türkçe edebiyat mı türk edebiyatı mı sorunsalı

türkçe edebiyat daha kapsayıcı bir kavram.
yanılmıyorsam bazı yayınevleri de bu kavramı kullanmaya başladı.

türkçe bilmeyenler için ne fark eder.

bizim içinse;

ne mutlu türküm diyene!

tanım: edebiyatın dili mi yoksa milleti mi temsil ettiği üzerine süregelen; "türkçe edebiyat" mı yoksa "türk edebiyatı" mı denmesi gerektiğini tartışan kavramsal problem.

edebiyatın aidiyet çıkmazı: kimlik mi, dil mi?

"türk edebiyatı mı, türkçe edebiyat mı?" sorusu, aslında bir eserin pasaportunun neye göre düzenlenmesi gerektiğiyle ilgilidir: belirleyici olan yazarın soy bağı mıdır, yoksa kelimelerin döküldüğü dil mi?

iki farklı perspektif

türk edebiyatı: bu tanım, odağına yazarın kültürel ve milli kimliğini alır. bir metni bu kategoriye sokan temel unsur, onu üreten zihnin ait olduğu millettir. bu yaklaşıma göre, örneğin osmanlı döneminde yoğun arapça veya farsça etkisiyle yazılmış bir eser bile, bir türk tarafından kaleme alındığı için "türk edebiyatı" mirasının bir parçası kabul edilir.

türkçe edebiyat: burada ise milliyet kavramı yerini dilin egemenliğine bırakır. yazarı kim olursa olsun, hangi etnik veya kültürel kökenden gelirse gelsin, türkçe ile inşa edilmiş her metin bu çatının altındadır. bu bakış açısında yazarın biyografisi silikleşir; asıl özne, eserin nefes aldığı dildir.

derindeki gerilim

bu ayrım basit bir terminoloji farkından ziyade, edebiyatın doğasına dair ontolojik bir soruyu barındırır: bir metni vatanına bağlayan şey, yazarın kanı mıdır yoksa kelimelerin ruhu mu? dil, yalnızca bir iletişim aracı değil; duygunun ve düşüncenin mayalandığı bir evrendir. öte yandan kimlik, metnin alt metnini ve kültürel kodlarını belirleyen ana damardır. bu iki kavram birbirini reddetmek yerine, edebiyatın farklı katmanlarını temsil eder: biri kökeni, diğeri ifadeyi yüceltir.

sonuç
bu tartışmanın mutlak bir doğrusu yoktur; her şey hangi pencereden baktığınızla ilgilidir. "türk edebiyatı" dediğinizde tarihi ve insanı; "türkçe edebiyat" dediğinizde ise dilin kendisini ve anlatım gücünü merkeze koyarsınız. belki de edebiyatı zengin kılan, bu iki tanım arasındaki bitmek bilmeyen o estetik gerilimdir.

şahsi görüşüm ise türk edebiyatı.

türk edebiyatı

ingilizce edebiyat var mı? yok.
fransızca edebiyat? ı ıh.
rusça edebiyat? yook.
türkçe edebiyat* bir okur olarak beni deli ediyor.

türk edebiyatı
türk edebiyatı
türk edebiyatı

(bkz: türk edebiyatı)