amerika birleşik devletleri

trump'ın yeni dünya düzeni: abd savunma stratejisi açıklandı - israelli yorumcu dr. guy bechor'un analizi

aylar süren hazırlıkların ardından, amerika birleşik devletleri “esnek gerçekçilik” adını verdiği bir doktrin üzerine kurulu olan 2026 savunma stratejisini açıkladı. bu belge, demokrasi teşvikinden ve liberal enternasyonalizmden keskin bir kopuşu işaret ediyor ve bunların yerini ham ulusal çıkarlar ve eski usul güç politikası alıyor.

belge şunu ortaya koyuyor:

1. israel: model müttefik

israel, amerika'nın stratejik hiyerarşisinin en tepesinde tek başına yer alıyor.

• resmi bakımdan “savunma müttefiki” olarak belirlenen tek ülke.
• özellikle 7 ekim'den sonra kendini savunma konusunda tam kapasiteye sahip olmasından ötürü övgüyle bahsediliyor.
• abd politikası, daha güçlü bir israel'in amerika'yı da güçlendirdiğini açıkça belirtiyor.
• washington, israel'in toprak savunma ihtiyaçlarına destek de dahil olmak üzere, israel'i daha çok güçlendirmeye kararlı.
• diğer tüm ortaklardan daha fazla olarak 10 kez israel'den bahsediliyor ve tümü olumlu yorumlar.

2. avrupa ve nato: hareketsiz müttefikler

avrupa, kendi yükünü üstlenmesi beklenen, gerileyen bir güç olarak görülüyor.

• müttefikler, abd'nin desteğini korumak için gsyih'nin %5'ini savunmaya harcamak zorunda.
• avrupa'nın kendi bölgesel tehditlerini yönetmesi bekleniyor.
• abd'nin odak noktası, iç savunma ve çin'i caydırmaya kayıyor.

3. qatar, türkiye, suudi arabistan: taktik ortaklara düşürüldü

medya anlatılarından önemli bir sapma var.

• temel stratejide hiçbirinin adı geçmiyor.
• qatar veya suudi arabistan için savunma garantisi yok.
• özel statü veya değerlere dayalı taahhütler yok.
• ilişkiler tamamen taktiksel ve çıkar odaklı.

4. filistinliler: tamamen göz ardı edildi

• bir kez bile bahsedilmiyor.
• abd'nin stratejik savunma planlamasından fiilen çıkarıldılar.

5. çin ve rusya: rakipler, varoluşsal düşman değiller

• çin, rejim değişikliği değil, caydırıcılık ve “makul barış”a önem veren başlıca rakiptir.
• rusya, avrupa'yı domine edemeyen, taleplerinde ısrarcı ancak başa çıkılabilir bir tehdit olarak görülmektedir.

sonuç:

bu strateji, hiyerarşiye, güce ve kendine güvene dönüşü işaret etmektedir. değerler tartışmaları artık geçerli değildir. stratejik fayda önem kazanmıştır. israel, çok daha işlemsel bir küresel düzende amerika'nın merkezi ve en güvenilir müttefiki olarak ortaya çıkmaktadır.

başkan donald trump çarşamba günü bilim ve teknoloji başkanlık danışma konseyi’ne ilk üyeleri atadı. teknoloji sektöründen önde gelen isimleri bilim ve teknoloji politikalarında danışmanlık yapmaları için seçti.

konseye david sacks ve michael kratsios eşbaşkanlık yapacak.

atananlar arasında birçok tanınmış teknoloji yöneticisi ve girişimci yer alıyor. risk sermayedarı ve andreessen horowitz’in kurucu ortağı marc andreessen konseye atandı. alphabet’in (nasdaq:googl) kurucu ortağı sergey brin ve meta platforms’un (nasdaq:meta) ceo’su mark zuckerberg da görevlendirildi.

oracle (nyse:orcl) yöneticileri larry ellison ve safra catz konseye atandı. dell technologies (nyse:dell) ceo’su michael dell de üye olarak belirlendi.

nvidia (nasdaq:nvda) ceo’su jensen huang ve advanced micro devices (nasdaq:amd) ceo’su lisa su yarı iletken sektörünü temsil etmek üzere atandı.

konseyde ayrıca jacob dewitte, fred ehrsam, david friedberg, john martinis ve bob mumgaard yer alıyor.

konsey, başkana danışmanlık yapmak ve amerika’nın bilim ve teknoloji liderliğini güçlendirmek için önerilerde bulunmak amacıyla yürütme emri ile kuruldu.

trump döneminde konsey, gelişmekte olan teknolojilerin amerikan iş gücüne sunduğu fırsatlar ve zorluklar konularına odaklanacak.

konsey 24 üyeye kadar genişleyebilir. yakın gelecekte ek üyeler atanacak. konseyin ilk toplantısı hakkında bilgi de paylaşılacak.

başkanlar, franklin d. roosevelt’in 1933’te bilim danışma kurulu’nu oluşturmasından bu yana bilim danışma komiteleri kuruyorlar.