ölüyü gömme geleneğinin saçma olması

aga ölmüşsün ne önemi var? bu pencereden bakarsan aydınlanacaksın!

ekolojik, ekonomik, hijyenik, pratik sebeplerle bana oldukça mantıklı gelen gelenek. farklı kültürlerin ölü bedenlere çok farklı muamele yöntemleri var, hepsiyle kıyaslayınca...

(bkz: bugün ne mıçsam da marjinal olsam)

ölü gömme dediğimiz olay, tevhid dinleri ile başlamaz. çok daha eskidir.
kişinin toprağa aidiyeti ile alakalıdır. bir yerlerde atalarınızın mezarının olması orayla kurduğunuz ilişkinin göstergesidir ve buna atalar kültü denir. insanın toprakla kurduğu ilk ilişkiler sanki tarımla sınırlıymış gibi düşünülse de toprak ve mezar aynı zamanda anımasama biçimleri ve simgesel iletişimi de içerir.
yunan uygarlıkların gömmek yerine yakma uygulamasına geçmesinin temelinde göç sırasında atalarını beraberlerinde götürememeleri vardır. gittikleri yere varana kadar ve sonrasında başlarına gelen talihsizlikleri atalarını geride bırakmış olmalarına bağlar ve lanetlendiklerini düşünürlermiş. yakma yöntemi ile kişinin dünya ile bağının tamamen kesildiğini ve böylelikle aslında başlarına daha bela olmayacağını varsayarlarmış.

ölünün gömülmesi yerine bir yerlere bırakılması salgınları tetikleyebilir. böyle bir yöntemi izleyen bazı topluluklar kişinin kemiklerini almak için geri dönmek üzere cesetlerini uzakta bir yere bırakırlarmış. yani salgın oluşturmaktan kaçmak için ya gömülmesi ya da kemikleri almak için açıklıkta bir yerde leşçillerin yemesine bırakmak gerekir. burada topluluğun coğrafyası şekillendirici konumdadır.
yakmak ise oldukça yüksek bir ısıya ulaşmayı gerektirdiğinden eski çağlarda uygulanmakta zorlanmıştır.

katıldığım önerme. ölü bedenleri gömmek yerine faydalı işlerde kullanabiliriz.

ölüyü gömmek bir inancın veya tercihin gereğidir, saçma bulan kendi cesedi ile ilgili bir tercihte bulunabilir. bir mezarın uzun süre yer kaplamasına gelince; bu insanların gösteriş çabasıyla alakalı bir durumdur. yüzlerce yıl mezar yeri işgal etmek islami açıdan da doğru değildir. bir süre sonra mevcut mezar bozulur ve yerine başkası defnedilir.

birisi de ölüyü gömme tevhid dinleri ile başlamadı demiş. tevhid dinlerine göre insanlık hz. adem'den başlar. tevhid dinlerine göre tevhid dinleri ilk insanla başlamışken, "ölüyü gömmek tevhid dinlerinden önce başlamıştır" demek inancı gereği ölüsünü gömenler için geçerli bir yaklaşım değildir.

bence değil.
arkadaşlar ben mezar taşı çalışıyorum. keşke hepsini detaylı gömselermiş hatta. sosyolojik ve antropolojik açıdan ölünün gömülme şekli, ölüm ritüeli sosyal bilimlere çok şey kazandırıyor. iyi ki gömmüşler, sağ olsunlar.

ne yapalım kardeş? havaya mı uçuralım?

yatırıp s#₺elim.

bana da çok mantıklı geliyor.
bir yakının ölmüş. mezarı var. biliyorsun yerini. gidiyorsun. orda . belki duyuyor görüyor seni.
ama onun orda olduğunu biliyorsun.
şimdi dersiniz yakınca kül olunca her yer de.
her yer de ama hiç yerde.
anneler babalar nasıl gidiyor mezarlığa. evladı orada çünkü biliyor.
dünya da mekan ahirette iman demişler.

saçma yahut değil.

ölmüşüm çok önemli değil ama ekolojik olarak galiba toprak için faydalı çürüyüp gitmek. toprağın üstünde kalsa sıkıntı.

yakmak direkt hiçbir risk almamak demek. bu bağlamda insanoğlu için daha mantıklı gibi duruyor.

şahsen ben öldükten sonra, mezarıma gelip su dökerek iki zırlayacak yakınım çok da umrumda. taşa ağlasa ne fayda. ölmüşüm lan. çürüdüm gittim aha.. bu sevimli şeytan göçüp gitmiş. vah vah.

toprak dışında cesedi koyacak yer bulun, saçma diyelim. yakma işleminden sonra bile bir şekilde toprağa karışıyor her şey.

ne yapalım yiyelim mi?

cenazeye karşı görevler arasında yer alan defin işlemi, aynı zamanda islâm’ın insana verdiği değeri de gösteren dini bir ödev özelliği taşır. cenaze namazı gibi bunun da farz-ı kifâye olması, bu görevin herkes tarafından olmasa bile toplum adına bir grup veya kurum tarafından yerine getirilmesi gerektiğini gösterir. kur’ân-ı kerîm’de bu işlemin insanoğluna allah tarafından öğretildiği, kardeşinin cesedini ne yapacağını, ancak allah’ın gönderdiği bir karganın hareketlerinden öğrenen hz. âdem’in oğlunun, “yazıklar olsun bana, şu karga kadar olup da kardeşimin cesedini gömmekten de mi âciz kaldım!” dediği anlatılır ((b: el-mâide 5/31)). başka âyetlerde de ölünün gömülmesi gereğine dolaylı olarak işaret edilmiştir (bk. (b: tâhâ 20/55); el-mürselât 77/25-26; abese 80/21-22).

ölünün toprağa tevdi edilmesinin çevre temizliği, sağlık, insanın saygınlığının korunması ve ölümü hatırlatma türünden birçok hikmetler taşıdığı ve bir bakıma geride kalanların ölüye karşı son görevini simgelediği, ölen için de yeni bir hayatın başlangıcı olduğu için defnin şekil ve usulü öteden beri fıkıh kitaplarında ayrıntılı şekilde ele alınmıştır.

tüm bu yazılanlar nezdinde, katılmadığım beyandır. zira gayet değerli ve elzem bir uygulamadır.

şükürler olsun bunu bize nasip edene.

urartılının biri kabile reisine demiş.. o gün den beride günümüze kadar gelmiş.. kimi dine yormuş, kimi "hafız gömelim daha diri uyanır" demiş.. bir kişide o zaman dememiş ki ha bu niye dur..

gömmeyek de kurtlansınlar demi? gerçi yakmak da ayrı mesela ama ciddi ciddi diyorum, o külleri saklamak nasıl sizi mutlu ediyor anlamıyorum. netice o kişi artık benim annem/ babam/ kardeşimd değil, bir kül.

aslında saçma değildir, tam tersine bir mantığı da vardır; dini sebepler dışında, ilkel çağlarda:
1: bir klanda ölen bireyin yaydığı ağır kokunun uzaklardaki bir çok baskın yırtıcıları, klanın yakınlarına çekme olasılığından korunmak ,
2: ölmesine rağmen ölen bireye hala canlıymış gbi saygı duymak ve onun bedenini gömerek bir şekilde onu koruduklarını düşünmek,
3: gömülen bir bitki meyvesinin yada tohumunun yeniden filizlenmesinin canlı ölüm ve yeniden doğuş ritüeli ile ilişkilendirilmiş olması olabilir.

ölüyü önce, hristyanlar gibi giydirelim ve makyaj yapalım.
bu arada, unutmadan...
gözleri açık olacak ve anlamlı bakışlara sahip olacak. (biraz uğraşacaksınız, ne yapalım.)
önce iyi bir epoksi reçine ustası bulacaksınız.
sonra ölüyü, 2 metre boyunda ve enlemesine 70-80 cm olan bir havuza yatıracaksınız.
içini epoksi reçine ile dolduracaksınız.
sonra ustamız sanatını konuşturacak ve ölen babanız evin baş köşesinde sizi sürekli izleyecek.
torun korkutmak için bir numara.

++ yaramazlık yaparsan dedenin yanına koyarız.

meselâ dedik.

alttan ve yanlardan ışıklandırmayı da unutmayın.
eminim çok güzel bir sanat eseri olur.

mesela ben gömülmek istemem yıllardır da söylerim. mezar ziyareti kadar acı verici deneyim sayılıdır hele ki içindekine doyamadıysanız. kimseye de yük olmayayım. işe yarar organlarımı alabılırsınız. kalanı yakın gitsin. dilerseniz çöpe atın bedenim ölünce. umrumda da değil. gömülen yerleri ziraat için kullanılabılır. mezarlıklar cok geniş alan kaplıyor. ustelık nr kadar hızlı buyudugubu gorsenız şaşırırsınız.

sanki ölüyü gommek biraz ait olunan yere dönüş yapilmasi gibidir.