mutluluk

jose saramago'ya selam olsun, "bir deniz kabuklusunun biyolojisinde saklıdır mutluluk" der. eğer zarar vermeden bir deniz salyangozu -monodonta- görüp hafifçe dokunup sonra davranışlarını incelerseniz. kesinlikle ne demek istediğini anlayacaksınız.

cengiz aytmatov şöyle diyor toprak ana'da;

"gerçek mutluluk, yavaş yavaş, azar azar gelir ve bu bizim hayata bakış açımızla, çevremizle, çevremizdekilere karşı davranışımızla doğrudan doğruya ilgili ve orantılıdır. mutluluk, birbirini tamamlayan ufak tefek şeylerin birikmesinden doğuyor."

herkesin büyüyünce ne olacaksın sorusuna vermediği cevap . .

mutluluk bir duygu değil genele yayılmış bir iyi oluştur. daha doğrusu olumlu duyguların çoğunlukta olması sonucunda ulaşabildiğimiz bir ruh hali.

bunun bir duygu durumu olarak anlaşılması yüzünden mutluluğa ulaşmaya çalışırken telef olan insanlarla dolu ortalık.

çocukken istediğin bir şeyi, ufak dahi olsa, akşam eve gelirken babanın almasıdır. saf, temiz, masum mutluluk...

ancak yitirdiğinde kendini fark ettiren duygu. eski mutluluğunu hatırlamak kadar kötüsü yok çünkü.

geçmişe bu kadar takılmayın. şu lanet olasıca anı yaşama zevkinden mahrum bırakmayın kendinizi. korkularınız sizi o kadar engelliyor ki yaşamaya fırsat bulamıyorsunuz. çözümü olmayan tek şey ölüm. gerisi sadece ici boş endişeler. yiyin, için,gezin, aşık olun, hislerinizi yaşayın, o an ne yapmak istiyorsanız onu yapın.

öyle kolaydır ki aslında görmek isteyene. öyle basittir ki. siz siz olun başka duygularınıza boğulup kendınızı esir kılmayın. neşeniz bol olsun hayatınızda hep güzellik dolsun

bazen bir kuşun kanadında, bazen bir simidin üstündeki susamda. mutluluk her yerde ama görebilene.

mutluluk anlıktır.anı yaşayabilmektir. bazense ufak bir tebessümdür. yeri gelir ağız dolusu kahkahadır. ailen ve sevdiklerinle bir arada sağlıklı,huzurlu olabilmektir.birlikte geçirilen zaman dilimidir. en olmayacak zamanlarda gelir bulur seni yeter ki sen yakalamayı bil

belki de ömrü hayatımda gördüğüm en güzel kadın ile göz göze gelmeler, bakışmalar yaşıyoruz...
allah'ım bozma..

umarım beni bulur çünkü ben bulamıyorum..

lambayı kapattın. bir yandan masada tabletin ışığı açık, tuşları kilitlemeye tenezzül bile etmiyorsun. oda karardı. çoraplarını bile çıkarmadın. yan koltukta yatakların var, üşenip gidip açmadın bile koltuğu, sermedin üzerine yorganı, battaniyeyi. oda karanlık, usulca oturduğun yerden uzandın lambanın düğmesine. ve üzerine hiçbir şey almadan yanının üzerine yattın. oda sessiz. sorun, dert, tasa, istek, ihtiyaç, arzu, şiddetli arzu gibi şeyler yok. sadece sen ve bu karanlık, usulca yatıyorsun koltuğunda. sessiz, sakin kendi halinde. işte böyle bi mutluluk.

çocukken her an yaşarsın büyüdükçe azalır ve sonra hiç bulamazsın.

insanın yaşamı bilişsel döngüler içerir. bu döngünün aşamaları genel olarak şunlardır: düşünceler, duygular ve davranışlar. bu noktaları fazlalaştırmak mümkündür ama bu 3 nokta çok temeldir. hatta çember yerine üçgen diyen teoriler de mevcuttur. bu 3'lü birbirine bağlıdır ve sürekli olarak birbirlerini etkilerler. sebep sonuç olarak sık sık yer değiştirirler ve bu döngünün kökünü bulmak çok zordur. psikoloji alanın en büyük zorluklarından biridir. bu girift yapıyı çözmek uzmanlık gerektirir. benim şuan değinmek istediğim konu ise, herkesin peşinden koştuğu, (doğanın bir kanunu olarak da peşinden koşulanın yarınlar yokmuşçasına kaçmaşı)mutluluk'tur.

mutluluğu çemberde duygular kısmına yerleştiriyoruz. mutluluğun arkasındaki kimyasal reaksiyonları ortalama bir internet kullanıcısı çoktan ezberledi zaten. herkesin üzerinde tartıştığı kısım ise gerçek mutluluk nedir? daimi mutluluğa yani burada kastedilen huzura nasıl kavuşabiliriz gibi sorulardır. bazı mutluklar insanlar da daha uzun etki yaratırken günümüzdeki çoğu mutluluğun süresi görece kısalmış ve tekrarı artmıştır. bu yazı nereye gidiyor hiçbir fikrim yok. kusura bakmayın düşüncelerimi organize etmek konusunda baya kötüyüm. konumuza dönecek olursak hatta insanlar bu kısa süreli tatminleri mutluluk olarak bile adlandırmıyorlar. çünkü mutluluğun süresi çok az, tekrarı çok fazla, bağımlılık oluşturucu.(sebebi bilişsel üçgeni(çemberi) zaman olarak çok kısa ve emek istemeyen yapılar.) bunu insanlar oyalanma ve vakit öldürme diye tanımladıkları zamanlarda çokça yapıyorlar. en büyük örneği sosyal medya uygulamalarında kaydırmak adı verilen yapı. yapıyı üçgene göre çözümleyelim.

davranış: parmakla ileri geri
düşünce: video ve resim üzerindeki subjektif fikirlerimiz
duygu: yeni şeyler görmenin verdiği kimyasal reaksiyon sonucunda oluşan mutluluk.

davranış 1 saniye, düşünce kişiye göre değişebilir çoğu refleksif düşünce kalıpları bu süreç 5 saniye diyelim, oluşan duygu yeni davranışa kadar oluşan beyninin toleransına göre değişecek olan salgılanan hormonun verdiği mutluluk genelde yeni kaydırma davranışın ardından sönümlenir.

bu bilişsel içeriğinde mutluluk olan yapımız yaklaşık 7 8 saniye, araştırmalar belki daha azını söyleyebilir. çok az enerji gerektiren, sürekli tekrarlanabilen, bağımlılık oluşturucu bir yapı. benzetme olarak doğal yapımızı hackleyen bir çember.

sonuçları değerlendirildiğinde toleransımızın artması beraberinde hayatımızda oluşan tatminsizlik, mutsuzluk, sebepsiz sinirli hissetme hali, huzursuzluk. uzun süreç ve emek gerektiren bizi daha uzun süre mutlu edilen yapıların rafa kaldırılması. dikkat dağınıklığı (dikkat eksikliği değil), sosyal izolasyon, anksiyete. daha sayayım mı bilmiyorum. şimdi gelelim bu yapıyı hafızasında uzun süre tutabilen ortalama ve ortalama üstü zekaya sahip insanlara. kafasında oluşan bu çemberler birikerek hayatındaki çok çok daha büyük ölçekli çemberleri manipüle etmesi ve değiştirmesi olayına. örneğin 30 yaşına gelmiş hayatta belli düşünceleri oluşmuş neyi istediğini bilen, kendi zevkleri doğrultusunda hayal kuran görece psikolojik olarak sağlıklı bir bireye. ... yazıyı burada noktalıyorum çok uzadı devamını sonra yazayım. buraya kadar okuyanlara teşekkür ediyorum. açıklama: bu yazı tamamiyle bilimsel olarak nitelendirilemez, itirazlarınız, karşıt veya destekleyen fikirleriniz olabilir. konuşalım tartışalım eğlenelim.

freud gerekeni söylemiş zamanında. mutluluk pantolona işemek gibidir, herkes ıslaklığı görür sense sıcaklığını hissedersin.

en son 7 yıl önce falan yaşadım. şimdi anlık mutluluklar yaşıyorum ama genel olarak mutsuzum. acaba mutlu insan diye bir şey var mı?

dizilerde, filmlerde zengin, evli, çocuklu tipler bile bir şeyden bunalıyor. nasıl mutlu olunur, mutluluk nelere bağlıdır hala anlamam.

mutluluk mavi çocuktu; oynardı bahçemizde

mutluluk ne zenginlikte, ne malda mülkte, ne de makam ve mevkidedir. mutluluk, ilk önce kendini ve hayatı sevmendedir. dün yaşadıkların geçmişte kalmış, istediğin kadar düşün, sana bir faydası yok. yarın gelmedi, geleceğe ait planlar gerçekleşmeden sevinmek veya üzülmek bir şeye yaramaz. mutluluğun sırrı yaşadığın anı hissederek yaşamaktır.
sizi mutlu eden birisi varsa elini sımsıkı tutun ve asla bırakmayın.

herkesin arayıp durduğu, üzerine kara kara düşündüğü o şey... bir yanılsama olarak mutluluğu sürekli aramayız. mutluluk yalnızca mutsuz zamanlarda aklımıza gelen bir şeydir. mutlu olduğumuzda zaten mutluyuzdur ve herhangi bir isyanımız yoktur. öte yandan mutluluk çoğu zaman bir an ya da anı halidir. farkında olduğumuz bir şey değil, anımsadığımız bir şeydir. 17 yaşımdayken çok mutluydum. ne 18 yaş sorumluluğu ne 16 yaş sorumluluğum vardı. ama şu an o yaşıma geri dönsem eminim birçok mutsuz an yaşamışımdır. fakat sadece mutlu anlarımı hatırlıyorum ve o zamanlar çok mutluydum diyorum. öte yandan her birimiz biyolojik bir organizmayız. bunun sonucu olarak yemek yemek, uyumak, aile(sürü) içinde olmak, güvende olmak, cinsellik vb. bütün olaylar bizi mutlu eder. bunlar yaşamsal faaliyetlerdir ve neredeyse bütün canlılar bunları gerçekleştirir. mutluluk adında ön bilgiler alındıysa, şimdi onu psikolojik olarak ele alayım.
bana göre insan iki durumda mutlu olabilir;
1)tamamen kendisi olduğunda
2)tamamen başka birisi olduğunda
insan tamamen kendisi olduğunda, kendisidir. uzman olduğu ya da sevdiği işi yaparken, annesinin dizinde yatarken, en sevdiği grubun konserindeyken ya da kendi isteğiyle zevk alarak yaptığı herhangi bir şeyi yaparken tamamen kendisidir. tamamen kendimiz olduğumuzda psikolojimize pozitif olarak geri yansır.
tamamen kendimiz olmadığımızda ise, başka bir karakterizdir. bu bir kitabın, filmin, dizinin ya da tiyatro oyununun karakteri olabilir. bir sanat tüketirken, genelde baş karakterle bazen de yan karakterlerle derin empati kurduğumuzdan, o karakterlere dönüşürüz. kitabı bırakana, filmi bitirene kadar kendi hayatımızdan çıkıp başka bir hayat yaşarız. bu da psikolojimize pozitif olarak geri yansır.
öte yandan yaşam mücadelesinde mutlu olmayı da şöyle tanımlayabilirim. o gün evdesiniz ve hiç dışarı çıkmayacaksınız. ve müzik dinliyorsunuz diyelim. en sevdiğiniz müzikler de olsa çok mutlu olmadan normal bir şekilde dinler sonunda kapatırsınız. fakat o gün bir işiniz var ve hazırlanırken müzik dinliyorsunuz. böyle bir durumda müzik çok daha hoş bir hale gelir. öyle ki kendi açımdan bazen buluşmalarıma geç kaldığım bile olur. müzik aynı müzik, siz aynı siz peki değişen ne? değişen şey sizin mücadele halinde olmanız. eğer bir mücadeleniz varsa kendinizi ödüllendirme maksatlarınız daha anlamlı daha güzel hale geliyor. ama bir mücadeleniz yoksa, dünyanın en güzel şeyleri bile yavan ve sıkıcı hale geliyor. diyelim ki mücadeleniz sonuç verdi ve hedefinize ulaştınız. ilk anlarda yaşanan mutluluk zamanla yerini normalliğe bırakacak. artık sırada yeni bir hedefiniz olmalı ki yeniden mutluluğa erişebilin.
öyleyse mutluluk eşittir mücadele diyebiliriz.