nilgün marmara

her zaman endişe duymuşumdur ya böyle bir evlilik yaşarsam ya beni hiç anlamazsa eşim
sahi nilgün neden evlenmişti ki gerçekten çok mu sevmişti
hassas kalplere dünya cehennemse ben de bunu yaşamaz mıyım diye düşünüp durdum hep
insan büyüyüp yaş alınca anlıyor o çocuk kalbini kaybetmediği için intihar etti.
anlaşılamadığı için. yeri yazarların dünyasıydı, bir yeri yurdu vardı. ruhu gitmişti.
nilgün hep beni üzer.
cemal süreya'nın zeldası, türk sylvia plath.

penceresinden atlarken sesini duyan kimse olmamış. belki de yazılarındaki çığlıkları yeterli bulmuştur.

bitmedi bu intihar ederek öleni güzellemeleriniz tiplerinden biri.

gülmem gereken yaşlarda, ölmem gerektiğini düşündüm hep" der, intihar mektubunda dahi böyle bir ağır sözü yoktur.

“uçurumlar var diyorum. insanla insan arasında, kendiyle kendi arasında, kendiyle başkası arasında.” sözünün sahibidir. eşinden ilgi beklerken solup giden eşsiz bir şair. “yabancıların en yakınıydın sen” sözüyle edebiyatın en güzel siteminde bulunmuştur. intiharından sonra eşinin; “şiir yazdığını bile bilmezdim, bir kenarda pıtır pıtır bir şeyler yazardı.” sözü intiharını destekler nitelikte olmuştur. bu bir intihar değil ihmaldir… cinayettir.

defterler'i okudum. bir insanın yaşamasında, dünya halinin usandırıcı halini görüyoruz. intihar etmiş bir kadının sözlerini okuyor olma hüznü gitmiyor. kendi hesabıma benzerlikler, yaşamın zorluğu ve sakilliği... korkunç bir sıkıntı. bu sıkıntıyı entelektüel bir gayretle sürdürmüş hem okumuş hem yazmış. kocası kaanın işi icabı libya'da yaşıyor bir süre. o kuşak kadın şairlerin belki en iyisi.

bu hayatı istemediğimiz için mi intihar ederiz? sanki aksi gibi. öyle çok istiyoruz ki bu hayatı, bu haline katlanamıyoruz. gecenin en karanlık anında sarsıla sarsıla ağlarken, kendi hayatını bir engel ve yük gibi taşırken, seni kahkahalara boğan aydınlanma, hüznünün iyi ve coşkulu bir yaşamı delice istemekten kaynaklandığını görmek oluyor. hepsi, büyük hayallerin kırıklığı. yani kurtulmak istediğini sandığın yaşam delice istediğin şey. küsmeyin.

kitabın sonunda nilgün'ün bir fotoğrafı var. çok güzel kadın.

niye izin vermiyorsun yoluna kuş konmasına
niye izin vermiyorum yoluma kuş konmasına
niye kimseler izin vermez yollarıma kuş konmasına?
'öyle güzelsin ki kuş koysunlar yoluna'

sevdiğim tek kadın şair.

sylvia plath'ın intiharı bağlamındaki tezi okunulası türk şairdir.

şiirleri acı bir çığlıktır, duyabilene.

"uçurumlar var diyorum, insanla
insan arasında,kendiyle kendi arasında."

yabancıların en yakınıydın sen!

diyen ünlü ingiliz şair (bkz: gizdökümü) akımının en önemli ismi olan (bkz: sylvia plath) ı örnek almış ve üniversite bitirme tezi ' sylvia plath ın şairliğinin intiharı bağlamında analiz" olan büyük şairdir nilgün marmara..

kendisini intihar mektubu ile tanıdığım ve hiç unutmadığım nadir yazarlardan biridir.
"benden sonra kuşlara iyi bakın."

nilgün marmara'nın olduğu kesin olmamakla birlikte bir dizesi vardır içime işler: "öyle güzelsin ki kuş koysunlar yoluna..."

bir de eşine yazdığını düşündüğüm başka bir dizesi var ki bana uzun uzun duvarı seyrettirir: "yabancıların en yakınıydın sen..."

şahsen beni en çok düşündüren huzursuz eden şey; insanın yoldaş olacağı en özel anlarını yerine göre aynı yatağı paylaşacağı insanla iki yabancı olmaktan kurtulamaması, aynı evde iki yabancı olarak yaşayıp gitme durumu...

şiiri canıyla yazdığını canı bittiğinde anladığımız şair.

birinin intiharının insanları bu kadar etkilemesinin sebebi, kişinin kendi ölüm korkusudur. normal tabi herkes korkar ölümden.

eşinin ölümünün ardından söylediği sözleri tam olarak yazmadan geçmek istemedim:

“şiir yazdığını bile bilmezdim. bir kenarda pıtır pıtır bir şeyler karalardı.”

ne büyük bir yalnızlık aynı duvarların arasında olup görünmeyen duvarlar içinde yaşamak...

dünyaya yaralı olarak genç yaşta aramızdan ayrılan çok sevdiğim şairlerden bir tanesi.
biliyorum, bir gün dayanamayacak küçük kalbim; arkamı dönüp inandığım ve güvendiğim her şeye veda edeceğim. diyerek evinin beşinci katından atlayarak hayatına son vermiş. ne acı. 29 yıllık hayatına ne acılar sığmışki böyle bir veda etmiş.

(bkz: şekersiz şiirlerin şairi)

şiirlerini, şiir yazmak için yazmamış da yazmaya olan ihtiyacından yazmış gibi. anlaşılmak için yazmamış da kendini boğan hayatı anlamlandıramıyışını yazmış gibi. yeryüzünün bütün arka bahçelerini görmüş; yaşam ve ölüm arasında bir fark olmadığına inandığı için yaşamını sonlandırmış. şiirlerinin derlendiği daktiloya çekilmiş şiirler kitabındaki şiirleri okumakta çok zorlandım. açıkçası yazdıklarından yola çıkarak kendisini anlamayı istediğim önemli insanlardan. ama yazdıklarını hiçbir şekilde anlayamıyorum. hani bazen darlanmışken, boğuluyormuş hissini geçirmek için iman tahtamızı pıtı pıtı dövüp rahatlatmak yerine, huzursuzluğumuzu düz yazıya dökeriz de yazdıklarımızı sadece kendimiz anlarız ya, öyle bir şey. bana geçen hissiyat bu. sanki sadece kendisinin anlayabileceği ağırlıkta karanlıkta şeyler yazmış gibi.

yüksek bir yerden sırt üstü atlamak cesur olmak anlamına geliyormuş. yıllar önce 5. katında oturduğumuz apartmanın caddeye bakan tarafında bulunan odamda geceleri nilgün marmara okurken öğrenmiştim.