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen filozof. kötümser filozof olarak da bilinir. nietzsche‘nin akıl hocalarındandır. kendisinin sevdiğim sözleri:
“insan istediğini yapabilir, ama istediğini isteyemez.“
"eğer üreme eylemi bir arzunun sonucu olmasaydı, yani sadece mantık temeline dayanılarak karar verilen bir mesele olsaydı, insan ırkı var olamazdı. çünkü her birimiz gelmekte olan nesle karşı yoğun bir acıma duygusu hissedip, onları var olmanın yükünden kurtarmayı tercih ederdik."
“doğuştan gelen bir kusurumuz var; hepimiz mutlu olmak için dünyaya geldiğimizi sanıyoruz. bu kusurumuzu gidermedikçe, dünya gözümüze çelişkilerle dolu bir yer görünecektir. çünkü her adımımızda, ister büyük ister küçük bir şey yapmış olalım, dünyanın ve insan hayatının, mutlu bir yaşam sürdürmeye olanak verecek biçimde tasarlanmadığını anlayacağız. işte bu yüzden bütün yaşlıların yüzlerinde aynı ifadeyi, yani düş kırıklığını görmek mümkündür.”
“tüm gerçekler üç aşamadan geçer. önce alaya alınırlar; sonra kendilerine şiddetle karşı çıkılır; ve son olarak ise doğruluklarının çok açık olduğu ilan edilir.“
“mutluluğu içimizde bulmak zordur, başka bir yerde bulmak ise imkansızdır.”

anlam serisini severek okuduğum düşünür. özellikle din ve hayat üzerine serileri bir başkadır. bu abimizi okumadan niçe okuyan benim gibi arkadaşlar niçeyi çok büyütürler gözünde. sonra o arkadaşlar ilerleyen yıllarda frankel, schopenhaur, hegel gibi arkadaşları okuyunca bu büyüme zamanla kaybolur ki doğrusu budur. o kadar ki schopenhaur temelli varoluşçu yaklaşımlar psikoterapinin temelini attı desek abartı olmaz. freud da okumalarında bu temeli daha dinamik ve yapısal bir modele büründürerek büyük bir iş yapmıştır.

hayatın dolu bir şekilde geçirildiğinde acı ve ıstırap, boş geçirildiğinde can sıkıntısı getirdiğini söyleyerek iyi bir tespitte bulunmuş filozof.

uçurum filozof.

"doğuştan gelen bir kusurumuz var; hepimiz mutlu olmak için dünyaya geldiğimizi sanıyoruz. bu kusurumuzu gidermedikçe, dünya gözümüze çelişkilerle dolu bir yer görünecektir. çünkü her adımımızda, ister büyük ister küçük bir şey yapmış olalım, dünyanın ve insan hayatının, mutlu bir yaşam sürdürmeye olanak verecek biçimde tasarlanmadığını anlayacağız. işte bu yüzden bütün yaşlıların yüzlerinde aynı ifadeyi, yani düş kırıklığını görmek mümkündür."

nezaket;oyuncak paralar gibidir, açıkça sahtedir: bununla tasarruf etmek ise akılsızlık kanıtıdır.
buna karşılık onu cömertçe kullanmak akıllılık kanıtıdır.
arthur schopenhauer

bugünün anlamdan ve ezgiden sığ bestelerinde yine karanlık, muğlâk, bulanık, anlaşılmaz ve hatta anlamsız yazma tarzını sesini çıkarmadan sineye çeken günün aynı beğenisini buluyoruz. bunun kökeni en başta bizim şu sefil hegelciliğimizde ve onun şarlatanlığında aranmalıdır.


syf 362.

(bkz: arthur schopenhauer)

durduk yerde kendisini andırabilir. sonuçta ''şopenhava'' demek zevklidir.

"dedecim" demek istediğim kişidir. sexist olmasını gözardı etmeyi başarırsanız, severek okuyacağınız filozofdur kendisi.
mutlu bir hayat nasıl yaşanırla ilgili fikirlerini çoğu insanın okuması gerektiğini düşünüyorum.

ne dediği anlaşılan az sayıdaki modern filozoflardan. biraz karamsar bir abi.

yakın tarihin en büyük alman filozoflarındandır. makalelerinde nedensellik ilkesiyle konulara açıklık getirmiştir. nietzsche ve freud gibi birçok dehaya da akıl hocalığı yapmıştır.

henüz darwin ortalıkta yokken -evrim ve cinsel seçilimden bahsedilmemişken- cinsellik üzerine yazılarıyla çağının çok ötesinde sağlam fikre sahip filozof.

aynı zamanda kadınları aşağılıkoğluaşağılık olarak nitelendiren birisi.

kadınlarla bir alip veremediği var bu yazarin. ona gore kadinlar 2. sinif insandir ve sadece karinlarini doyursalar yeter mantigiyla onlara yaklasir. enteresan bir adamdir sirf kadina olan bakis acisindan dolayi yav git isine be delirdin mi dersiniz 2 ya da 3 paragraf sonra size bir tespit yapar vay anam adam yaziyor helal olsun dersiniz.

georg willhelm friedrich hegel'e ayrı bir nefreti vardır. kendisiyle aynı dönemde çalışmış bir akademisyendir ve birçok öğrenci hegel'in derslerine girmeyi tercih edermiş. kadınları aşağılamasının sebebinin ise annesi ile ilişkisinden kaynaklandığını düşünmekteyim. ilişkinin ne kadar sağlıksız olduğunu göstermek için annesinin schopenhauer'e yazdığı mektuptan bir pasaj paylaşmak isterim.

--- alıntı ---

çekilmez ve kasvetli bir insansın; kendini beğenmişliğin bütün iyi niteliklerini gölgeliyor ve başka insanlarda kusur bulma eğilimini önleyememen de, bu nitelikleri işe yaramaz şeyler haline getiriyor.

--- alıntı ---

buna ek olarak babasının intihar etmesi sonucu annesi de "serbest aşk hayatı" yaşamak istemiştir. ayrıca annesi schopenhauer'i bir kere de merdivenden aşağı yuvarlamıştır. en başta söylediğim gibi bütün bunların schopenhauer'in kadınlara olan duygularının bu yönde gelişmesine yol açtığını düşünmekteyim.

kaynak: felsefe yazıları, selahattin hilav, yapı kredi yayınları

“hiçbir olay karşısında büyük sevinç ya da büyük üzüntü duymamalıdır; bunun bir nedeni, bu olayı her an yeniden biçimlendirebilecek olan tüm şeylerin değişebilirliğidir; bir başka nedeni de bizim için yararlı ya da zararlı şeyler hakkındaki yargımızın yanıltıcılığıdır; bu yanıltıcılık yüzünden hemen herkes bir defa, sonradan kendisi için çok iyi olduğu ortaya çıkan bir şeyden yakınmış ya da en büyük acıların kaynağı olacak bir şeye sevinmiştir.”

ilgili kaynak: yaşam bilgeliği üzerine aforizmalar - arthur schopenhauer

(bkz: arthur schopenhauer)

alman filozof ve yazar'dır. isteme ve tasarım olarak dünya adlı kitabı en önemli eseri olarak kabul edilir.

schopenhauer için yapılan birkaç eleştiri için kendi görüşlerimden bahsetmek istiyorum.

insanı günümüz hali ile değil ilkel hali yani içgüdüsel anlamda değerlendirir. dolayısıyla söyledikleri üzerine başka olasılıklar eklenmemiş, insanın temel yaratılış halidir. bu sebeple anlatılan gerçekliğe eğer gerçekten ''realizm'' dediğimiz gerçekliğe alışkınsanız o zaman kavrayabilirsiniz. ama uygulamada schopenhauer felsefesi ile yaşamanın oldukça zor olduğunun farkına varacaksınız. çünkü siz ilkel insan değilsiniz ve fikirleriniz, duygu ve düşünceleriniz de ham biçimde bulunmuyor.

ikinci kısım o ve kadınlara olan ''nefreti''

schopenhauer'in kadın düşmanı olduğunu, kadınlara bir nefreti olduğunu düşünmüyorum. bunun başlıca sebeplerinden bir tanesi schopenhauer bir filozoftu. yani düşünmekte ve düşündüklerini benimsemede ustaydı. bir anlık nefret ile kadınlar üzerine aforizmalar geliştirip ve düzenleyip yayınlayacak hali yok.

schopenhauer kadınlar hakkında gerçekten böyle düşünüyordu ve muhtemelen ölene kadar da aynı bu şekilde düşünmeye devam etti. eleştirel ve doğru bir felsefi bakış açısı benim için budur. ben de bir kadınım. ama onu okuduğum zaman sinirlenmiyor, onun kelimelerinden nefret etmiyorum. benim kadınların erkekler ile eşit olduğunu savunmam ve onun kendi savunması arasında hiçbir fark yok.

özellikle doğu felsefesinden bir hayli etkilenmiş bir filozof. ki rousseau da kadınların sanattan veya estetikten anlamayacak yaratıklar olduğunu söylemiştir.

bana göre schopenhauer'in kadınlar ile ilgili savlarındaki paradoks şudur;
o bir kadın değildir ve yalnızca gözlemleriyle bir kadının dar görüşlü yaratılıp yaratılmadığını anlayamaz.

ama ben de bir erkek değilim ve dolayısı ile erkekler benden daha geniş bir düşünce yapısına mı sahip? bunu asla bilemeyeceğim.

bunun kendi yararıma, yani eşitlik tarafını savunabilmem için ihtiyacım olan şey ise determinizm.

üçüncü eleştiri ise schopenhauer'ın sözde karamsar bir yapısının olması ve ideal ahlak ilkelerinden bahsetmesine rağmen, kendi karakter ve davranışlarının bahsettikleri ile uyuşmaması.

gerçeklik negatif değildir yalnızca çıplaktır. ve siz daha önce böylesine bir çıplaklık ile münasebette bulunmamışsanız bu size oldukça karamsar gelecektir.

filozoflar ahlaklı olmak zorunda değillerdir. insan yaratılış bakımından kusurlu ve gülünçtür. bu sebeple schopenhauer'in de beklentilerinizi karşılamaması onun sorunu değildir.