bir kelebek ağrısıydı,
vakit dardı, mevsim hicazdı,
yetişmem gereken bir ölüm,
kaçmam gereken bir hayat vardı.
-birhan keskin

az önce pazara giden komşumuzdan da benzer fiyatlar duyduğum için şaşırtmamıştır.

çok pahalıydı her şey diyordu. geçen hafta 3 kilosu 10 liradan aldığımız elmanın bu hafta olmuş kilosu 10 lira. marketten aldım geldim en son dedi.

şu “tam kapanma” olayında esnafın haklı olduğu yer de var, fırsatçılık yaptığı yer de.

hele yazlık bölgelerdekilere, “kimse kusura bakmasın” direkt fırsatçı gözüyle bakıyorum. zaten pahalı olan şeyler, sezon açılınca uçuyor. siz zenginsiniz diyorlar. emekli yahu bu insanlar, emekli. dişinden tırnağından artırmış, gelmiş geri kalan hayatını biraz da olsa güzel geçirmeye çalışıyor. ne zengini!

wirginia woolf

francisco pizarro'nun inka imparatorluğu işgali ile ilgili çok güzel konulara değinmektedir. herkese güvenen ve dostça yaklaşan, gelişmiş silahları bulunmayan ve okuma-yazma bilmeyen amerikan yerlilerinin, teknolojik olarak üstün, okuma-yazma bilen ve daha zeki-kurnaz ispanyollar tarafından nasıl yenildiğini hayretle okuyor insan. düşünün 186 ispanyol 70.000'in üstünde amerikan yerlisini yenebiliyor. eğer olayları yazanlar abartmıyorlar ise durum bu.

dini kullanan bütün yazarlar.

ingilizce'ye strawberry moon olarak çevrilen ve amerika'daki çilek hasadının yapılacağı haftalar içerisinde kendini gösteren pembiş renkli ay.


ay'a böyle denmesinin sebebi rengi değil anlayacağınız üzere. haziran ayında görülüyor ve birçok yerde farklı isimlerle anılıyor. mesela avrupa'da güllerin yeşerdiği haftaya denk geldiğinden kendisine "rose moon" diyenlerde var.

manhatttan.

aya ismini algonquian kabileleri'nin verdiği düşünülüyor. kanlı ay tutulması kadar olmasa da oldukça etkileyici bir görsel şölen.
2020 yılının altıncı ayında da tutulma gerçekleşti. rivayetlere göre 70 yılda bir gerçekleşiyor ve çoğu kişinin yeniden görmeye ömrü yetmiyor. *

bedeniniz hayattayken ruhunuzun ölmüş olmasıdır.

bundan daha hüzün veren ne vardır bu dünyada? yaşama sevincini kaybedip yaşamaya devam etmek zordur.

rafet el roman
inan artık seni hiç sevmiyorum .

evrensel temel gelir universal basic income yani ubi bir sistem teorisi.

ben ekonomiden anlamam, o yüzden ekonomiden anlamayanların anlayabileceği şekilde anlatacağım.

benim kör cahilliğim olabilir ben bu teoriyi kendi fikrim sanıyordum, pandemi zamanı insanların açlıktan kırılışına ve batışına çok üzüldüğüm için “keşke böyle olsa” derken kendim bir sistem uydurdum sandım. halbuki zaten varmış hatta uygulanıyormuş bazı pilot bölgelerde bu sistem.

en basit hatta sığ anlatımı, devletin herkese ama herkese temel bir maaş vermesi. çalışan çalışmayan, bekar, çocuklu, öksüz, hiç fark etmeden yalnızca vatandaş olmanın getirisi olarak (bir de reşit olman şart) devlet sana temel ihtiyaçların için bir maaş bağlıyor. e devlete bu para nereden gelecek, böyle olursa insanlar çalışmaz basic income’la idare eder, insanlar tembelliğe sürüklenir, yalnızca ürer falan gibi sorular var. zaten bu sığ anlatımdı, şimdi oralara geliyorum.

şöyle düşünelim, insanların çalışmak için tek motivasyonu yemek yemek, fatura ve kira ödemek değil bu bir. yani kimse mesleğini “benim kiram 2000, faturalarım 700 geliyor, market de 1000 dersek ben 3700 maaşlı bir işe gireyim” şeklinde seçmemiştir. sonuçta bu ülkede 2500 lira asgari ücretle yaşayan aile de var, ama sen ne yaptın, örnek veriyorum çok maaş vadettiğini düşündüğün bir meslek seçtin. belli başlı örneklerden gideceğim, örneğin doktor oldun. sekreter olup telefonlara bakabilirdin, yıllarca okuyup çok zor bi meslek yapmayı seçtin, neden, çünkü sekreter olup bulgurla da doyabilirdin doktor olup kebap yemek istedin, sekreter olup derme çatma evde 1000 lira kiraya yaşayabilecekken doktor olup site içinde havuzlu ev istedin, 1 tane ayakkabıyı çürütene kadar giymek de ayaklarını yerden koruyacakken kıyafetine uygun farklı farklı ayakkabılar aldın. kira ödememek için kendine ev aldın, ama bu kiralar birilerine ödeniyor, demek ki insanların 1’den fazla evi var. halbuki 1 evle barınma ihtiyacı bitiyordu. o zaman amacın karnının doyması, barınmak, ısınmak gibi temel ihtiyaçlara yetecek para kazanmak değil. zaten öyle olsa herkes yapabileceği en basit işi yapıp 3000 lirayla geçinmeye bakar. fakat görüyoruz ki 20.000 lira maaş alıp geçinemeyecek insanlar var. sadece kendimden örnek veriyorum 3 yıl önce 800 lira kira verip küflü bodrum kat dairede yaşarken de yaşıyordum, ölmemiştim, şu an site içinde ev aldım, hala yaşıyorum. insanlar standartlarını yükseltmek isterler, bu içgüdüsel bir şey. kapitalizm anlatıyormuşum gibi görünüyor ve ubi denen teori de sosyalizmmiş gibi görünüyor. değil. geliyorum.

bu sistemde demin de belirttiğim gibi minimum düzeyde yardım yapılıyor. yiyecek ve barınma, ısınma gibi çok çok temel ihtiyaçlar karşılanacak kadar. ama sen yılda 2 kez tatile gitmek isteyebilirsin, bu çok doğal bir istekken yaşamsal bir ihtiyaç değil mesela. burada istek ve ihtiyaç farkı söz konusu. sosyalleşmek, iyi giyinmek, sağlıklı beslenmek, kendine yatırım yapmak (örneğin dil öğrenmek için bütçe ayırmak), tatile gitmek, iyi arabaya binmek... bunlar ihtiyaç değil istektir. senin olmayabilir, insanların yatları jetleri var, bunlar birer ihtiyaç mı mesela? hayır. istek. doyumsuzluk sözkonusu. insanımız doyumsuz. suçlayıcı şekilde söylemiyorum, yat istemekte bir sakınca yok. varmaya çalıştığım nokta ubi’ın insanları tembelliğe itmeyeceği. bu gelir insanların sadece açlıktan veya donarak ölmemelerini sağlayacak. bu bana yeter diyen adam da zaten çalışmasın, kendine iyi davranmayan adamın ülkeye katacağı bir şey yoktur. yani ubi’la yalnızca ihtiyaçların karşılanırken sen ubi üstüne çalışıp bir de maaş alırsan isteklerini yerine getirebilirsin. kapitalizm eleştirisi veya sosyalizm övgüsü değil dedim, sebebi buydu. kapitalist yaşamaya devam edebilirsin. adam kendine temel ihtiyacı için sağlanan meblağ ile 1 tane 30 liralık kazak alıp 3 yıl giyebilir sen çalışarak her yıl 400 liralık kazaktan 4 tane alabilirsin.

başında söylediğim gibi pilot bölgelerde uygulandığında da kimseyi tembelliğe ittiği, işsizliği arttırdığı, üremeye yönelttiği gözlemlenmemiş. bazı iskandinav ülkelerinde, kanada’nın bir bölgesinde ve hollanda’nın bir bölgesinde denenmiş bu sistem. ispanya’da da çok ciddi şekilde konuşuluyor.

şimdi devletin parayı nerden bulduğuna geliyoruz; ubi’ın tek bir tanımı yok, bu yüzden bu kısım biraz değişken. mesela bir görüş şöyle; devlet herkese minimum bir para veriyor, çalışan bunun üzerine ekstra maaş alıyor. fakat bu maaş şu an aynı meslekten aldığın maaşın aynısı olmuyor. diyelim sen özel sektörde yöneticisin, 8000 lira alıyorsun şu an. ubi sistemine geçildi devlet sana 2000 lira ateşliyor sallıyorum, şirket senin temel ihtiyaçlarının karşılandığını bildiği için sana aynı title’da olmana rağmen daha az para veriyor. böylece şirket karlılık oranını arttırıyor ve ekonomik anlamda daha fazla geliştiği için daha fazla vergi veriyor, hoop devlete para. bu bi tanesi. diğeri mesela ubi var, ama bi insan çalışıyorsa ubi’dan çıkıyor. yani çalışan sadece maaş alıyor, şu an olduğu gibi, sadece işsizler ölüm ölüm ölmemiş oluyor. bu da diğeri. bu tembelliğe evet itebilir, ama yine yetinmeyecektir insanlar.
neyse devlet parayı nereden buluyor, şöyle, devletler zaten sosyal devlet olma çabasıyla (bizim ülkeyi baz almayın lütfen yazının bu kısmında) vatandaşlarına zaten genel olarak para veriyor. fakat bunu bürokratik bir çok işlemle yapıyor. işsizlik maaşı, engelli maaşı, dul aylığı, yetim aylığı, yaşlı bakım parası, emeklilik, bla bla bir sürü yollarla devlet vatandaşına para veriyor zaten. ama bunu bürokratik şekilde yapıyor, yani senden başvuru, kağıt kürek, kanıt birçok şey talep ediyor. ubi bürokrasiyi kaldırıyor. emekli maaşı, ssk falan gibi şeyler de dahil. sen bir emekli maaşı istiyorsan gidip bireysel emeklilik sistemine giriyorsun, ücretsiz sağlık hizmeti istiyorsan kendini sigortalatabiliyorsun, bunlar ayrı, cebinden ödeyeceksin. bunlar için de ubi üzerine maaş almış olman gerekiyor, ubi’ı sadece barınma ve yiyeceğe yettirebildiğin için, hoop geldik tembelliğe itilmemeye yine. yani devlet sizin brüt maaşınıza vergi şeklinde attığı kesikleri atmayacak artık, ama sağlık güvencesi emeklilik güvencesi de vermeyecek. çünkü zaten ubi veriyor ve sen de üstüne çalışıp maaş alıyorsun, kendine sigortanı yaptır, emekliliğini öde diyor. yani sosyal devlet anlayışı tamamen kalkıyor burada. ama bi yandan da sosyal devlet anlayışının bir üst seviyesi gibi. ama burda da yine devlet tavan bir fiyat belirliyor, sağlık için mesela. hani tamamen elini eteğini çekmiyor da, vatandaşımı kazıklamayacaksınız gibi bir müdahalede bulunuyor. çünkü diğer türlüsünde hastaneler fahiş fiyatlar biçebilir ve yalnızca ubi’la geçinip yaşayıp yuvarlanıp ölmek isteyen adam sağlık sisteminden dışlanıyor olur. o yüzden devlet, özel sağlık sigortası kuruluşlarına diyor ki ben sağlık sigortasından vergi almayayım, siz de fiyatını düşük tutun, vatandaşım sigortasını yaptırabilsin.

özetle ubi’la kimse aç açıkta kalmıyor, temel yaşam gereklilikleri devlet tarafından sağlanıyor, kimse kimseye muhtaç kalmıyor, kimse dilenmiyor. bu, hadi yarın ubi’a geçelim gibi bir şey değil zaten gördüğünüz üzere o yüzden tutar, tutmaz, sürekliliği vardır, yoktur, bunlar tamamen zamanla gözlemlenebilecek şeyler.

sayın merhaba poğaçacı, sen bunu denyo gibi anlatmışsın, ben gideyim de kendim öğreneyim derseniz;
ingilizce
türkçe

en sevdiğim şarkısı o'nun vedası olan şarkıcı. divane albümündeki bütün şarkıları güzeldir.

gün zileli'nin türkçeye kazandırdığı margarette buber-neumann'ın kendi anılarına dayanarak yazdığı hem gulag hem de nazi toplama kamplarında yaşadıklarını* anlatan kitaptır. kendisi alman komünist partisi üyesi iken alman toplama kamplarından birisine gönderilmektedir ve stalin ile hitler'in komünist mahkumların takası için anlaşmasından sonra bu sefer de sscb tarafından tutuklanarak gulaglara sürülmüştür. en azından halen stalin'i savunan kardeşlerimiz varsa gerçek anılara dayanan bu kitabı okumalarını şiddetle tavsiye etmekteyim.

gölü, diğer göllerden ayıran en belirgin özellik, eşsiz beyaz kumsalıdır. bu kumsal rengini hassas ekolojik etkileşime borçludur.

yirmi beş gün oldu. her gün o'nu bir daha göremeyeceğim, bir daha hiç sarılamayacağım gerçeğiyle yandığım y i r m i b e ş g ü n. dünyadaki en eski dostumun,babamın, hiç beklenmedik bir anda ve gerçekten bir an'da beni sonsuz bir özleyişe bırakıp gittiği...

sevgili @clytie 'nin gif hocası, ses tonuma hayranlığını belirten, fakat aman ağabey etme eyleme demek istediğim* övgüsüyle mutlu etmiş sevgili yazarımızdır. * sağolsun, var olsun efenim.

şu güzellik.. işte rengi de bu, tam bayılmalık.

mutluluk ve umut

ne kadar manasız bir söz.. bir gün adliye koridorun da kendinizi bosanirken bulunca anlamsızlığını en acı şekil de anlarsınız..
kimse vazgeçilmez değildir..

çiğköfte.