uludağ sözlükte atatürkle ilgili asılsız iftiralarıyla ceza almış bir yazardır. tamam sevmiyor olabilirsiniz ama saygı duymanız gerekiyor. milli değerlere saygı lütfen...

dövüyon mu seviyon mu alüminyum! dediğim başlık.(bkz: başlık değil saçmalık)

öyle bir çekicilik olsa bende olurdu. bende yok. kimse de olamaz arkadaşım o zaman. birinde varsa hizip çıkartırım. karşı devrimci olurum engels canımı alsın.

doğduğum mevsimi ne kadar sevmediğimi iyice beynime kodlamışım ki başlığı direkt "sevmemesi" olarak okumama neden olan durumdur.

israil’de, deepfake teknolojisi kullanarak ölülerin fotoğraflarından yüksek gerçeklikli videolrın üretilmesine başlanmış, uygulamanın ismi (bkz: deepnostalgia).

black mirror zamanlarına kulaçlıyoruz.

alpeis’de de yeni ölmüşlerin yerine geçen, ölüye benzeyen kişiler bu durumu bir iş kolu haline getirmişti.

çook güzel çay demledim...

balıkesir şarkısı vefat eden babası için yazılmış, muazzam bir şarkıdır. mezarı balıkesir başçeşme'dedir. aşk bu değil şarkısı da ayrıca dinlenilesi şarkılardandır.

açıkçası ben bu uygulamanın motivasyon kaybı yaşatacağı görüşündeyim. çünkü her gün önemli ve değerli bilgiler yazan yazarlar var ve gerçekten bir şeyler öğrenebiliyoruz okuduğumuzda. yazıları beğendiğimizde bu hem yazan hem okuyan kişi için motive edici oluyor. her gün sözlüğe bakamıyor olabiliriz. daha sonra okuduklarımızı beğenemezsek motivasyon kaybı ve bir hayal kırıklığı yaşatabilir. sonuçta okumak ve oylamak sözlüğün katılımcı olmasının bir özelliği. oylamak, yazılanların okunduğunun ve değer gördüğünün ispatı niteliğinde bir özellik bence.

kara deliklerin etrafında bulunan ve bir kez içine düşüldüğünde bir daha geri dönülemeyeceğini düşündüğümüz sınır.

kara delikler, kütle çekimsel güçleri sınırsız ya da sonsuz olan cisimler değil. bir kara deliğin olay ufkunun hemen dışında sağlam kalmak mümkün ama olay ufkundan içeriye düşmeye başladığınızda bundan kaçabilmenizin tek bir yolu var: ışıktan hızlı hareket etmek. bu da -en azından bildiğimiz kadarıyla- mümkün değil.

bir kara deliğin olay ufku civarında neler oluyor, buradaki yapı nasıl ortaya çıkıyor? basitçe anlatmaya çalışayım.

olay ufkunun hemen dışında biriken maddelere birikim diski diyoruz. bunlar kara deliğin etrafına nasıl yığılıyor?

diyelim ki kara deliğe doğru yaklaşan bir gaz kütlesi var. bu kütle kara deliğe yaklaşır yaklaşmaz olay ufkundan içeriye düşmez. önce, kütle çekim etkisi nedeniyle kara deliğe yaklaştıkça hızlanır, ondan uzaklaştıkça yavaşlar. tipik bir yörünge hareketine benzer bu hareket. yine diyelim ki, kara deliğe yaklaşan tek gaz kütlesi bu değil. başka bazı yönlerden de farklı gaz kütleleri geliyor. bu gaz bulutları birbirleriyle çarpışabilir ve kinetik enerji kaybı yaşarlar. enerji kaybeden bulutların hızı düşer. hızı düşen bulutlar kara delikten fazla uzaklaşamamaya başlar ve onun etrafında eliptik bir yörüngeye yerleşir.

her yönden gelen bu gaz bulutları arasında kaos ve çarpışma ortamı sürekli olarak devam eder. gaz bulutları arasındaki çarpışmalar ne kadar çok olursa, hız kaybı da o kadar sık yaşanır. hız düştükçe yörüngeler eliptik olmaktan çıkarak daireselleşmeye başlar. bu sırada enerji vardan yok olmayacağı için, kaybedilen kinetik enerji, ısı enerjisine dönüşür. birikmekte olan gaz kütlelerinin sıcaklığı gittikçe yükselir. şimdi artık kara deliğin etrafında dairesel yörüngede dolanan sıcak bir bulutumuz var.

gaz bulutlarının iç kesimleri kara deliğe daha yakın olduğundan, tıpkı yörünge hareketinde olduğu gibi, daha hızlı hareket eder. bunun neticesi, iç kısımdaki gazla dış kısımdaki gaz arasında ortaya çıkan sürtünme kuvvetleri ve enerji kayıplarıdır. iç kısımdaki gazlar bu etkiler nedeniyle gittikçe daha küçük yörüngelere otururlar. işte birikim diski dediğimiz şey budur.

birikim diski orada öylece kalır mı?

diskteki madde gittikçe ısındığı ve yörünge büyüklüğünü değiştirdiği için, diskin toplam açısal momentumu sürekli olarak diske yeniden dağılır (çünkü korunumlu bir fiziksel özelliktir.) bahsi geçen madde viskozitesi nedeniyle spiral bir hal alır yavaş yavaş ve gittikçe küçülen yörüngelerin bir sonucu olarak kara deliğe doğru hızla düşmeye başlar. işte bundan geri dönüş yoktur. bu noktadan sonra parlak, sıcak madde görünmez olur ve karanlık bir görüntü ortaya çıkar. işte bu noktaya olay ufku deriz.

***

kaçış hızı ya da kurtulma hızı olarak adlandırdığımız bir özellik var. kısaca uzaydaki bir cisim üzerinden kurtulup uzaya çıkabilmek için gereken hız limiti olarak tanımlanabilir. örneğin saniyede yaklaşık 11,2 kilometre hıza sahipseniz, dünya yüzeyinden kurtulup uzaya çıkabilirsiniz. ancak kara deliklerde bu sınır ışık hızıdır. bu yüzden olay ufkundan ışık bile kaçamaz denir ki bunu çoğunuz duymuştur mutlaka. buna rağmen kara deliklerden de madde kaçışı olabilir. bunun için (bkz: hawking radyasyonu)

***

2019 yılında olay ufkunun fotoğrafını çekmeyi başardık.


(görsel, forbes. com'dan alıntıdır.)

aslında fotoğrafta gördüğümüz ortada bulunan karanlık "şey" kara deliğin kendisi değil "gölgesi" çünkü onu doğrudan görme şansımız yok. etrafındaki birikim diski ise tam da modellemelere uygun şekilde yakalanmış. bu fotoğrafın çekilebilmesi için dünya boyutlarında bir teleskop gerekirdi. böyle bir teleskobu doğrudan inşa etmek mümkün değil. bu nedenle dünyanın çeşitli bölgelerindeki teleskoplar ile tek bir teleskop gibi çalışan bir ağ kuruldu ve böylece bu efsanevi fotoğrafı yakalama şansını elde ettik.

bu fotoğraf, messier 87 adlı galaksinin merkezindeki süper kütleli kara deliğin olay ufkuna ait. ilerleyen zamanlarda kendi galaksimizdekinin de bir fotoğrafını çekmek için çalışmalar sürüyor.

galaksimizdeki kara delikle ilgili bilgi için (bkz: sagittarius a)

canlı derste "u sesi ile başlayan kelimelerin resmini yapalim." dedim. herkes uğurböceği,uçurtma, uçak yapmış aynı zamanda öğrencim olan benim oğlan adam çizmiş. "herhalde uykuyu çizmeye çalıştın" dedim.
"hayır." dedi.
"o zaman insan mı çizdin? ama u ile başlayan şeyler çizeceksin." dedim. "off yaaa neden anlamıyorsun, dikkatli baksana biraz , usta çizdim işte." diyor. *

neden kadına diye nitelendirildiğini anlamadığım durum.
mesela bir erkeğin bir erkeğe veya bir insanın hayvana, bir kadının bir erkeğe şiddet uygulaması normal mi görülüyor ki kadına diye özellikle üstüne basılıyor.

bir kadının bir kadına uygulaması durumunda nasıl adlandırılacağını merak ettiğim şiddettir.

kendinizi karşınıza oturtup iki lafın belini kıralım dedikten bir süre sonra lafın lafı açmasıyla daha da körüklenen eylemdir. insanın kendisiyle tanışmasının da bir yoludur. eğer muhabbet kötüye giderse küçük esprilerle güldürebilirsiniz karşınızdakini. böyle diyince çoklu kişilik bozukluğu gibi oldu ama siz biliyorsunuz beni. kendinize kendinizden bir şeyler de ısmarlayın ki içinizin tadı kaçmasın.

fransız soylusu hugues de payen tatafından 1119 da 9 şövalyeden kurulmuş kudüsteki hacıları korumak için. kurulduktan 10 yıl sonra da katolik kilisesi tarafından resmi olarak tanınmış. bankacılık olaylarıyla falan hacılara kolaylık sağlamışlar.

haçlı savaşlarından sonra tarikata borcu olan fransız kralı kafirlik ve eşcinsel suçları iddiasıyla papa 5. bilmemneye baskı yapıp tarikatı 1312 de yok etmiş mal varlığına el koymuş. tarikat üyeleri yakılarak öldürülmüş. son olarak da 1314 te jacques de molay ve tarikat üyeleri kazığa bağlanarak yakılıp idam edilmiş.

birinci haçlı seferlerinden sonra birçok hacı kutsal yerlere giderken soyulup öldürüldüler. fransız soylusu ve arkadaşı godfred de bu tarikatı kuruyor. kurarken hacılara yardım amaçlı kurdukları için de kudüs kralından destek istiyolar onlar da zeytin dağında bi tapınak veriyor bunlara. finansal bir gelirleri yok tamamen bağışlara bel bağlamış halde bekliyolar.

bu durum çok uzun sürmüyo kurucu şövalyelerden birinin yeğeni bir konferansta papayla konuşup durumu anlatıyor. papa da yazdığı bir fermanla bu tarikatın vergi vermeden her yerde rahatça hareket etmesini sağlıyor. bu şekilde daha da büyüyen tarikat önemli başarılar elde ediyor. çek sistemi oluşturuyolar. mesela avrupada parayı yatıran bir hacıya şifreli bir mektup veriliyor o da kudüse gidince o kodlarla parasını ordan alabiliyor.

yaklaşık iki yy varlığını sürdümüşler.

5 sene önce akp’ye laf ettiğim için üstüme yürüyen dayım. şimdi facebook’tan akp’ye isyan ediyor.

yaşlıların en azından maaşı var diye isyan eden gençtir.

tuzlukta, poşette, her zaman her yerde, billur tuz.

bana göre post apokaliptik film ve diziler içerisinde kıyamet sonrasını en başarılı şekilde kurgulayan yapımdır. olaylar anındaki o kargaşayı izleyiciye çok başarılı bir şekilde hissettirebiliyor. karakterler ilk başta gölgelerinden bile korkan senin benim gibi normal insanlarken sezon ilerledikçe pişiyorlar.

zombi temalı yapımlar içerisinde de en gerçekçi zombi kurgusu şüphesiz buradadır. ben konuşan, depar atan, uzak mesafeye zıplayan zombi tiplemeler bile gördüm. buradaki zombiler aptal ve tek tekken gayet tehlikesizler. zombi dediğin böyle olmalı. bir de salgını öyle bir temellendirmişler ki izleyici “yahu acaba gerçekten de günün birinde böyle bir salgın mümkün olabilir mi?” diye düşünmekten kendini alamıyor.

ve merak edilen soru: bu hastalığın aşısı bulunacak mı?*

özellikle gençlerin ben burdayım,kalçam burda aklımı tatile gönderdim. şeklinde çığlık attığı asosyal medya uygulamasıdır.

özgürlük, bir zihin durumudur. bedenlerimiz mutlak özgürlüğü bilemez ama zihinlerimiz bilir, en azından deneyebilir.