hayatın anlamı

meme görmek ve meme göstermektir. hayatın anlamı işte budur.

eğer bir uçurumun kenarında, nefes almak ya da buna son vermek arasında bir karar verme arefesindeyseniz, lütfen bu kitabı okumayın. zira şopen, son tekmeyi atmak için sayfalarıni pesimizm ile doldurmuş. hayatımda okuduğum en karamsar yazar kendisi. hayatın bir anlamı olmadığını, yaşamımızın can sıkıntısı ve ızdırap arasında salınıp durduğunu düşünüyor kendisi. ona göre nihai mutluluğa hiçbir zaman erişemeyeceğiz. acı olan ise haklı olması. bunu derinlestirdikce de sizi nihilizme sürüklüyor. gerçekten içe dönük, derin düşünen biriyseniz bu kitap sizin için tehlikeli olabilir.

katlandığımız acılar, yaşadığımız mutluluklar bütün bu olan bitenler, içimizden bir kısmının çocuk yapıp canlı hayatın devamını sağlamak.

kısaca "kısa"

kendi oluşturduğumuzun haricinde yoktur.

ulvi bir amaç falan yok ortada yani. biyolojik bir süreçle birlikte ilerleyen ve milyarlarca değişken sayesinde şekillenen bir zaman dilimi var.

her ruh yarımdır ve diğer yarısını aramak, bulmak için var olmuştur. bu arayışta bir çok şey yaşanır. işte yaşananların toplamı sonucunda elde ettiğimiz şey, hayatın anlamıdır. iyisiyle, kötüsüyle, güzeliyle, çirkiniyle, kolayıyla, zoruyla…

gece yenen sucuklu yumurta,
öfff yırıl yırıl koksa da pastırma,
ve en mühimi tahin pekmez,
daha mühimi künefe baklava gibi günün bir kaç dakikasını mükemmelleştiren şeyler,
varoluş falan hikaye bunların yanında...
fıstıklı baklavayı ters çevir damağa bir yapıştır hele hele bi at...
hayat felsefesi mi lazım,
dişin keserken ye, yakışırken giy, bir de şey daha var ama yazamam çok ayıp

rte misali bunu bana açıklayacak bir babayiğit arıyorum, bilen varsa gelsin yoluna kırmızı halılar güller sereyim.

hayatın anlamı mıdır bilmem insan hayatı boyunca hep kayıp anıların olduğu arafta çıkmaya çalışır. zira yaş aldıkça hayatın bitmeye yaklaştığını hatırlatır yaşam.

hayatın anlamı ile ilgili mükemmel bir film ile cevap verebilirim. (bkz: soul)
hayatın anlamı nedir? var mıdır? yaşamın amacı var mıdır? önceden belirlenmiş midir? herkes için genel geçer anlam veya maç var mıdır gibi soruları cevaplayan bir film.
tanıma dönecek olursak varoluşçuluk ve varoluşçu filozoflar bu konu üzerine çok durmuşlar ve varoluşçu psikoterapistler de bu konuda yöntemler belirlemişler.
jean paul sartre 'insanda varoluş özden önce gelir' demiş. yani amaç veya anlam insan için önceden belirlenmiş bir şey değil. bir insan doğduğunda hayatının amacı şu veya anlamı bu diyemeyiz. eğer bir odundan kaşık tahta yapacaksak onun kaşık tahta olacağı bellidir. ve ne işe yarayacağı amacı anlamı önceden belirlenmiştir. ancak insan için bu geçerli değildir. o yüzden bu sorunun net ve kesin bir cevabı yoktur. zaten olay hayatın amacını anlamını çözmek değil. yaşam ya da hayat çözülecek bir şey değil, yaşanılacak bir gerçekliktir. kasmayın yani. yaşayın geçin.

kişiye göre değişir ama bence umuttur. kişi umudunu kaybedince özgüvenini de kaybeder düşüncesindeyim. özgüvenini kaybetmiş biri ne uzar ne kısalır. olduğu yerde sayar. hayatı da öyle böyle geçer gider.

olmak zorundadır. hiçbir anlamı yoksa bile bu anlamsızlığın üzerine inşa edilebilecek bir anlam yaratırız. kısıtlı ömürde iyi hissettirene olabildiğince yakın durmak gibi. bu da hayata başka bir anlam yükler. belki de anlamlandırmaya programlıyızdır.

oğlum deniz.

doğmak ve ölmek

çok kişi çok şey demiştir bu konuda. kimi kendince bir kanıya varmış, kimi dininin ona gösterdiği yolda yürüyüp geçmiştir efen'im. en rahatı dininin yolunda gidenlerdir bana sorarsanız. bir anlam arayışıyla kafayı bozmuyor, uzun uzun okuyup yazmaya gerek kalmıyor. kendiniz bir anlam aramaya çıktıysanız size bir tavsiye vermek isterim. çok odaklanmamaya çalışın çünkü vardığınız sonuç çok büyük ihtimalle koca bir hiçbir şey olacak. hele karamsar biriyseniz vay halinize. bu konuya fazla odaklanmak, bir cevap bulamama takdirinde, intihara kadar sürükleyebilir. binali'nin dediği gibi fazla kafayı yorarsan sıyırırsın.

bakmayın koca bir hiçe varırsınız dediğime. siz araştırın efen'im. araştırın, okuyun, sorun, düşünün ve bir şeyler üretin sonunda. ülkeye lazım böyle insanlar.

kuvözle morgun arasındaki yolu tökezlemeden yürümek.

anlam aramadan yaşamaktır

varlık ve yokluk arasındaki ince çizgi hayatın anlamıdır bana göre.
bütün dengelerin bir saniyede değişebildiği bir dünyada, ne kadar anlamlı, ne kadar anlamsız olabilir ki her şey? anlam, senin ona verdiğin anlam kadardır.
yaşanan hayatlara göre değişmez mi hayatın anlamı? doktorunki hayat kurtarmak, kunduracınınki ayakkabı boyadığında sevinmek, öğretmeninki, öğrencisinin öğrendiğini görmek, kimisi için ailesidir, kimisi için çocukları... bilinmeyenden gelip bilinmeyene giderken aradaki zamanı neye adadığındır hayat. hayatın anlamı ölüm' dür oruç aruoba. ölünce hayat anlamsızlaşır demek bu, öldüysek, hayatın anlamsız olduğuna kim karar verecek oruç ağabey?

hayatın anlamı hayatın kendisidir, bazı anlamları anlamak zaman alır, ve zordur da, bir mezarlığın önünden geçerken hayatın anlamsızlığını düşünebiliriz, ama haftasonu edilen geniş, güzel, sevdiklerimizle edilen bir kahvaltıda, kedimizi severken, deli gibi kitap kargosu açarken, gökyüzüne bakarken, ve bir mucizeye tanıklık ederken, sevilen bir filmi izlerken, tez yazarken, bir şeyleri başarırken, kendi başına dimdik durabildiğini kendine gösterirken, çocuklarımıza bakıp kendimizi görürken, kanseri yenerken, yoğun bir günün ardından aceleyle demlenmiş sıcacık çayı yudumlarken, en sevdiğimiz şiirleri okurken, ağlarken, gülerken, en sevilen radyocuyu dinlerken, birine yardım ederken, büyüdüğünü görür ve zamana göz kırparken, yaşarken, evet yaşarken, hayat hiç de anlamsız değildir.
anlamsız olan bizim anlamı olan şeylere ısrarla anlamlarını vermek istemeyişimiz...
otobüste kendi aralarında konuşan iki arkadaş vardı, genç kız; nasıl gidiyor hayat dedi.
arkadaşı dedi ki; yaşamaya çalışıyorum...
hem klişe gözüken, hemde asla klişe olmayan bir fiil değil mi, yaşamaya çalışıyorum...
hangimiz çalışmıyor ki...?

onlar otobüsten indi.
bense hayatın anlamı üzerine düşünmeyi bir sonraki durağa kadar devam ettirdim...

yaşamaya çalışarak...

her insanın hayatında en az bir kere sorguladığı ama aslında tam olarak cevaplayamadığı nadide sorulardan. belki hayatı anlamlı kılanda bu arayış ve bu uğurda verilen mücadeledir.

logoterapinin ana hatlarından biridir ve frankl şöyle açıklar.

bir doktorun bu soruyu genelgeçer bir ifade ile cevaplayabileceğinden şüpheliyim çünkü hayatın anlamı insandan insana, günden güne ve hatta saatler içinde değişebilir. o yüzden de önemli olan genel olarak hayatın anlamı değil, insanın hayatının verili bir andaki özel anlamıdır. bu soruyu genelgeçer bir şekilde cevaplamak, bir santranç şampiyonuna şunu sormaya benzer : "söylesene usta, dünyadaki en iyi hamle nedir?" bir oyundaki durumdan ve rakibin kişiliğinden bağımsız olarak belirlenebilecek en iyi hamle, hatta iyi hamle diye bir şey yoktur. aynısı, insan varoluşu için de geçerlidir. herkes hayatında tamamlanması gereken bir ödevi beraberinde getiren bir iş veya misyonla karşı karşıyadır. kimsenin yerine başkası geçemez ve kimse hayatını tekrar yaşayamaz. bu yüzden de herkesin hem görevi hem de bunu yerine getirmek için olanakları özgündür.

hayatta her durum, insana bir mücadele alanı ve çözülmesi gereken bir sorun sundukça hayatın anlamı değişebilir. temel olarak insanın kendine, hayatının anlamının ne olduğunu sormak yerine, bu sorunun muhatabımız kendisi olduğunu anlaması gerekir. herkes hayat tarafından bir sorguya çekilir ve hayatı sadece kendi hayatıyla, kendi sorumluluğuyla cevap verebilir. logoterapi, insan varoluşunun özünü sorumluluk duygusunda bulur.