sait faik abasıyanık

öyküleri insana bir ömür yeter. kendisini kişilik özellikleri, zaafları ile tanımak için iki kaynağı tavsiye ederim. birincisi özlem esmergül tarafından yazılan otobiyografik ama roman üslubunda kaleme alınmış '' yalnız hatta yapayalnız'' isimli roman. diğeri ise bu radyo yayını.

tam bir alaniaris'dir.

“balık tutmak; kahvede oturmak, yanımda çok sevdiğim köpeğim, insan tanımak; beyoğlu’nda bir aşağı bir yukarı dolaşmak, arada içmek; hikâye yazmak; velhasıl hiçbir şeye bağlanmadan âvâre gezmek bütün gün. işte ben böyle hayattan zevk alıyorum, buna yaşamak derim.”

(sait faik’le son röportaj”, izlerimiz, 1954)

ilk ve ortaokul zamanlarimda cozdugum her deneme sinavinda banko bir soruda ismi gecen yazar.

"akşamüstleri tünelden taksime doğru sol kaldırımdan yürürseniz, gözünüze dalgın, siyah gözlüklü, yüzü kederli, ama müthiş kederli -yüzündeki keder besbellidir, elle tutulacak gibi, yüzde donup kalmıştır-, pantolonu ütüsüz, ağarmış saçları kabarmış bir adam çarpar.
bu adamın, bu beyoğlu kalabalığı içinde bir hali vardır ki (daha doğrusu her hali) size bu koskocaman şehirde yalnız, yapayalnız olduğunu söyler.
bu neden böyledir? orasını kimse de bilmez…
bazı adam vardır, insan yüzünde sırf hınç, kin okur.
bazısında gurur, bazısında neşe, bazısında bayağılık, aşağılık…
bu adamın üstünden başından da yalnızlık akar.

bir de bu adama, kadıköy iskelesinin kanepelerinden birine oturmuş, heybeli köylüleri, çıplak ayaklı serseri çocukları, hanımefendileri seyrederken rastlarsınız.
bu adam hikayeci sait faiktir."

yaşar kemal

sait faik'in 'abasıyanık' kitabı..

evi burgazada’dadır. şu an müze olarak kullanılıyor. eşyaları, mektupları, öldüğünde yapılan maskı müzede sergileniyor. rahmetlinin çatı katı manzarası da muazzammış yani. ben de o köşkte yaşasam benim de abam yanardı. evet.

önümüzde hayat... her gün bir başka uykuya yatıp bir başka rüya göreceğiz. halbuki her zaman, ağır ağır bizimle beraber akan nehir, bir göle varıyordu. bu gölde artık biz akmıyor, dalgalanmıyorduk. yahut bana öyle geliyordu...

- semaver, en sevdiğim kitabıdır.

"söz vermiştim kendi kendime: yazı bile yazmayacaktım. yazı yazmak da bir hırstan başka ne idi? burada namuslu insanlar arasında sakin, ölümü bekleyecektim; hırs, hiddet neme gerekti? yapamadım. koştum tütüncüye, kalem kâğıt aldım. oturdum. ada'nın tenha yollarında gezerken canım sıkılırsa küçük değnekler yontmak için cebimde taşıdığım çakımı çıkardım. kalemi yonttum. yonttuktan sonra tuttum, öptüm. yazmasam deli olacaktım."

(son kuşlar)


"küçük şeyleri unutamayanlar, en geri hatıraları da unutamayanlardır. hafızalarının bu bahtsız kuvveti karşısında hiçbir memleket, hiçbir vatan tutamadan her yeri, her şeyi severek öleceklerdir."
(semaver)


"o, demediklerimi anlamış gibiydi."

*

"allah kahretsin! özlermiş insan duygulu olunca."

*

"-okumuş yazmış adam öğüt vermez de, dedi.
-ya ne yapar? dedim.
-adamı anlar, dedi, ne yapacak."


(alemdağ'da var bir yılan)

öykündüğüm büyük usta.

babasi mi yanik. vay be. gecmis olsun.

"kibar zümreyi hiç sevmem... bana öyle gelir ki, onlar yaşamaktan hiç zevk almazlar. yakın plajın karılı, erkekli, bezikli, biriçli, bugi bugili, sambalı, bilezikli, ipek gömlekli, tıraşlı ve paralı insanlarına karışırım, ama gözüm plajın tel örgü ile çekilmiş kıyısından ışıktan çapanın alamanaları, sandalları, çürük tekneleri, balıkçı kayıklarının işığının aydınlattığı taraftadır. ben öbür tarafta. benim insanlarım o taraftadır. kalafat oradadır. yakamoz oradadır. vasilaki oradadır. hasan ordadır. avni efendi ordadır... posbıyıklı rum balıkçılar, çıplak bacaklı sıska çocuklar, gırtlakları bir karış dışarıya fırlamış kürt hamallar, doksanlık rum kadınları, ben, sen, posta müvezzii, o bakkal çırağı. hepimiz şu insanlardandık."

sait faik’le son röportaj/10/154; insanlarım/15/45, 46 ve tüneldeki çocuk/tc/8/9, 10.

"
...
tabiat çoğunca dosttur. düşman gibi gözüktüğü zaman bile insanoğluna kudretini ve kuvvetini tecrübe imkânları veren, yüz vermez bir babadır; fırtınasında kayığını batırdığı zaman yüzmesini, rüzgârında kulübenin damını uçurduğu zaman daha sağlamı, daha hünerliyi bulmayı öğretiyor, canavarıyla karşı karşıya bıraktığı zaman adale kuvvetini sınıyordur. orada dört tarafı suyla çevrili yerde insanların büyük, sağlam dostluklar, sağlam adaleler, namuslu günler ve gecelerle birbirlerine sokulmalarını, yardımlaşmalarını buyuran rüzgârlar, fırtınalar, deniz canavarları, kayaları günlerce, haftalarca döven dalgalara ancak tabiatın buyurduğu şekilde yaşanabileceğini, sıkı ve sağlam adalelerin çelimsizlere yardım için, keskin aklın daha kör, daha mülayim, daha gürültüsüz ve yavaş akla, hatta akılsıza arkadaşlık için verildiğini, çorbanın çorbasızlarla taksim edilmek için mis gibi koktuğunu öğreten, belki de öğretmeden öyle iyi, öyle mübarek anadan doğulduğunu hayal ettiren bir düşünceyle haritalardaki maviliğin ortasında, kocaman kıtaların kenarındaki büyük denizlerin bir tarafına kondurulmuş adalara bakar, kurar dururdum.
...
"

*

yazmazsa delirecekti, yazdı beni delirtti.

acaba kime yanmis abasi. evet.

türk edebiyatının en iyi öykü yazarlarından biridir. denizi , balıkçıları , sokaktaki hayatı onun kadar güzel anlatabilen yazar çok az bulunur. burgazada'da bir zamanlar yaşadığı evi müze olmuştur. haklıydın sait faik "yalnızlık dünyayı doldurmuş sevmek, bir insanı sevmekle başlayacak her şey.. burada her şey bir insanı sevmekle bitiyor."

"neden yazarları şair, romancı, hikâyeci, eleştirmeci, ne bileyim daha kafalarına ne gelirse birtakım adlarla anıyorlar. bir türlü aklım ermiyor... böyle şeyler yoktur. bir tek şey vardır: yazı."

sait faik, bütün eserleri, bilgi yayınevi, 1989, cilt 15 s. 125, 21 ve 24

telif hakları bittiği için her önüne gelen yayınevinin kitaplarını bastığı yazar. ama biri var ki gece gece güldürdü beni. adama yüz tane estetik ameliyat yapmışlar. jawline, burun estetiği, kollarda ekstra damarlar, saçların önü maşalı gibi kıvrık. ulan adam mezarında ters döndü be. para için yapmayacağı şey yok artık bunların. kapakları gittikçe iğrenç bir hal alıyor.

ne güzelsin sen, ne yanlış zamanda ne kadar doğru bir adam gelmiş.