batı'nın doğu'ya üstünlüğünün sebebi

afrika talanı başlığına yazdıklarıma biraz göz atarsanız, batı'nın sömürgecilik tarihinden önce bilim konusunda zaten daha üstün olduğunu görürsünüz. çok büyük yanılgıları da varmış ve bunlardan biri zaten insanlığa büyük zarar vermiştir ama sonuçta yine de bilimde doğu kültürlerinden halihazırda daha üstünlerdi sömürüye başlamadan evvel.

japonya da mesela doğu, hatta uzak doğu ülkesi. ama onların refah seviyesi avrupa'nın bile üstünde diye biliyorum.

yani ingilizlerin kurnazlığı gibi konuları işin içine katarsak bu konu çok giriftleşir.

türkiye olarak... öncelikle yeni bir cumhuriyet sayılırız. batı ise çok daha köklü geleneklerinin üzerine koyarak medeniyetini devam ettiriyor. biz osmanlı'nın devamı sayılabilir miyiz? belki belli yönlerden. ama daha 100 yılı anca geçmiş bir cumhuriyetiz sonuçta. bir de batı, birçok değerini, haklarını kanla ve büyük acılarla kazandı. biz de çok savaştık, kanlı mücadeleler verdik ama cumhuriyet, bize atatürk'ün bir hediyesiydi. batı'da ise böyle hakların kazanılmasında başrol oynayan halklarıdır.

şöyle bir şey de okumuştum ama doğruluğundan emin değilim. nerede okuduğumu hatırlamıyorum ve çok sene geçti okuyalı. doğu, bilim ve felsefede batı'dan daha üstünken, yani çok eskiden batı, doğu'dan bir şeyler öğrenmek istemiş bu bağlamda ve galiba bir arap toplumuydu, "biz üstün olduğumuzdan sizden ileriyiz" diye bunlara posta koymuş. batı da sonra hırs yapıp onları geçmiş. yani bu kadar basit değildir olay tabii de işin özü böyle bir şeymiş diye okumuştum bir yerlerde.

bir de nordik insanların çok değişik bir bilgeliği var. nordic wisdom diyorum ben buna ki bir isveç oyunu olan zelenhgorm'da da böyle bir konsept vardı ve işte bu oyunda, peygamberlerin çıktığı yerlerdeki bilgelikten daha üstün bir bilgeliğin olduğu söylenirdi kuzeyde ve buna nordic wisdom denirdi. bu tabii ki bir isveç oyunu olduğundan kendilerine yontmuşlar denebilir ama bunda bir doğruluk payı da görüyorum ben. mesela doğu kültüründen çıkan bilgeler beni pek şaşırtmaz. bilge değillerdir demiyorum da, bunu ben de düşünebilirdim derim genelde, bir doğulu bilgenin yazdıklarını okuyunca. ama bir düşünür/filozof olmasa bile, kafası çalışan bir danimarkalı, isveçli falan birinin bana çok değişik gelen bir bilgeliği oluyor sıklıkla.

1. hatalarından ders almak.
2. başkalarının hatalarından ders almak.
3. başkalarına hatalarını tekrarlatmak.
4. bu hatalardan dolayı o başkalarına ceza kesmek.
5. onları hatalı hissettirerek her türlü hegemonya kurmak.

bill hicks'in gösterisinde bahsettiği gibi:

sömürgecilik faaliyetlerine girişmelerine izin verecek nüfus fazlasına sahip olmaları.
bankacılık sisteminin ve diğer finansal araçların çok erken bir dönemde yerli yerine oturmuş olması.
batılı devletlerin coğrafi keşifleri devlet himayesinde, 100-150 yıllık bir süreç içerisinde sistematik hale getirmeleri, bu şekilde hem sömürğlecek toprak elde etmeleri, hem de klasik karasal ticaret yollarının stratejik önemini boşa çıkarmaları.
yeni dünya’dan getirdikleri değerli madenler yetmiyor gibi 16.yy’da gümüşü saflaştırmayı öğrenerek osmanlı ekonomisini mahvetmeleri.
yeni dünyadaki katma değeri yüksek ürünlerle kapital biriktirebilmeleri, bu yolla feodal sistemi terk ederek merkeziyetçi monarşi+burjuvaya dayalı bir yönetim modeli geliştirebilmeleri, bunun sonucunda osmanlı’ya karşı en büyük zayıflıkları olan 100.000’den kalabalık düzenli orduları finanse edebilir hale gelmeleri.
moğol istilalarından sonra gittikçe azalan doğunun bilim üretme kapasitesine karşı örgün eğitimi desteklemeleri..

adamlarda nüfus fazlası vardı, yüksek gümrük ücreti olan yollarla mücadele etmeleri gerekiyordu ve sömürge konusunda ahlaki sınırları yoktu.

yine herkes aptal saptal yorumlar yapmış.
en büyük sebep kömürdür.
19. yyde sanayileşip kalkınan ülkelerin hepsi büyük kömür rezervi olan ülkelerdir.
kömürü demiri olmayan arabistandan ethopyadan araba,uçak uzaya giden roket, cep telefonu yapmasını beklemek absürd.
elinde hamur olmayan adamın bale yapıp, kitap okuyunca gökyüzünden kucağına ekmek düşeceğini iddia etmekte saçma.

(bkz: lizbon depremi)

(bkz: why nations fail)

emperyalizm'i icad etmek neden 'üstünlük gerekçesi' olsun ki?

çocukça bir kendiliğindenlikle oluşması mümkün şeydir.

çin'i anlamamış kimselerin irdelememesi gereken başlıktır bence.

net bir şekilde rönesans gibi kültürel bir aydınlanma hareketi bunun nedenidir...

matbaanın icadı bilginin aktarımını hızlandırdığı ölçüde eleştirel düşünceyi de geliştirmiştir. yeni ihtiyaçlar doğmuş mevcut ihtiyaçlar dönüşüme uğramıştır... güncel ihtiyaçları karşılamaya yönelik sorulan sorulara bilim ve teknoloji ile cevap aranmış, bulunan cevaplar ve gelişen teknoloji ile birlikte hammadde ihtiyacı baş göstermiştir... bu ihtiyaç peşinden coğrafi keşifleri getirmiş ve keşiflerle beraber atı alanın üsküdar'ı geçtiğini en net şekilde gördüğümüz insanlık tarihinin bu döneminde sömürgecilik de böyle başlamıştır...

neticede sömüren semirdiği için de bu üstünlük zaruretten doğmuştur...

osmanlı'ya bak mesela...

icat edildikten yaklaşık 300 yıl sonra osmanlı'ya matbaa gelmiştir...
adamlar 300 yıl okumuş yalamış yutmuş, toplumunu geliştirmiş... kaldı ki bir çok şeyi, süreci devasa bir boyutta hızlandıran böyle bir keşiften sonra arada oluşan 300 yıllık açığı kapatmak öyle çok da kolay bir şey değil...

bugünün süper ekonomisi olan ülkelerin süper ekonomi olabilmeleri tam da bu farkın sayesindedir...

hadi bu o adamların ilerleme sebebi diyelim...

doğunun geri kalma sebebi ne peki?

evet, bildiniz...
din...

yukarı xa mototonist çok güzel bir kitap örneği vermiş zaten.

why nations fall bilale anlatır gibi anlatıyor o kitap.

akilli-aptal, humanist-vahsi, inancli- inancsiz vs. bunlarin hepsi hikaye. ayni insan tipleri her iki taraftada var.
30 yildan fazla hayatini yurt disinda farkli ulkelerde gecmis biri olarak gozzlemlerime dayanarak soyliyeyim, bunun cevabi cok net ve basit :
bati toplumu daha iyi organize olabiliyor ve tek bir hedef icin takim oyunu oynayabiliyor. bu kadar basit...
yillar, yillar evel rusyada bir fransizla tanismistim. soyledigi lafi hic unutmam. dedi ki:
bir rus cok akillidir, ama ruslar aptaldir. bir fransiz aptaldir, ama fransizlar akillidir.
demek istedigi, bireylerin akilli olmasiyla, o akilli bireylerin bir araya gelerek akillica hareket etmesi cok farkli seyler.
ıste bu yuzden bati dogudan ustun.

cehaleti, liyakatsizliği ve gericiliği değil; teknolojik gelişmeleri, bilimi ve aklı destekleyici devlet politikalarına sahip olmaları yegane sebeptir.

(bkz: coğrafi keşifler)
(bkz: sanayi devrimi)
(bkz: sömürgecilik)

sömürgecilik. tıpkı ortaçağda kendi halklarına da yaptıkları gibi, tarikatları ele geçirip islam adı altında haçlı hurafeleri ile halkı zehirleyip bir güzel yediler bütün doğuyu.
yani kendi halkı beni sömüremezsin diyip rönesansı yapmasaydı, yine aynı tas aynı hamam bir avuç zengin rahat etsin diye avrupa ortaçağdaki b.k çukurunda yuvarlanıp dururdu. darısı doğu halklarının rönesansının başına.
doğu halkları da tarikatları def edip yakasını roma imparatorluğu hayali kuran bu bir avuç manyaktan kurtarırsa onlar da gelişir serpilir.

batılı ülkelerin çağdaş bilim eşliğinde gelişim odaklı olmaları, doğu ülkelerinin bilime akla mantığa tamamen ters olsa bile sadece din odaklı olup cennet fantezileri kurmaları.

çok sebebi var ama bu konuda tartışılabilecek görüşleri içermekle beraber derli toplu bir analiz yapan daron acemoğlu'nun ulusların çöküşü kitabı okunmalıdır.

ortadoğu şebeklerini kendisini yalamak üzere ikna etmekten başka bir üstünlüğü yok. mesela rus ya da çin'li birine böyle bir üstünlükle ilgili bir soru sorsanız size bir tarafı ile güler ama ortadoğu şebekleri bu üstünlüğü kanıtlamak için bir tarafını yırtar. tamam lan, en aşağılık kompleksli, aşağılık sensin, anladık, daha fazla yırtınma.

konudan bağımsız olarak istanbul'da bile güzel, beğenilen, popüler ilçeler hep batıdadır. kadıköy, üsküdar, beykoz, hatta avrupa yakası.. hepsi batı yönünde yer alır. yaşadığım bölge olan anadolu yakası için durum böyle olsa da kadıköy, üsküdar gibi batıdaki merkezlerle kartal, pendik, sultanbeyli gibi doğu ilçelerini bir tutamam. daha popüler semtlerin bulunduğu avrupa yakası ise zaten direkt batıda yer alır. kartal, pendik, sultanbeyli, maltepe gibi doğuda bulunan, pek de istanbul sayamadığım ilçeler ise çoğu kişi tarafından (bir kadıköylü olarak elbette benim için de) uzak, o bölgede yaşamayanın, işi olmayanın uğramayacağı, bir çekiciliği olmayan yerler olarak görülürken, kadıköy, üsküdar, beykoz her zaman popüler ve gün içinde başka ilçe ve semtlerden de çok sayıda insanın gezmek için uğradığı, ilgi çeken yerler olmuştur. ümraniye ve ataşehir bile istanbul'u pek yansıtmadığı düşünülse de batıda yer aldığı ve kadıköy, üsküdar gibi merkezlere yakınlığından dolayı kartal'dan, pendik'ten daha iyidir bana göre. (bkz: bostancı'dan doğusuna istanbul denmesi)

hep rönesans

saçmalıklar:
a) araplar bale yapsa uçardı
b) iranlılar içki içmiyo o yüzden yağmur yağmıyor.
c) batı sömürdü petrollerini yiyo
d) ortadoğulular şempanzeymiş (bu düpedüz ırkçılık)
e) rönesans heykel resim (roma niye çöktü?)
hz muhammed: insanlar başkasını görmez anlatmaz heryerde kendini görür ağzını açtığında kendini anlatır.
bu iş biraz kaynak meselesi; suudi arabistanın lityumu olsaydı; elon musk teslayı arabistanda kurardı. kuveyt'in kömürü ve demiri olsaydı mercedes ve ford kuveyt malı olurdu. bugünde amerikayla rusya niye geri, isveçliler niye tekerlek yapamıyor onu konuşurduk.
ayyaş aptal ve boş insanların toplaştığı başlık.