zaman

bir şey beklerken geçmeyen saniyeler bütünü.

giderek üzdün bizi zaman.

tek gerçeklik zaman . gecenin de gündüzün de her bir salisesi yaşanmalı yaşanan her bir salise izlenmeli .nefes alışınızı hissetmelisiniz nefes alırken farkında olmayarak alamalısınız bir bekleyin derin derin alın nefesinizi " ben nefes alıyorum " deyin nefes alışınızı hissetmek öyle güzel ki... ben su içiyorum diyip için , ben nefes alıyorum, ben yürüyorum , ben oturuyorum . bunlar çok basit görünen ama asla ve asla basit olmayan olaylar. her biri dakikalarımızı alıyor. saniyelerimizi alıyor. düşünsenize yüzlerce salise varken nefes almak iki saniyemizi alıyor . zaman her şeyi değiştirir . hiç bir acı zamanla aynı kalmaz .bir acıyı yaşadığınız gün o acıyı yaşadığınız gündür . günler geçer ve siz acıyı yaşadığınızın belki 17, belki 27, belki de 37 gün sonrasında buluverirsiniz kendinizi. ve bir gün gelir yüzlerce gün geçmiş olur üstünden .çünkü zamanın eli kolu yok . zamanın saçları, teni yok .zamanı ele tutamazsın, zamanı yakalıyamasiniz . zamana "dur bir dakika beni dinle" diyemezsiniz. çünkü bir dakika bir zamandır . zamanı durdurmak isterken bile zaman söylersiniz. bir dakika zamanı durdurmak istiyorum demek imkansızlıgınızı cümlenizde kullanmanız demektir. çünkü zaman durmaz zaman çalışır, ilerler, devam eder ,gider ama asla durmaz. zaman başlangıçtır. şimdi bir salise başladı , şimdi bir saniye başladı, şimdi bir dakika başladı, şimdi bir saat başlayacak...
zamanda bitiş yoktur. başlangıç vardır. dakikanın başlangıcına herkes bakar da bitiş kimsenin umrunda olmaz. çünkü önemli olan başlangıçtır ve gidiştir.

sözleri ömer hayyam'a ait olan leyla the band şarkısı.

her daim akan, geçen, ve durdurulması mümkün olmayandır.

artık nasıl geçtiği anlaşılmayan anlara verilen isim.
bakıyorsun geçmiyor, ama bir bakıyorsun akşam olmuş, hafta bitmiş, yıl bilmem kaç olmuş. çok gibi görünüyor ama yetmiyor.
bereketi kaçmış gibi. korkutucu.

zaman geçer, bunun yok bir ilacı.
zaman ilaç, yan etkisi ölüm.

insan ırkının bir gün aklı erecek mi merak ettiğim, soyut ama dibine kadar da somut olan olgu.

en masum hırsızdır.
isteyerek yapmıyor biliyorum.

herkes için farklı bir anlam taşıyan kavramdır.

bnim için ''dostluk'' tur zaman.
üç yakın arkadaşın dostluğunu temsil eder. ben zio, dostum(meryy) ve dostum(nur).*
kodlama şeklinde her birimizin baş harfleriyle
oluşmuştur zaman.
onlar hayatımda gördüğüm en iyi arkadaşlar*
canım yansa koşarlar. benim için yapmayacakları, birbirimiz için yapmayacağımız şey yok. beraber aç kaldığımız oldu, kahkahalara boğulduğumuz, ağlayarak gözde gözyaşı bırakmadığımız, sabahlara kadar dertleşip konuştuğumuz ve daha çoğu...
bir çok kişi zorluklarda ''zamanla geçer'' der bu soru hep sorulmuştur yani. bizce zamanla geçecek bir şey yoktur geçecekse ancak ve ancak zaman'la geçer.*
insan dostunu zor bulur. ben buldum size kolay gelsin.*

*

*

bu aralar çok fazla kafamı kurcalayan şey.

bizim dünyamızda zaman düz bir çizgi şeklinde akıyor. 15 dk sonrasını görebilmek için 10 dk sonrasını da görmeniz gerek. gelecekteki bir olayı ondan daha önce gerçekleşecek bir olayı görmeden görme imkanımız yok. şemalaştıracak olursak :

1453 ist. fethi - - - 1789 fransız ihtilali - - - - 2019 covid salgını---- 2022 rusya ukrayna savaşı.

ölümsüz bir insan olduğumuzu varsaysak istanbulun fethini görmeden covid salgınını görmemizin imkanı yok çünkü bu olaylar bir çizgi üzerinde gerçekleşiyor.

peki bu çizgiye, çizginin içinden değil de farklı bir düzlemde yani aşağıdan ya da yukarıdan bakabilsek ne olurdu? daha da açıklayıcı olması için :



bu şu anda bizim zamanı görme şeklimiz. bir arkadaki domino taşı (tarihi olay)nı görebilmemiz için önümüzdekinin yıkılması (başka bir tarihi olayın gerçekleşmesi) gerekir.


bu da yukarıdan bakabilseydik göreceğimiz şey:


yani bir olay gerçekleşmeden bile bütün geçmişi ve geleceği görebilirdik.

3 boyutlu dünyamız en, boy ve derinlikten oluşur. örneğin birisi size ankara pastanesinin önünde buluşalım dese siz tamam da ne zaman diye sorarsınız.

yani bir olayın konumunu tarif etmek için mekanın yanında zaman da gerekir. saat 5'te cumartesi günü gibi. mekanı kendi isteklerimiz doğrultusunda değiştirebiliyoruz.

istersek pastanenin 2 metre arkasında ya da önünde, yatay olarak yakınında veya uzağında durabiliriz. en, boy ve derinliği kontrol edebiliriz ama 4.boyut olan zamanı kontrol edemeyiz. bulunduğunuz noktadan her yöne hareket edebilir ama ben hemen 5 dk sonrasına gitmek istiyorum diyemezsiniz. zamana uymak zorundasınız.

2 boyutlu çizgi filmlerde de karakterler sadece ileri geri gidebilir. derinlik diye bir şey söz konusu değildir. 3.boyutu kontrol edemezler.

bu karakterler bizi kendi 2 boyutlu dünyalarından görmeye çalışsalar bile algılayamazlar. kendileri gibi 2 boyutlu bir karakter olarak görürler. tıpkı bu şekildeki gibi:



bu durumda şöyle bir çıkarım yapılabilir. bir boyutta bulunan bir varlık kendisinden bir üst boyuttaki varlığı ya algılayamaz ya da algılasa bile algıladığı o şey varlığın kendisi değil, o varlığın kendi boyutundaki gölgesidir.

muhtemelen zamanı kontrol edebilen yani domino taşlarına üstten bakabilen başka uygarlıklar var ama beynimiz onları algılamaya yetmiyor ya da onları algılayabiliyorsak bile gördüğümüz şey aslında onların 4 boyutlu varlıklarının 3 boyutlu dünyamızdaki gölgeleri.

teknoloji iyice gelişip insan beyni evrimleşerek bir üst seviyeye geçebilir belki. bunu görürüm umarım.

mutluyken saf su gibi mutsuzken çamurlu su gibi

hiç kimsenin elinde olmayan; durdurulamaz, geri alınamaz, herkes için eşit şartlarda akan ve herkes için son derece kıymetli olan kavram. yönetmesini bildiğiniz taktirde başarmak istediğiniz her şeyi başarırsınız.

yeterince hızlanırsak yavaşlayan şey

akışkan olmayan, sonsuzluğun kütlesel tükeniş biçimi.

yarısı olmayan ölçü

akıp giden, tutamadığımız bir kavram.

yerine konmayan ama karşımıza sürekli yenilikler çıkartan şeydir.
yenilikleri nasıl değerlendirdiğimiz de geleceğimizi belirler.

zaman, oluştur. oluş algıya bağlıdır, kaygı ve tasa verir. öyleyse tasasızlık, zaman-dışılık olmalıdır. zaman-dışılıksa bir sonsuzluk standardı yakalamaktır. ebedi olan kaygı ve tasa hissetmez çünkü. bu yüzden vampir filmleri biraz paradoksaldır. vampir ancak fantastik-sonsuz bir evrende varolabilir.