fakir çalmasını iyi beceremediği için fakirdir
tek varlığı parmağındaki alyansı olan bir adamın ibretlik karuna dönüşme hikayesi.
devamını gör...
türklere özgü davranışlar
selektör yaparak çevirme veya radar olduğunu uyarmak.
devamını gör...
solucan deliği
olası iki evren arasında ya da evrenimizdeki iki nokta arasında, ışıktan hızlı seyahat etmeyi mümkün kılacak teorik kestirme yol.
yapısını ve neden görelilik kuramına göre imkânsız ama kuantum kuramına göre mümkün olduğunu anlatmaya çalışayım.
biliyoruz ki kara delikler şu an için bildiğimiz en yoğun cisimler ve uzay - zaman dokusunu büyük ölçüde bükebiliyorlar. şu temsili resim üzerinden konuşalım:

bunun bir kara delik olduğunu farz edelim. dış kısımda olan bir cisim, kara deliğin çekim gücünden çok fazla etkilenmez ama içeriye doğru hareket ettikçe, geri dönüşü olmayan olay ufkuna doğru gitmeye başlar. bu resim zamanın sadece bir anında donup kalmış kara deliği temsil ediyor. oysa gerçekte bu yapı böyle dümdüz durmuyor ve şunun gibi dalgalanmalar yapıyor:

bu dalgalanmaların sonucunda, kara deliğin merkezi bölgesi, içine düşen bir cismin üzerine kapanır. yani teorik olarak bir cisim bir kara deliğin içine düştüğünde, uzayda bir yırtık bulup oradan başka bir yere gitmez. merkeze yani tekillik denen noktaya ulaşamadan yapı o cismin üzerine kapanır.
***
şimdi bu cismin matematiğini yani bunu temsil eden formülü de cismi de alıp ters çevirelim. solda bir kara delik temsili, sağda ise bunun tersini görüyoruz:
hizliresim.com/Y7M97C
her şeyi tersine çevirdiğimiz için, cismin özellikleri de tersine döndü. yani bu kez, içine giren şeyi bir daha dışarı bırakmayan bir cismin aksine, içine giren bir şeyin hiçbir şekilde orada kalamadığı bir cisim elde ettik. bu iki cismi uçlarından birbirine eklediğimizde ta - daaa! karşınızda bir solucan deliği...

şimdi burada şöyle bir yapı elde etmiş olduk: bir tarafından giren cisim bir daha geri dönemeyecek ve diğer tarafa doğru yolculuğun sonunda bu kez orada kalamayarak dışarıya atılacak. cismi dışarıya atan kısma beyaz delik de diyoruz ancak henüz evrende böyle bir şey gözlenmedi.
bu arada elde ettiğimiz bu yapıya einstein - rosen köprüsü de denir.
***
yalnız burada bir sıkıntı çıkıyor ortaya. kara deliğe düşen x cismi, kara deliğin merkezine gelemeden kara deliğin kendi üzerine kapandığını söylemiştik. bu durumda x cismi hiçbir zaman beyaz deliğe geçiş yapamayacak demektir. bir solucan deliği elde edebilmemiz için, kara deliğin beyaz deliğe geçiş kısmının bir şekilde açık tutulabilmesi gerekiyor.
bunu yapabilecek tek şey, yani kara deliğin kendi üzerine çökmesini önleyerek bir solucan deliği elde etmeyi sağlayan şey negatif enerjidir. fakat görelilik kuramı, böyle bir yapıyı uzun bir süre boyunca çökmekten koruyacak olan negatif enerji dediğimiz özelliğin imkânsız olduğunu söyler. bu nedenle bir solucan deliğinin var olması, genel göreliliğe aykırıdır.
***
egzotik madde dediğimiz parçacıklar, negatif enerji etkisi yaratabilir. casimir etkisi başlığı altında da inceleyebileceğimiz bu etki, bir solucan deliğinin çökmeden kalmasını sağlayabilir. bu nedenle solucan delikleri, kuantum kuramına göre varlığı mümkün olabilecek yapılardır. ancak henüz bir solucan deliği gözleyemediğimiz için bunlar şimdilik sadece teorik cisimlerdir.
yapısını ve neden görelilik kuramına göre imkânsız ama kuantum kuramına göre mümkün olduğunu anlatmaya çalışayım.
biliyoruz ki kara delikler şu an için bildiğimiz en yoğun cisimler ve uzay - zaman dokusunu büyük ölçüde bükebiliyorlar. şu temsili resim üzerinden konuşalım:

bunun bir kara delik olduğunu farz edelim. dış kısımda olan bir cisim, kara deliğin çekim gücünden çok fazla etkilenmez ama içeriye doğru hareket ettikçe, geri dönüşü olmayan olay ufkuna doğru gitmeye başlar. bu resim zamanın sadece bir anında donup kalmış kara deliği temsil ediyor. oysa gerçekte bu yapı böyle dümdüz durmuyor ve şunun gibi dalgalanmalar yapıyor:

bu dalgalanmaların sonucunda, kara deliğin merkezi bölgesi, içine düşen bir cismin üzerine kapanır. yani teorik olarak bir cisim bir kara deliğin içine düştüğünde, uzayda bir yırtık bulup oradan başka bir yere gitmez. merkeze yani tekillik denen noktaya ulaşamadan yapı o cismin üzerine kapanır.
***
şimdi bu cismin matematiğini yani bunu temsil eden formülü de cismi de alıp ters çevirelim. solda bir kara delik temsili, sağda ise bunun tersini görüyoruz:
hizliresim.com/Y7M97C
her şeyi tersine çevirdiğimiz için, cismin özellikleri de tersine döndü. yani bu kez, içine giren şeyi bir daha dışarı bırakmayan bir cismin aksine, içine giren bir şeyin hiçbir şekilde orada kalamadığı bir cisim elde ettik. bu iki cismi uçlarından birbirine eklediğimizde ta - daaa! karşınızda bir solucan deliği...

şimdi burada şöyle bir yapı elde etmiş olduk: bir tarafından giren cisim bir daha geri dönemeyecek ve diğer tarafa doğru yolculuğun sonunda bu kez orada kalamayarak dışarıya atılacak. cismi dışarıya atan kısma beyaz delik de diyoruz ancak henüz evrende böyle bir şey gözlenmedi.
bu arada elde ettiğimiz bu yapıya einstein - rosen köprüsü de denir.
***
yalnız burada bir sıkıntı çıkıyor ortaya. kara deliğe düşen x cismi, kara deliğin merkezine gelemeden kara deliğin kendi üzerine kapandığını söylemiştik. bu durumda x cismi hiçbir zaman beyaz deliğe geçiş yapamayacak demektir. bir solucan deliği elde edebilmemiz için, kara deliğin beyaz deliğe geçiş kısmının bir şekilde açık tutulabilmesi gerekiyor.
bunu yapabilecek tek şey, yani kara deliğin kendi üzerine çökmesini önleyerek bir solucan deliği elde etmeyi sağlayan şey negatif enerjidir. fakat görelilik kuramı, böyle bir yapıyı uzun bir süre boyunca çökmekten koruyacak olan negatif enerji dediğimiz özelliğin imkânsız olduğunu söyler. bu nedenle bir solucan deliğinin var olması, genel göreliliğe aykırıdır.
***
egzotik madde dediğimiz parçacıklar, negatif enerji etkisi yaratabilir. casimir etkisi başlığı altında da inceleyebileceğimiz bu etki, bir solucan deliğinin çökmeden kalmasını sağlayabilir. bu nedenle solucan delikleri, kuantum kuramına göre varlığı mümkün olabilecek yapılardır. ancak henüz bir solucan deliği gözleyemediğimiz için bunlar şimdilik sadece teorik cisimlerdir.
devamını gör...
düşünsene
düşünsene atomu parçalayan insanlık,insanlığı birlestiremiyor... saçma.
devamını gör...
tezer özlü
10 eylül 1943 yılında öğretmen bir ailenin son çocuğu olarak dünyaya gelen çevirmen ve yazar.
bir yanı kesinlikle ''nihilist'' etkiler taşıyan, edebiyatımızın erken yaşta yitirdiği özgün yazarlarından biridir. farklı bir bakış açısı ve kalemi vardır, eğer bu kadar genç elimizden kayıp gitmeseydi kim bilir daha ne kadar o kendine has havasıyla eserler verirdi..
yaşamın ucuna yolculuk adlı romanı aslında almanca ''bir intiharın izinde'' (auf den spuren eines selbstmords) adıyla yayınlanıp almanya'da ''marburg edebiyat ödülü''nü kazandırmıştır yazarımıza. aslında insanların ilgisini çekmesi ve o değerli ismini duyurması da bu kitap ve ödül sayesinde olmuştur. daha sonrasında türkçeye ''yaşamın ucuna yolculuk'' olarak çevrilmiştir.
1986 yılının soğuk bir şubat günü göğüs kanserinden hayata veda eden özlü'nün kabri aşiyan mezarlığı'nda bulunmaktadır. kendisini ziyaret etmek, ona belki bir çiçek, belki dua, belki ise birkaç güzel söz bırakmak isteyen yazarlara ve okurlara duyurulur.
şimdi, okuduğum ilk eseri olan kalanlar'dan sevdiğim bir alıntıyı paylaşarak tanımımı sonlandırıyorum.
benim kişiliğimin yöresi mutlaka anadolu'da bir kasaba. hiç kibar değil. bilinçsizce alçakgönüllü. ne baharımsı ne yazımsı. sessiz, durgun, ama geniş değil, yalnızca can sıkıcı.
bir yanı kesinlikle ''nihilist'' etkiler taşıyan, edebiyatımızın erken yaşta yitirdiği özgün yazarlarından biridir. farklı bir bakış açısı ve kalemi vardır, eğer bu kadar genç elimizden kayıp gitmeseydi kim bilir daha ne kadar o kendine has havasıyla eserler verirdi..
yaşamın ucuna yolculuk adlı romanı aslında almanca ''bir intiharın izinde'' (auf den spuren eines selbstmords) adıyla yayınlanıp almanya'da ''marburg edebiyat ödülü''nü kazandırmıştır yazarımıza. aslında insanların ilgisini çekmesi ve o değerli ismini duyurması da bu kitap ve ödül sayesinde olmuştur. daha sonrasında türkçeye ''yaşamın ucuna yolculuk'' olarak çevrilmiştir.
1986 yılının soğuk bir şubat günü göğüs kanserinden hayata veda eden özlü'nün kabri aşiyan mezarlığı'nda bulunmaktadır. kendisini ziyaret etmek, ona belki bir çiçek, belki dua, belki ise birkaç güzel söz bırakmak isteyen yazarlara ve okurlara duyurulur.
şimdi, okuduğum ilk eseri olan kalanlar'dan sevdiğim bir alıntıyı paylaşarak tanımımı sonlandırıyorum.
benim kişiliğimin yöresi mutlaka anadolu'da bir kasaba. hiç kibar değil. bilinçsizce alçakgönüllü. ne baharımsı ne yazımsı. sessiz, durgun, ama geniş değil, yalnızca can sıkıcı.
devamını gör...
türkiye'nin ilk vegan kasabı
"iki kilo mangallık marul alabilirmiyim" tarzında diyalogların olacağı kasap.
devamını gör...
ceviz ağacı
başı köpük köpük bulut, içi dışı denizdir...
ve ne ilginçtir ki şiirde adı geçen gülhane parkında hiç ceviz ağacı yoktur.
ve ne ilginçtir ki şiirde adı geçen gülhane parkında hiç ceviz ağacı yoktur.
devamını gör...
depersonalizasyon bozukluğu
bireyin kendi benliği ile ilgili algısının altüst olduğu, kendilik duygusunu yitirdiği durumdur. genelde nöbetler halinde yaşanır. bu nöbetlere episod denir.
bir zamanlar süpervizyon aldığım bir terapistin danışanının söyledikleri: *
"özellikle gün içerisindeyken sanki rüyadaymışım gibi oluyor. kendimi bir yaratıkmışım gibi hissediyorum. bir anda kollarım uzuyor, gözlerim büyüyor ve kendimi kameradan izler gibi görmeye başlıyorum. durdurmak için kendimi bir yere kapatsam da olmuyor. bazı günlerde de ölüymüşüm ve kimse beni göremiyormuş gibi geliyor."
bir zamanlar süpervizyon aldığım bir terapistin danışanının söyledikleri: *
"özellikle gün içerisindeyken sanki rüyadaymışım gibi oluyor. kendimi bir yaratıkmışım gibi hissediyorum. bir anda kollarım uzuyor, gözlerim büyüyor ve kendimi kameradan izler gibi görmeye başlıyorum. durdurmak için kendimi bir yere kapatsam da olmuyor. bazı günlerde de ölüymüşüm ve kimse beni göremiyormuş gibi geliyor."
devamını gör...
yazarların google nick araştırma sonucu
devamını gör...
h.p. lovecraft
kozmik korkunun babası ve kendisinden sonraki pek çok korku yazarını etkilemiş dahi/deha yazar. popüler kültür içerisinde müzikten tutun video oyunlarına kadar kendisine yer bulmuş ve ilham vermiştir h.p lovecraft ve eserleri. onu bu denli eşsiz kılan şeylerden birisi de kendine has biçemidir. ağdalı dili, bilimsel ve yalın bir dil ile buluşturan bir yazardır. öyle ki, sayfalarca çok basit bir şeyi betimlediğine şahit olabilirsiniz. çevirmenlik öğrencisi olarak şahsi fikrimi de eklemek istiyorum; hakkını vererek çevirmesi gerçekten zor. buna ek olarak, kitaplarında kozmik varlıkların neye benzediğini hiçbir zaman tam olarak açıklamaz. her okuyucu, kendi korkusunu kendisi yaratır. her okuyucu, kendine has bir deneyim yaşar. lovecraft'ın eserleri ve evreni, birçok kez sinemalara da taşınmak istenmiştir, görece başarılı olan bazı yapımlar olsa da kozmik korkunun belirsizliği nedeniyle aktarılması çok zor olmuştur. lovecraft hayranı olarak, siz değerli yazar arkadaşlarıma da eser önerisinde bulunmak istiyorum. "deliliğin dağlarında", "cthulhu'nun çağrısı", "uyku duvarının ardında" şiddetle önermekteyim. son olarak;
ph'nglui mglw'nafh cthulhu r'lyeh wgah'nagl fhtagn.
ph'nglui mglw'nafh cthulhu r'lyeh wgah'nagl fhtagn.
devamını gör...
atv ekibini püskürten dayı
her ne kadar atv bomboş bir haber kanalı olursa olsun maske takmak gereklidir. dayının yaptığı yanlıştır.
maske takmak, korona virüsten korunmak için oldukça gereklidir. lütfen maskelerimizi takalım.
maske takmak, korona virüsten korunmak için oldukça gereklidir. lütfen maskelerimizi takalım.
devamını gör...
ekg
ilk entryde bahsedildiği gibi vücuda bağlanan elektrotlarla kalbin elektriksel aktivitesini izlemeyi sağlayan cihaz. ilk çıktığında 250-300 kglık dev cihazlarken şimdi elde taşınabilen minik versiyonları vardır. çok sık kullanılır çünkü maliyeti uygundur,hasta için riski yok sayılabilir ve çok duyarlıdır. tabii spesifikliği düşüktür mesela beyin kanamasında olabilen değişiklikler kalp krizinde de olabilir. standart ekg 12 farklı açıdan kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder. normal ritimde ilk başta p dalgası sonra qrs kompleksi sonra t dalgası vardır. bazen u dalgası da görülebilir.
p dalgası: atriumların depolarizasyonunu gösterir yani uyarılması. atrium denilen şey lisede kulakçık denilen şey aslında. ventriküle de karıncık deniliyordu. atriumlar ventriküller içim pompa görevi görür. sağ atriuma ana toplardamarlar yoluyla gelen kirli kan (oksijeni az) sağ ventriküle aktarılır. sol atriuma akciğerlerden gelen temiz kan sol ventriküle aktarılır. sağ ventrikül kirli kanı akciğere pompalarken sol ventrikül temiz kanı aort yoluyla vücudumuza pompalar. p dalgası küçük bir dalgadır
qrs kompleksi: ventrikül depolarizasyonunu gösterir. dev bir komplekstir. atrium depolarizasyonundan sonra hemen oluşmaz çünkü önce atriumlar kasılır kan ventriküle geçer sonra ventrikül kasılır. ileti atriumdan ventriküle geçmek için gecikir yani. bu gecikmeyi sağlayan yer atriyoventiküler noddur. bu gecikme ekgye pr aralığı olarak yansır.
t dalgası: ventrikül repolarizasyonunu gösteren dalgadır.depolarizasyonu repolarizasyon izler yani uyarı öncesi duruma geri döner hücre. ventrikül kasının gevşemeye başladığı zamanı gösterir.
ekgde genel olarak kalbin ritmine,bu dalgaların şekline,aralıklara,segmentlere,kalbin aksına bakılır.
mesela kalbin normal ritmi sinüs ritmidir. kalp elektrikle çalışır ama dışarıdan uyarılmasına gerek yoktur kendi uyarısını kendi üretir bunun için özelleşmiş bölümleri vardır. bu bölümlerin en güçlüsü de sa noddur. zaten sa nod (sinoatrial nod-sağ atriumda bulunur) o kadar güçlüdür ki diğer uyarı üreten bölümleri baskılar patrondur bir nevi.
kalbin normal aksı saat 2 ve saat 6 arası yöndedir.( bu nasıl tarif etmekse aklıma şu an gelen bir şey oldu). yani elektriksel iletinin bileşkesi gibi. sola yönelimli çünkü sol kalbin kas kütlesi daha kalın. mesela bu aksa bakarak kalpteki anormal büyümeler tespit edilebilir sağ taraf büyürse mesela aks sağa kayar.
not:bu entryi mümkün olduğunca terim kullanmadan hazırlamaya çalıştım. hatalarım olmuş olabilir bildirirseniz düzeltebilirim :(
düzeltme:sa nod'un açılımını eklememi isteyen sillage'e teşekkür ediyorum.
p dalgası: atriumların depolarizasyonunu gösterir yani uyarılması. atrium denilen şey lisede kulakçık denilen şey aslında. ventriküle de karıncık deniliyordu. atriumlar ventriküller içim pompa görevi görür. sağ atriuma ana toplardamarlar yoluyla gelen kirli kan (oksijeni az) sağ ventriküle aktarılır. sol atriuma akciğerlerden gelen temiz kan sol ventriküle aktarılır. sağ ventrikül kirli kanı akciğere pompalarken sol ventrikül temiz kanı aort yoluyla vücudumuza pompalar. p dalgası küçük bir dalgadır
qrs kompleksi: ventrikül depolarizasyonunu gösterir. dev bir komplekstir. atrium depolarizasyonundan sonra hemen oluşmaz çünkü önce atriumlar kasılır kan ventriküle geçer sonra ventrikül kasılır. ileti atriumdan ventriküle geçmek için gecikir yani. bu gecikmeyi sağlayan yer atriyoventiküler noddur. bu gecikme ekgye pr aralığı olarak yansır.
t dalgası: ventrikül repolarizasyonunu gösteren dalgadır.depolarizasyonu repolarizasyon izler yani uyarı öncesi duruma geri döner hücre. ventrikül kasının gevşemeye başladığı zamanı gösterir.
ekgde genel olarak kalbin ritmine,bu dalgaların şekline,aralıklara,segmentlere,kalbin aksına bakılır.
mesela kalbin normal ritmi sinüs ritmidir. kalp elektrikle çalışır ama dışarıdan uyarılmasına gerek yoktur kendi uyarısını kendi üretir bunun için özelleşmiş bölümleri vardır. bu bölümlerin en güçlüsü de sa noddur. zaten sa nod (sinoatrial nod-sağ atriumda bulunur) o kadar güçlüdür ki diğer uyarı üreten bölümleri baskılar patrondur bir nevi.
kalbin normal aksı saat 2 ve saat 6 arası yöndedir.( bu nasıl tarif etmekse aklıma şu an gelen bir şey oldu). yani elektriksel iletinin bileşkesi gibi. sola yönelimli çünkü sol kalbin kas kütlesi daha kalın. mesela bu aksa bakarak kalpteki anormal büyümeler tespit edilebilir sağ taraf büyürse mesela aks sağa kayar.
not:bu entryi mümkün olduğunca terim kullanmadan hazırlamaya çalıştım. hatalarım olmuş olabilir bildirirseniz düzeltebilirim :(
düzeltme:sa nod'un açılımını eklememi isteyen sillage'e teşekkür ediyorum.
devamını gör...
spontane radyo yayını
merhabalar kafa sözlük ailesi. ani gelişen osasuna atakları neticesinde robnaja hanımefendi ile gerçekleştirdiğimiz hızlı tiki-takalar sonucu olarak bir anda kendimizi kalenin önünde bulduk ve bu akşam itibariyle sizlerle birlikte bunu gole çevirmeyi planlıyoruz. gelin yayınımızı hep beraber yapalım ki hakime isyan edip “bu da mı gol değil be” diyen sadri alışık gibi kalmayalım, birlikte atalım golümüzü pazartesi sendromuna, ne dersiniz?
devamını gör...
sohbetinden keyif aldığınız ama artık hayatınızda olmayan insanların bıraktığı anılar
ne anısı yahu hatırlamıyorum bile. unutkan bir insanım ben, sohbetinden keyif aldığım biriyle konuşmuyorsam hayatımdan kendini çıkartacak bir şey yapmıştır ki konuşmuyorumdur. e ne o kişiyi hatırlarım ne de anısını yad ederim.
devamını gör...
spontane radyo yayını
beğenilerin görünme kısmında beğenen kişilerin gizli olması hoş olur bence de. eksi oy gelmesi konusunda da nötrüm. gelirse ırkçı, cinsiyetçi, şiddet yanlısı tanımlar hariç kullanacağımı düşünmüyorum. mesela şimdi de beğenmediğim tanımlar oluyor ancak beğenmeden geçiyorum, bir tanımı beğenmediğimi göstermek için eksi butonuna ihtiyacım yok.
devamını gör...
rimbaud
burada tanıdığım en değerli insan. direkt söylüyorum en değerli. yaptığı şey sonucuna varmadığı için ne kadar şükretsem az galiba. bir daha öyle bir hataya düşmemesi dileği ile. burada seviliyorsun bunu unutma. birkaç kişinin saçma sapan söylemini kafana takma lütfen.
devamını gör...
alem
aynı zamanda cami minarelerinin ya da bayrak direklerinin üzerindeki süs. mesela şu:

görsel kaynağı: tdv islam ansiklopedisi

görsel kaynağı: tdv islam ansiklopedisi
devamını gör...
normal sözlük'te çaylaklık
evet adilce gelen sistem bence de, ama 100 karma puan biraz az olmamış mı diye de düşünmüyor değilim.
devamını gör...
normal sözlük yazarlarının karalama defteri
bir izahı vardır muhakkak, olanın, olmuşun, olacağın, beklenenin, şüphenin bazen savrulmanın, sürüklenmenin, bir yola gidecekken başka bir yola sapmanın hele o yolda pek ışık yoksa sıkı orman örtüsünden ibaret bir çatının gökyüzüne aman vermediği bir yol bahsettiğim. kelebekler uçuyor belli ki ama nasıl derler bi cılız kanat sesi, o narin kanatlardan çıkan sese güveneceksin. ışık yok, bilinen hiçbir şeyin emaresi yok. adımların bile sana ait değil sanki.
dönüştüğünün, şimdiye kadar tanıdığını sandığın varlığının sanki çok eskilerden unuttuğun yanının cenin halin diyelim ona, işte varlığının o nüvesi uzun süredir ilk kez nefes almış da uzun bir aradan sonra hızlanıyor her şey değişiyor bilmediğine. engeller geçen selde yıkılmış ve birazdan önümüzden geçecek bir ceylanın kalbi heyecandan biz olacak gibi. izahı yok bu yolun, biliyorduk. yürüyelim yürüyelim.
dönüştüğünün, şimdiye kadar tanıdığını sandığın varlığının sanki çok eskilerden unuttuğun yanının cenin halin diyelim ona, işte varlığının o nüvesi uzun süredir ilk kez nefes almış da uzun bir aradan sonra hızlanıyor her şey değişiyor bilmediğine. engeller geçen selde yıkılmış ve birazdan önümüzden geçecek bir ceylanın kalbi heyecandan biz olacak gibi. izahı yok bu yolun, biliyorduk. yürüyelim yürüyelim.
devamını gör...
