saygı hak edilir dediğim olaydır.
gerçekten herkes saygı görmek istiyor ama saygı göstermiyor rezillik.
gerçekten büyük rezillik.
sen insanın inandığı şeylere saygı göstermezsen yarın bir gün sana saygı göstermezler.
ayıp.
iyi olmuş.

bir ilkokul öğretmeninin öğrencilere ırkçılığı anlatabilmek için düzenlediği bir deneydir. lowa kasabasında öğretmenlik yapan jane elliot, 1968 yılının şubat ayında derste, dünya genelinde ırkçılığa karşı savaş vermiş martin luther king’i anlatmıştı. 4 nisan 1968 günü martin luther king aldığı otelin balkonunda silahla vurularak öldürülür. ertesi gün okula gittiğinde derste öğrencisi steven armsrong ”o kralı neden vurdular?’‘ diye sorar. jane elliot ''bunu anlatmamı istiyor musunuz'' diye sorar ve tüm sınıf da evet diye bağırır.

jane elliot, öncelikle sınıfına martin luther’in ırkçılık sebebiyle öldürüldüğünden bahsetti. ardından ırkçılığı benimsetmek için deneye başlamıştır. tüm sınıf beyaz tenli olduğu için onları göz renklerine göre ayırmaya karar verir. nazilerde mavi gözlüler üstün ırkı, kahverengi gözlüler ise yok edilmesi gerekenleri temsil ediyordu ve ölümleri göz renklerine göre karar veriliyordu. o da burdan yola çıkarak ırkçılığın göz rengine göre karar verildiğini anlatır.

deneyin ilk gününde elliot, sayıları az olan mavi gözlü öğrencileri diğerlerinden ayrılmak için onların koluna kahverengi bir kuşak bağladı ve onları sınıftaki ön sıralara oturttu. mavi gözlü öğrencilerin üstünlüğünün daha iyi anlaşılması için öğrencilerine mavi gözlülerin öğlende daha fazla yemek yiyebileceklerini, teneffüsü daha uzun yapabileceklerini, açılan orman spor salonuna girebileceklerini, onların daha temiz olduğunu söyledi. mavi göz rengine sahip çocuklar daha ilk günden havaya girmiş ve kendilerinin üstün oldukları düşüncesiyle diğer arkadaşlarından uzak durmaya başlamışlardı. günün sonunda öğrencilere bir sınav yaptı ve mavi gözlü öğrenciler daha yüksek notlar aldılar. mavi gözlülerin daha zeki olduğunu söyledi ama asıl önemli nokta özgüvendi.

diğer gün derse gelen öğretmen öğrencilere bir açıklama yapacağını söyledi. onlardan özür dileyerek bir hata yaptığını asıl üstün ırkın kahverengi gözlüler olduğunu söyledi. mavi gözlü çocukların kolundaki kuşakları topladı ve kuşakları kahverengi gözlü çocukların koluna bağladı. artık ayrıcaklı olanlar kahverengi gözlü öğrencilerdi.

jane elliot, cuma günü yaptığı deneyin ilk aşamasında mavi gözlü öğrenciler diğer arkadaşlarına karşı sert davranışlar gösterirken, deneyin ikinci kısmında kahverengi gözlü öğrencilerin mavi gözlü öğrencilere çok sert davranışlar göstermediğini gözlemledi. çünkü kahverengi gözlü çocuklar bu ayrımın ne kadar kötü hissettirdiğini biliyorlardı.

aynı gün jane elliot, öğrencilere bunun bir deney olduğunu açıkladı. göz renginin bir üstünlük olmadığını, üstünlük taslamanın ve ayrımcılık yapmanın ırkçılığın ta kendisi olduğunu öğrencilerine açıkladı ve öğrencilerinden birbirlerine sarılmalarını istedi. ardından sınıftan bu deney hakkında yazı yazmalarını istedi ve yazılan yazıları martin luther king’in eşine gönderdi.

bu deney, okul içerisinde kalmayıp gazete ve televizyonlarda yayınlandı. jane elliot bu deneyle bir çok ödül aldı. 1970 yılında ”bölünmüş sınıf deneyi” ardından 1996 yılında ”mavi gözler” adında bir başka belgesel filmi çekildi. ardından elliot, 2016 yılında bbc’nin ”dünyayı geliştiren 100 kadın” isimli listesine eklendi.

bir kuytuya işemek.

açık tenli çingene olan bohemyalılar, avrupa - çingene melezi bir halktır. ortaçağ kaynaklarında bohemien diye geçer. bu yüzden çok gezen, sefa içinde, dertten tasadan uzak, parayı hayatının merkezine almadan yaşayan kişiler için bohem hayatı sürmek tabiri kullanılır.

atananlara karşı çıkıyoruz ama atayanı seçmişiz. atayanı seçmek istememişiz olabiliriz ama yinede seçilmiş e sonuçta atamış. bu nasıl bir paradokstur ya rab? yetiş ya ali yetiş ya isa yetiş ya meryem!

insanolunbiraz'ın tanımında görüp okuduğum kitap.
bunu eklememin sebebi #1115418 numaralı tanımda insanolunbiraz'ın yaşadığı olayı okumam belki kitabı daha kolay kabullenmeme, anlamama sebep oldu.*
çünkü buradaki karakterimiz, bir bıyık ile ün ve saygı kazanıyor. bunu kabullenmek zor.

en iyisi biz fazla uzatmadan kitaba geçelim.
tahsin yücel'in romanı.
konumuz şöyle;
cumali adlı başkarakterimiz, askerlikten dönüp tıraş olmaya gittiği vakit berberimiz ve orada oturan halk bıyığını kesmemesinin daha iyi olacağını söyler. o da "bu kadar millet aynı şeyi söylüyorsa doğrudur." mantığıyla kestirmiyor bıyıklarını.
ve cumali bundan sonra bıyık'ın eşliği ile değer görür, evlenir, aldatır, masallara konu olur, sevinir, üzülür...
her şey karapala* sayesinde* gerçekleşir.

işte biz de bu yolculukta cumali ile gezmekteyiz, cumali ile kitabın son sayfasını okumaktayız.

inceleme:
birincisi, kitaptan bir çıkarım yapamazsınız. yani olsa olsa "geçiçi olan bu hayat için maddi*, manevi* şeylere fazla bağlanmamak en doğrusudur." olur.
o yüzden o amaçla okumayın. zevk için okuyun.
ikincisi, kitabın akıcılığı mükemmeldi.
yirmi sayfa okumak için koltuğa oturuyorsunuz bi' bakıyorsun yetmişinci sayfayı yarılamışsınız bile. sürekli tahminler yürütüyorsunuz bazıları doğru bazıları yanlış çıkıyor ama hep küçük bir merak var.

şimdi ben yanlış çıkan bir tahminime geleceğim.
kitabın sonuna.
sonuç olarak ben bu kitabı sevdim, güzeldi.

the shawshank redemption

ilk gelen şarkıya bak bee;

bir rüzgârdı esen
ayrılıklarla bizi kahreden
gözlerimde tüten bir aşktın sen
yıllar yılı bitip tükenmeyen
çok özledim seni ben...

cilve.
ağzın güzel laf yapması.

değil miydi hürrem sultan
çirkin ama ağzı laf yapan...*

olay yeri incelemelerinde kullanılan ve kan izlerini ortaya çıkaran yöntem.

luminol adlı madde yardımıyla gerçekleştirilen bu yöntemde, luminol kandaki demir ile etkileşime girer ve oluşan maddenin enerji seviyesi yüksek olan elektronları, düşük enerji seviyelerine geçerken ışıma yapar. böylece kan izleri, yaydıkları ışık sayesinde görünür hale gelir. elbette sadece kan ile tepkimeye girmiyor. bu nedenle eğer ortamda bir parıltı fark edilirse, bulunan madde testten geçiriliyor ve ne olduğu, eğer kansa insan kanı olup olmadığı gibi detaylar ortaya çıkarılıyor. böylece bir olay yerinde yapılan incelemede, katil ne kadar temizlik yaparsa yapsın, aşağıdaki şekilde bir görüntü ortaya çıkabiliyor:

görselin kaynağı

-hanım hanııım bunlay benim yavyulayım..!

2018 yılında, israil’'de ms 2. yy roma dönemine ait bir çömlek atölyesinde yapılan kazılarda bir de "oyun odası" bulunmuştu. oyun odasında irili ufaklı mangala oyuncağı vardı. mangala, bugün bile afrika ve asya’nın bazı kesimlerinde oynanan bir oyundur ama esas olarak türklere ait olduğu söylenir. 2012 yılında göbeklitepe’deki kazı alanında m.ö. 10 bin yılına ait oyun tablası bulunmuştu.


türkiye'de genel olarak köçürme olarak da isimlendirilen oyun, kuyu, kuyu gayası, tokuz korgool, kale,kuyucuk, mankala, melle kayası, dokuz kumalak gibi isimlerle de bilinir. erzurum'daki pıç, safranbolu'daki altıev, ılgın'daki meneli taş, şanlıurfa'da mıngala adlarını alırken, ırak'ta halusa, filistin'de el-mankala ve baltık almanyası'nda oynanan bohnenspiel ile de benzerdir. osmanlıda mangalaya minkale, yani “bin kale, çok kale” de denirdi.

nakkaş osman - surname-i hümayun, 1582


çok çeşitli nesneyle oynanabildiğinden çok yaygın olarak oynanan mangala insanlığın ortak mirası olarak unesco listesine de dahil edilmiş durumda.


mangala sözcüğü; arapça "aktarma, taşıma" anlamında nakl kökünden geliyor. oyunun mantığı da buna dayanıyor zaten. mangala, 2 kişi ile oynanan bir oyundur. her oyuncunun başlangıçta 24 taşı vardır. oyun üzerinde 14 /12 oyuk bulunan bir zeminde oynanır, ayrıca her oyuncunun kazandığı taşlarını koyacağı bir "kale çukuru" bulunur. oyunun amacı, oyuncunun haznesinde en fazla taşı biriktirmesidir.

bugün oyun şöyle oynanıyor

kaynak

kaynak

öncelikle başlığın açılması amacı üstünü örtmeye çalıştığımız ve belki de utandığımız o yaraların aslında gizlenmemesi gereken ve bizi biz yapanlar olduğunu anımsatmaktır. kaldı ki zaten unutmamalıydık onları. çünkü eşsizdirler.
geçmişte çokca yaramazlığa da delalet etmektedir evet. *
beş ameliyattan, kırkın üzerinde dikişten, dikilememiş kesik yaralardan, ince ince yanıklarım ile buradayım.
aramızda onlarla barışmamış olanlar var ise sizleri barıştırmak için geldim. hayır hayır benimkiler ile değil. swh*
buradayız ve bunlarla öleceğimiz güne değin birlikte yaşayacağız. hadi onlarla barışın dediğim başlıktır.

hassasiyeti olan insanların ruh hastası ilan edildiği başlık. müthiş alkış size ya! benim bu. hatta başta belirtirim. benim yaşama biçimim bu, prensiplerim bu, hassasiyetlerim bu derim. beğenmeyen çıkar gider. tercihlere saygı duyulmalı artık. istediğin haltı yerken özgürsün ama başkası dikkat ediyorsa o ruh hastası ya da tutucu mu oluyor? ne biçim bi algılama mekanizmanız var lan sizin?

(bkz: hadi ordan)

edit: her türlü kavgaya çağırılır, beş dakikada dövülür hemen teslim edilir. overlok makinesi gibi adamım heyt ulan!

zonal topraklar başlığı altında, dünyanın en verimli toprağıdır ve coğrafi olarak dünyanın yarı nemli step bölgelerinde yağışın artış gösterdiği yüksek platolarda görülürler. üzerinde bulunan gür bitki örtüsünün düşük sıcaklığa bağlı olarak ayrışamaması sebebiyle humus bakımından zengin olan koyu renkli topraklardır veya kara topraklardır da diyebiliriz.

çernozyom topraklar çok yüksek oranda humus ve yüksek oranlarda fosforik asit,fosfor ve amonyak içerirler. bu sebeple oldukça verimlidirler ve üzerinde tarım yapılması oldukça uygundur.

orta kuşakta yarı nemli bölgelerde dağ çayırlarının altında görülürler. türkiye'de doğu anadolu'da özellikle de erzurum-kars platosunda sıkça çernozyom toprağa rastlanılmaktadır. dünyada ise bu topraklara;romanya, arjantin, kanada ve abd'de rastlanılmaktadır.

dünyada iki tane çernozyom kuşağı vardır.bunlardan ilki ukrayna'nın kuzeydoğusunda bulunan siyah toprak bölgesi, ikincisi ise sibirya'nın iç kısmına doğru rusya'nın güneyi ve kanada'nın batısında bulunan kanada çayırlıkları bölgesidir diyebiliriz.

bu toprak çeşidi küçük miktarlarda türkiye, polonya, hollanda, çin'in kuzeydoğusu gibi başka yerlerde de bulunabilmektedir.

ülkemizde erzurum-kars-ardahan platosunda kil ve bazalt üzerinde oluşmuştur. çernozyom toprak; kars, göle ve sarıkamış'ta yaygındır.

emekli olduktan sonra avukatlık yapmaya başlayan turan ateş isimli bir avukata yaptığı şu video yüzünden, o avukatın başı epey bir derde girmişti bir dönem. videoyu şuraya bırakalım.https://

üzerinden çok uzun zaman geçti ama kesik kesik hatırlıyorum. o dönem kim lan bu turan ateş, hukuk camiasının trolü olabilir mi diye facebooktan adamı takibe almıştım. öyle biri değilmiş, uzun süre hakimlik yapıp sonra emekli olunca çorba kaynamaya devam etsin ayağına avukatlığa sarmış bir abimizmiş kendisi. yolu bir ara bu hasan cihat örter ile kesişince, herhalde onunda hukuki bir olayını çözüyor, hasan cihat örter hediye babında bu videoyu yapıyor. sonra video nasıl olduysa internette bir dolaşıma giriyor, yaygara ondan sonra kopuyor tabii.

avukatların o devasa tabelaları dışında reklam yapmaları katiyen yasak. turan ateş beyefendide kendisinin bir suçu olmadığını, kendi bilgisi dışında video'nun dolaşıma girdiğini falan yıllarca anlatmaya çalışıyor. ama sonuç? bak ben halen hatırlıyorum mesela*

avukatlık işim olursa ve halen koşturuyorsan sana geleceğim turan ateş.*

çocuklar elbette değerlerini, kurucularını böyle böyle öğrenecek, icsellestirecek, bizden sonra da sahip çıkacaklar.
ensar vakfindaki , kuran kurslarındaki tecavüzlere, couk esirgeme kurumlarında, sevgi evlerinde dönen rezilliklere, eğitimde, sağlıkta vs. var olan eşitsizlik nedeniyle hayati daha şimdiden kayan bur sürü çocuğa, istismara, çocuk evliliğine, sınırlarda donarak ölen çocuklara, çocuk işçiliğe ses çıkartmayan kafasını kuma gömen deve kuşları nedense bu günlerde yırtık dondan çıkar gibi kafalarını kaldırıp, hepi topu yarım saat sürecek bir anma töreni için sevgi pıtırcığı kesiliyorlar.

biz sizin cigerinizi dalağınızı, küf tutmuş beyninizin kokusun metrelerce uzaktan alırız. hafi oradan.

isterseniz masanın üstüne çıkıp tepinin. unutmayacağız, unutturmayacağız.

zeus uçkuruna sahip çıksa %60ının azalacağı mitolojidir.

çok iyi bir gözlemciyim kısa sürede karşımdaki insanın karakterini çözerim.
6.hissim kuvvetlidir. gerçek bir sifaciyimdir kendim haricinde herkese iyi gelirim.

eğitimsiz insanların kısırlaştırılması gerektiği savımı doğrulayan bir olaydır.