yapay zeka

abd borsalarına yatırım yapmak için geçerli sebeplerden biri.

ryzen 5 7600 işlemci, crucial 48 gb ddr5 5600 mhz ram, amd radeon rx 7900 xt (rtx 4080 muadili! ) rocm 6.2, pytorch, python, linux destekli 20 gb vramli ekran kartı, bir miktar prompt mühendisliği ve node çalışmasıyla aldığım çıktılara bakın, gerçekten dudak uçuklatıcı boyutta inanılmaz görseller:

yazılım geliştirici için büyük yardımcı fakat "sıfır yazılım bilgisiyle" bir uygulama yaparken dikkat edilmesi gereken bazı durumlar da var.

kendi startup planım ve iş modelim için bir süredir framework geliştiriyorum. modular monolith bir asp.net backendim ve bir react frontendim var. authentication - authorization, caching, logging, notification, email, audit logging, cron job gibi en temel özellikleri içeren ve olmasa da olur özelliklere modül olarak eklenebilir-çıkarılabilir halde sahip, 1 distrubuted redis, 1 mongodb ve 1 de postgresql veritabanına sahip görece temel bir altyapı.

ana framework'ü clean architecture & ddd prensipleriyle, modülleri tek katmanla, code generator gibi toolları ise n-tier geliştiriyorum. code base'im en az 25 bin satıra ulaştı. haliyle bu aracı yapay zeka asistanıyla geliştirmek bana en az 3x zaman kazandırdı. gelgelelim dünya hala hayalinizdeki uygulamayı tarif edip de bir mvp çıktısı alabilecek yapay zeka dünyası değil.

uygulamanıza eklemeyi istediğiniz bir modülü ya da daha basiti bir statik sınıfı dahi anlatırken kodun geri kalan tüm bileşenlerinin farkında olarak prompt girmeniz gerekiyor. burada da sorgu karmaşıklığınız sorguyu mu yazayım yoksa oturup kodu mu yazayım ikilemine düşürüyor. çünkü ne kadar az input sağlarsanız size o kadar genel geçer bir çözüm sunuyor, sonuçta yine oturup yanlış yaptığı şeyleri düzeltmek gerekiyor. fazla input girdiğinizde baş etmesi gereken veri çok fazla oluyor ve çözüm üretmesi zaman alabiliyor.

mimariyi oturttuktan sonra, bak şurada böyle yaptım, oraya bak, bu istediğim şeyi aynı prensiplerle uygula derseniz güzel işler yapabiliyor ama bazı şeylerin artık otomatiğe bağlandığı noktaya gelene kadar sizi biraz uğraştırıyor.

bir de sunduğu çözümlerle alakalı konseptlere, tasarım kalıplarına aşina değilseniz oturup onları araştırmanız, öğrenmeniz gerekiyor ki neyin yanlış olduğunu ilk bakışta görebilin. evet hayatı kolaylaştırıyor ama sizin için sıfırdan uygulama yazarak değil, doğru kullanıldığında araştırılacak kaynakları size çok güzel sunması açısından iyi. bu açıdan güzel bir öğretici.

youtube'da sıfır yazılım bilgisiyle uygulama yazma videoları çoğaldı bu ara. ölçeğine göre mümkündür elbette ama bu iş hala nerd'lük gerektiriyor bence. son 3 ayda 2bin sayfanın üzerinde kitap okudum, domain driven design, oauth ve keycloak ile ilgili redhat ekibinin çıkardığı bir yayın... daha aklıma gelmeyen onlarca döküman, makale, gönderi.

sıfır bilgiyle nasıl oluyor bu iş ben mi biraz eşşeğim de beceremiyorum bilmiyorum ama benim serüvenim aşağı yukarı böyle.

bir çok mesleği bitireceği kesin olacak şeydir. belki de geleneksel meslek sahibi olan son nesilleriz.

her seyin icine edecek olan sey.

abd'de stargate projesi için planlanan 500 milyar dolarlık bir fonlanma ve dolayısıyla projenin kendisi hayata geçerse 2025 çok acayip yılların başlangıcı denilebilir. beşyüz - milyar - dolar muhtar. bu nasıl para? donald trump meseleyi bir ulusal güvenlik yani beka meselesi olarak ele alıyor. topyekün bu işi halletmeliyiz kafasında.

x'te elon musk, sam altman (openai) ve satya nadella(microsoft) atışmalarını izliyor millet. elon projeden dışlandığı için biraz etrafa saldırıyor, softbank'ta o para nah var diyor. diğerleri de cevap yapıştırıyor falan.

yapay zeka çin ile abd'nin çoktan yeni savaş alanı olmuşken avrupa bokunda boncuk aramya devam ediyor.

chatgpt özelinde yazıyorum muazzam gelişme kat eden geleceğin yaşam alanı.
abi bununla google da olmayan şeyleri çok kolay bulabiliyorum.
sosyal medya verilerini analiz etmesini isteyerek toplumun siyasi eğilimlerini takip edebiliyorum.
formülleri bulabiliyorum.

ha bir de son 5 yılda en çok çıkan sayısal loto rakamlarını istedim. pazartesi loto oynucam. parayı vurursam gulet kiralayıp esc partisi yapacağım.

inanılmaz şeyler yapmaktadır. ve kendisi daha değil emekleme aşamasında, rahimden yeni çıkmaktadır.

20 senelik davulcuyum. trafik nedir, müzik nasıl yapılır, yedim yuttum, kustum, yeniden yedim. sadece siz sevgili arkadaşlarıma 2 örnek sunmak istiyorum.

aşağıdaki 2 parça da tamamen ai tarafından yapılmıştır;



bu yukarıdaki resmen testament. içinde tek bir gerçek enstruman ya da insan sesi yok.



tam bir powermetal ballad. stratovarius. belki labyrinth gibi.

bunların herhangi birini insan grup çalsa barda performans bitene kadar keyifle dinlerim. insan şarkısı deseler de inanırım.

inanılmaz.

vatikan fetva yayınlamış yapay zeka ile ilgili ve demişler ki; insanın yaşam hakkını elinden almak asla bir makinenin kontrolüne bırakılamaz. döndük dolaştık yine frank abimin lafına geldik; thou shall not make a machine in the likeness of a human mind.




fortune.com/2025/01/30/cath...

yapay zeka sistemleri, eğitildiği veri setlerinden öğrendiği bilgileri kullanarak cevaplar üretir. eğer bu veri setleri arasında hassas bilgiler bulunuyorsa, sistem bu bilgileri yanlışlıkla açığa çıkarabilir. örneğin, bir şirketin müşteri hizmetleri yapay zeka modeli, geçmiş müşteri kayıtlarıyla eğitildiyse ve uygun önlemler alınmamışsa, kötü niyetli bir kişi bu bilgileri manipülasyonla elde edebilir. bu durum, hem veri gizliliği hem de yasal uyumluluk açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.
kobitek.com/kobilerde-perfo...

bizi yonetiyor.

deep seek sonrası çin'in şimdi trump düşünsün dediği konu.

pek çok insanın travma sebebi. önümüzdeki çeyrek asır içerisinde milyarlarca insanın travma sebebi (psikolojik travma, kafa travması vs.) olacağı tahmin ediliyor.

bir grup yarım akıllı kapitalistin insan zekası yerine kullanılmak üzere geliştirdiği bu şeyden beklentilerinizi çok yüksek tutmayın.
gelişmesi zaman alacaktır şudur budur diyeceklerdir, kanmayın!
bu şeyi yaratan akıl binlerce yıl bekletmeye kalktı insanları yok mesih inecek yok tanrı gelecek diye.. insanlar devrimler yapmak zorunda kaldılar. hala mesih gelecek diye bekleyen milyarlarca insan yaşıyor dünyada. yapay zeka da kendisini toparlar ar-ge mar-ge..

ha yok! biz zenginlerin dünya dışı uygarlıkları sömürmeye gidecek olan kötü ruhlu uzaylılara dönüşmesini zaten istiyoruz, gönüllüyüz buna diyorsanız, söylenecek başka bir şey de kalmıyor.
çok çok herkes tarafını seçer 'son savaş' için kılıçlar kuşanılır ve olur biter her şey!

olağanüstü bir nimettir.

insan emeğini yok etmek için yemin etmiş bir ordu.

sahibinin yaptığı bir hata için "ufak bir glitch" dediği şey.
glitch "kusur diye çevrilse de elektronikte (ve programcılıkta) anlamı büyüktür. elektrik hattında ani bir voltaj dalgalanması olur program yürütmesi gereken bir satırı yürütmez bir sonrakine geçer ve ondan sonra sonsuz döngüye girer. bir plak çalarken masaya hızla vurunca satır atlaması gibi.
filmde "ufak bir glitch" dediği şey şuydu:


batılı o evladı kapitalistlerin yapay zekaya bu denli yatırım yapmalarının ardında "yeni çağa ayak uydurmayıp isyan eden kitleleri toplu halde imha etmek içindir. bence kapitalist köpekleri şimdiden katledin. yarın çok geç olacak.

komünistlerin korkulu rüyası, kullanmayı bilen kapitalistlerin dostu.

salak herifler neden yapay zekanın her şeyi çözeceği konusunda ısrar ediyorlar?

yapay zeka ne yapay?

insan gibi düşünebilen makineler hayaliyle çıkılan yolda üretilen teknoloji. bugün geldiğimiz noktada, kendiliğinden bir insan gibi düşünebiliyor olmasa da çok büyük verileri hızlı analiz etme yeteneği, tekrarlayan görevleri insan gibi yorulmadan kısa sürede yapabilmesi gibi özellikleriyle işlerimizi epey kolaylaştırıyor.

"insan gibi düşünebilmek" kavramı 20. yüzyılın ortalarında alan turing ile başlayan bir sürecin temeli aslında. olay önce "makineler bizi insan olduklarına ikna edebilir mi?" şeklinde başlamıştı. günümüzde iş yapay sinir ağlarına kadar ilerledi.

yapay zekânın temeli algoritma dediğimiz sıralı komutlar listesi. günlük hayatta şuna benzer; çay demleyeceksiniz. bu işi yaparken belli bir sıralamaya göre hareket ediyorsunuz. çaydanlık içerisinde neyi nereye koyacağınız belli. hangi işlemleri yaptıktan sonra ocağa koyup altını yakacağınız gibi işlemler de belirli bir sırada ilerliyor. sonuçta da amacınıza ulaşmış oluyorsunuz. algoritma da buna benzer bir olay. "önce şunu yap, sonra bunu yap" gibi bir sıralamaya göre ilerliyor. tabii aralarda da "eğer bu böyleyse o zaman şöyle yap, değilse de bunu uygula" şeklinde koşullara ihtiyaç duyuluyor. işin en basit özeti bu.

yapay zekânın sıradan bir algoritmadan farkı, verilerle çalışması. bir yapay zekâ yazılımına çok yüklü bir veri seti vererek onu eğitebilirsiniz. sonrasında bu sürecin ne kadar başarılı olduğunu anlamak için bir test sürecine girersiniz. geliştirilmesi gereken yerler varsa oraya ağırlık vererek eğitime devam edersiniz.

makine öğrenimi (ya da öğrenmesi), derin öğrenme, doğal dil işleme gibi birtakım alt dallara ayrılıyor iş. bunların da kendi içinde farklı yöntemleri var. yapay zekâ dediğimizde aklımıza genellikle insan benzeri robotlar geliyor. robotik de alt dallardan biri tabii ki ama mesela sosyal medya hesabınızda dolanırken karşınıza çıkan "tanıyor olabileceğiniz kişiler" de bir yapay zekâ çalışması. birçok yerde kullandığımız akıllı teknolojiler de birer yapay zekâ çalışması. yani aslında artık günlük hayatımızda çok fazla yerde karşımıza çıkabiliyor. bunun dışında sesli asistanlar, istediğimiz görseli ya da videoyu oluşturan yapay zekâlar gibi çok farklı yerlerde de kendisinden faydalanıyoruz. özellikle son zamanlarda chatgpt, deepseek ya da claude gibi arayüze sahip yapay zekâlardan da hemen hemen herkes birçok konuda yardım alıyor.

işin arka planında c, python, java gibi programlama dilleri, tensorflow, pytorch, keras gibi kütüphaneler, google cloud, microsoft azure gibi bulut sistemleri ve sql benzeri depolama sistemleri var.

yapay zekânın geleceğine dair endişe uyandıran bazı konular var tabii ki. özellikle "insanlığı ele geçirir mi" gibi tartışmalara çok sık şahit oluyoruz. esasında şahsi fikrim şu ki burada korkulması gereken esas şey, yapay zekânın kendi kararlarını verip bizlere zarar verecek kıvama gelmesi ihtimali değil, insana tam itaat etmesi. bu yazılımların arkasında kötü niyetli kişiler olursa, esas endişe edilmesi gereken şey işte bu. bir başka endişe konusu da, bazı mesleklerdeki insanların yerini yapay zekânın alması ihtimali. tabii ki belirli bir alanda uzmanlaşmış insanlar için bu kötü bir haber ama gelecek nesiller için düşünürsek; yapay zekâ da yanında yeni sektörler getiriyor. dolayısıyla insanların okuduğu bölümler ve aldıkları eğitim de artık buna göre şekillenecek.

konu çok geniş bir yelpaze olduğundan daha fazla uzatmıyorum.